Ngày 2 Tháng 5, 2016 | 01:17 PM

Vị Tướng phòng không hạ 2 máy bay B-52 trong 10 phút

  MỚI NHẤT

GiadinhNet - Ở cái tuổi 78 nhưng Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt nom còn khỏe khoắn lắm. Trải qua nhiều cương vị quan trọng như Phó Tư lệnh chính trị, Bí thư Đảng ủy Quân chủng Phòng không - Không quân nhưng con người dạn dày trận mạc ấy không chịu nghỉ ngơi. Ông lại bắt đầu một “cuộc chiến” mới: Giúp trẻ em tật nguyền tự đứng lên trong cuộc sống.

Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Phiệt. Ảnh: Cao Tuân
Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Phiệt. Ảnh: Cao Tuân

Từng bị “trượt” nhập ngũ

Dù không hẹn trước nhưng chúng tôi vẫn được Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt ân cần đón tiếp tại phòng khách ấm cúng của gia đình. Hình ảnh nổi bật trên tường là danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân do cố Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng trao tặng cho ông năm 1973. Phía dưới là dòng chữ ghi nhận thành tích đặc biệt xuất sắc của ông trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, góp phần cùng toàn dân, toàn quân đưa sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước đến thắng lợi vẻ vang.

Ông Phiệt sinh ra trong một gia đình nông dân lao động nghèo ở vùng quê đồng chiêm trũng thôn Vệ Dương, xã Tân Phúc, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Nguồn cội tổ tiên của ông là dòng họ Nguyễn làng Kim Đôi (xã Kim Chân, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh) - một dòng họ có 18 tiến sĩ được vinh danh ở các triều đại trong lịch sử dân tộc. Trong số đó, có 2 vị làm tới chức quan Lễ bộ Thượng thư, 2 vị giữ chức Binh bộ Thượng thư, 2 vị làm Lại bộ Thượng thư và 2 vị làm Hộ bộ Thượng thư. Đây là một điều đặc biệt mà hiếm có của một dòng họ, tạo động lực giúp ông ngày đêm đèn sách để học tập, thi cử.

Thuở 18, khát vọng của chàng thanh niên dòng họ Nguyễn Kim Đôi là tiếp bước truyền thống cha anh và gia nhập hàng ngũ bộ đội Cụ Hồ. Thế nhưng, lên xã đội khám sức khỏe thì ông lại bị trượt. “Năm 1959, tôi đi khám bộ đội, bên y tế còn kết luận tôi có vấn đề về tim nên không nhận. Phải đến năm 1960 khi có đợt khám tuyển đi bộ đội, tôi tiếp tục đăng ký tham gia thì lần này mới đủ điều kiện”, ông nhớ lại.

Niềm vui nhập ngũ với ông như vỡ òa thì cũng là lúc ông phải đối mặt với áp lực từ phía gia đình. Cha mẹ và gia đình nhất quyết khuyên ông trước khi lên đường chiến trận phải… lấy vợ. Và rồi, một việc tưởng chừng phải tính toán kỹ đã được diễn ra một cách nhanh chóng. Khi đó, chàng thanh niên 22 tuổi đã quyết định kết hôn với một cô thôn nữ cùng quê mới vừa tròn 20 tên là Đào Thị Hoa.

Ông tâm sự: “Chúng tôi chỉ biết nhau từ hồi còn tham gia đội thiếu niên chứ đã có thời gian tìm hiểu yêu đương đâu. Được hai gia đình đồng ý, chúng tôi nên duyên vợ chồng. Thương người vợ trẻ nhưng trọng trách đất nước trên vai nên tôi cũng chỉ biết động viên vợ ở nhà cố gắng, chăm lo cho gia đình”.

Hạ thêm một máy bay bằng quả đạn cuối cùng

Xác máy bay B52 bị bắn rơi năm 1972, trưng bày tại Bảo tàng Phòng không - Không quân. Ảnh: Nhật Minh
Xác máy bay B52 bị bắn rơi năm 1972, trưng bày tại Bảo tàng Phòng không - Không quân. Ảnh: Nhật Minh

Cuộc đời binh nghiệp hơn 40 năm của Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt có vô vàn kỷ niệm đáng nhớ. Từ một chiến sĩ radar thuộc Đại đội 12, Trung đoàn radar 290, Bộ tư lệnh Phòng không đến năm 1965, ông được lựa chọn là số ít học viên đi học chuyển loại binh chủng tên lửa phòng không tại Liên Xô. Về nước năm 1966, ông được biên chế làm sĩ quan điều khiển, Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 278, Quân chủng Phòng không - Không quân. Chiến công đầu tiên của ông và đơn vị chính là việc bắn hạ một máy bay F-105 của Mỹ trên bầu trời miền Bắc ngày 22/10/1966.

Đến tháng 7/1972, ông được phân công làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57, Trung đoàn tên lửa 261, Sư đoàn phòng không 361, Quân chủng Phòng không - Không quân. Trận đánh mà ông không thể quên được đó là đêm 20, rạng sáng 21/12/1972, khi đạn dược thiếu thốn, ông cùng đồng đội đã mưu trí chiến đấu, dùng những quả đạn cuối cùng để tiêu diệt 2 máy bay B-52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội.

Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt cùng vợ chụp hình kỷ niệm với lãnh đạo Trung đoàn không quân 935 tại sân bay Biên Hòa, Đồng Nai năm 2014 (ảnh nhân vật cung cấp).
Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt cùng vợ chụp hình kỷ niệm với lãnh đạo Trung đoàn không quân 935 tại sân bay Biên Hòa, Đồng Nai năm 2014 (ảnh nhân vật cung cấp).

Trong ký ức của người lính năm xưa, khi chiếc B-52 (số hiệu 318) lọt vào tầm ngắm của radar, bộ phận giải nhiễu lập tức bám sát theo đường chì trên tiêu đồ. Mục tiêu đã vào đến cự ly 32km, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt lập tức lệnh cho sĩ quan điều khiển Nguyễn Đình Kiên phóng một quả đạn. Tuy nhiên, đạn không rời bệ phóng. Không để cho B-52 chạy thoát, ông tiếp tục lệnh bắn tiếp quả đạn thứ hai. Đạn rời bệ phóng và bắt được tín hiệu ở cự ly 28km. Kíp trắc thủ nhanh chóng bám sát và khôn khéo đưa đạn đến mục tiêu chính xác. Đạn nổ tiêu diệt mục tiêu ở hướng Tây Nam vào lúc 5h09.

Ngay sau đó, chưa đầy 10 phút, chiến sĩ tiêu đồ lại báo động tiếp tục xuất hiện chiếc B-52 ở cự ly 45km. Còn quả đạn cuối cùng, Tiểu đoàn quyết tâm đổi một quả đạn lấy một máy bay B-52 cho bằng được. Ông Phiệt ra lệnh phát sóng bắt mục tiêu ở cự ly 29km và bắn. Trên màn hiện sóng, 2 tín hiệu tiệm cận nhau và tiến sát. Đạn nổ, chiếc máy bay B-52 (số hiệu 532) rơi tại khu vực chợ Thá, gần núi Đôi lúc 5h19.

Với thành tích xuất sắc này, đơn vị của ông đạt kỷ lục về hiệu suất tiêu diệt B-52 trong toàn chiến dịch. Năm 1973, ông Phiệt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ năm 1989 - 2000, ông liên tục giữ chức Chủ nhiệm chính trị, Phó Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy Quân chủng Phòng không - Không quân. Đến năm 2001, ông nhận quyết định nghỉ hưu.

Khi hỏi về những “bí mật” của Quân đội nhân dân Việt Nam khi liên tiếp bắn hạ “pháo đài bay” B-52 của Mỹ khiến cả thế giới thán phục, Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt tâm sự: “Ta bảo vệ Tổ quốc ta. Ta bảo vệ bầu trời của ta. Ta lại biết trước âm mưu của địch, nên bộ đội Phòng không - Không quân đã xây dựng thế trận, bố trí trận địa và luyện tập từ trước nhiều năm, chỉ có đợi B-52 vào là đánh. Tôi nghĩ nếu bị động, lại không quen địa hình, địa vật thì có tài giỏi mấy cũng không thể chiến thắng được.

Trung tâm từ thiện không lương giúp đỡ người khuyết tật

Trở về quê hương nhưng đau đáu trước bất hạnh của đồng đội cùng những di chứng chất độc da cam khiến nhiều con em cựu chiến binh bị tật nguyền, Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt đã bàn với các đồng đội tổ chức trung tâm nuôi dưỡng và dạy nghề cho những số phận bất hạnh này. Với sự tâm huyết của những cựu binh, Trung tâm nhân đạo Hồng Đức ra đời. Thời điểm đó, Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt đã trích tiền tiết kiệm của mình và vận động bạn bè ủng hộ thêm để trung tâm duy trì hoạt động.

Chỉ sau một thời gian, trung tâm của ông Phiệt ngày càng phát triển với sự góp sức của 12 thành viên cựu chiến binh Phòng không - Không quân. Ban đầu, họ góp tiền mua cơ sở vật chất, nhờ “trụ sở” tại nhà của một người tại Lạc Trung, Hà Nội. Ông Phiệt giữ chức danh giám đốc.

Xong phần trụ sở, ông Phiệt và đồng đội bắt đầu liên lạc với các Hội chữ thập đỏ ở các huyện vùng sâu, xa để nhận trẻ em bị chất độc hóa học, khuyết tật… về để chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy nghề. Khóa học đầu tiên gồm 13 học viên, em thì khoèo tay, cụt chân, em thì vẹo lưng… Số tiền nuôi các em và trả cho giáo viên dạy nghề, ông Phiệt và nhóm bạn phải tự trích từ quỹ lương hưu của mình và đi xin tài trợ khắp nơi.

Để duy trì hoạt động bền vững của trung tâm, trên cương vị giám đốc, ông mời giáo viên dạy nghề mây tre đan, nghề may, thêu cho các em, rồi lặn lội tìm nơi tiêu thụ. Trời chẳng phụ công người, các sản phẩm các em làm ra đều được bao tiêu hết. Nhờ đó, nhiều em có thể tự lo liệu cuộc sống và cưu mang thêm nhiều người có cùng cảnh ngộ.

Đầu năm 2010, do tuổi cao, ông Phiệt đã bàn giao chức Giám đốc cho một cựu chiến binh khác. Nhưng không vì thế mà việc từ thiện của ông bị gián đoạn, hiện ông vẫn dành thời gian rảnh rỗi của mình đến các cơ sở, thăm nom các cháu ở Trung tâm nhân đạo Hồng Đức. Với ông, “mặt trận” giúp đỡ người khuyết tật sẽ theo đến cuối cuộc đời…

C.Tuân – Đ.Tuệ/Báo Gia đình & Xã hội

Báo Gia đìnhXã hội cập nhật tin tức trong ngày liên tục, mới nhất

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC