Ngày 1 Tháng 5, 2011 | 09:52 AM

Mặn chát đời muối

Mặn chát đời muối

GiadinhNet - Những ngày nắng nóng tháng tư này, chúng tôi về miệt biển Bạc Liêu, tỉnh có diện tích và sản lượng muối lớn nhất nước, đang vào vụ thu hoạch muối.

Nắng nóng chuyển mùa oi bức hầm hập cùng với gió biển thổi mạnh mang theo vị mặn, khiến cho người nơi khác đến rất khó chịu. Nhưng với diêm dân thì coi như được trời ưu ái, bởi nắng nóng kéo dài càng được mùa muối.
 
Hiện tại, nhiều cánh đồng muối Bạc Liêu thu hoạch chưa được bao nhiêu, lại thêm những cơn mưa trái mùa như lưỡi dao cứa vào lòng diêm dân...
 
Đồng muối Điền Hải (Đông Hải - Bạc Liêu) muối đổ đống chờ
 thương lái. Ảnh: PN
 
Rẻ như cho…
 
Từ thị xã Bạc Liêu sang xã Vĩnh Hậu, Vĩnh Thịnh (Hòa Bình), Điền Hải, Long Điền Đông (Đông Hải) những ngày này đâu đâu cũng thấy muối chất cao đầy đồng. Nhưng rất ít có thương lái đến mua, thỉnh thoảng có vài ghe nhỏ đến ăn hàng, giá thương lái đưa ra quá thấp với 16.000 đồng/giạ muối (33kg/giạ) bằng 1/2 năm ngoái, giá muối xuống thấp, diêm dân sản xuất không có lãi thậm chí còn lỗ do muối tiêu thụ không được, làm diêm dân điêu đứng.
 
Vụ muối năm nay, Bạc Liêu có hơn 3.200ha sản xuất muối, trong đó 80% diện tích là sản xuất muối đen, tăng hơn 500ha so cùng kỳ các năm trước. Diêm dân Trần Văn Trung (xã Vĩnh Thịnh - Hoà Bình) cho biết: "Hai năm trước muối sản xuất bao nhiêu cũng có người đưa ghe vào tận ruộng để mua với giá cao, nhưng từ đầu vụ muối mới đến nay tôi cào được trên 5.000 giạ muối đen mà chưa bán được hạt nào, vì giá muối rẻ như bèo".
 
Còn anh Hồ Minh Chiến ở xã Long Điền Đông - Đông Hải nói với giọng buồn: "Vụ muối năm nay tôi sản xuất được 6 công, nhờ có sự chuẩn bị nguồn nước, cải tạo ao kỹ, nên năng suất đạt 70 tấn/ha, gia đình lên tận Bạc Liêu kêu thương lái quen đến mua nhưng đi năm lần bảy lượt rồi mà chẳng thấy thương lái đến xem muối". Từ trước đến nay, muối Bạc Liêu được tiêu thụ chủ yếu thông qua thương lái. Những người này là dân địa phương hoặc ở các vùng lân cận đến mua muối, rồi dùng ghe chở đi tiêu thụ khắp nơi. Người ta dùng để nấu muối bọt, làm nước mắm, ướp cá, sản xuất muối i-ốt...
 

Ruộng muối Đông Hải sau cơn mưa (19/04/2011).

Thu hoạch muối ở Vĩnh Châu.

Phơi nắng phơi sương trên đồng muối Long Điền Đông.

 
Nỗi lo trước mưa trái mùa
 
Chưa hết lo vì giá muối giảm, tiêu thụ khó khăn thì diêm dân lại khốn đốn vì những ngày qua liên tục xảy ra mưa lớn. Tại tỉnh Bạc Liêu, mưa lớn trái mùa đã làm khoảng 2.500ha muối với sản lượng 23.000 tấn tan thành nước, thiệt hại hơn 10 tỷ đồng.
 
Ở huyện Đông Hải, mưa trái vụ cũng làm thiệt hại trên 50.000 tấn muối, diêm dân không còn khả năng phục hồi sản xuất. Vừa mất muối, diêm dân vừa phải tốn thêm chi phí sửa lại khuôn, ao, sân để khôi phục sản xuất.
 

Rời đồng muối, tôi vẫn còn nghe văng vẳng lời anh Huỳnh Lệnh: "Diêm dân khổ lắm. Họ đối mặt với thời tiết thất thường, giá cả trồi sụt.". Cắn hạt muối trắng Vĩnh Châu, ngoài vị mặn đặc trưng, đầu lưỡi tôi lại có thêm một vị khác đắng nghét.

Chúng tôi về cánh đồng muối HTX dịch vụ muối - tôm - artemia xã Lai Hoà (Vĩnh Châu - Sóc Trăng). Hiện HTX có 30 hộ tham gia làm muối với 46 ha, sản lượng muối làm được chỉ 2.500 tấn. Tuy nghề làm muối lắm nhọc nhằn, họ quần quật mấy tháng liền nhưng hạt muối làm ra chỉ đủ trang trải sinh hoạt thường nhật trong cuộc sống của mỗi gia đình. Năm nào cũng thế, "được giá lại mất mùa, được mùa thì lại rớt giá", chính vì vậy, đời sống của diêm dân cứ chông chênh theo giá muối.
 
Ông Sơn Khươl- Chủ nhiệm HTX dịch vụ muối - tôm - artemia Lai Hoà rầu rĩ: "Chưa bao giờ việc sản xuất muối ở đây gặp khó khăn như năm nay. Trong khi đó, xăng dầu, công lao động đều tăng, mà giá muối quá thấp và muối chất thành núi trải dài trên cánh đồng không tiêu thụ được thì tội quá. Với diện tích trên 1 ha muối, mấy năm trước đến thời điểm này tôi đã thu hoạch gần 80 tấn muối, lãi vài mươi triệu, còn năm nay thu hoạch chưa xong đã biết lỗ trên 20 triệu đồng".
 
Còn anh Huỳnh Lệnh, Chủ nhiệm HTX tôm - muối xã Vĩnh Tân (Vĩnh Châu - Sóc Trăng), gia đình có trên ba đời làm muối bộc bạch: "Hai năm trước muối sản xuất bao nhiêu cũng có người đưa ghe vào tận ruộng để mua với giá cao, nhưng từ đầu vụ muối mới đến nay gia đình cào được 100 tấn muối đen mà chưa bán được hạt nào. Nghề làm muối cơ cực trăm bề, hễ muối được mùa thì giá quá thấp, còn muối mất mùa thì giá lại đẩy lên cao gấp đôi, gấp ba. Nên diêm dân cứ ở mãi trong vòng luẩn quẩn nghèo khó".
 
Theo ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Châu (Sóc Trăng): "Vĩnh Châu năm nay có 636 ha sản xuất muối tập trung nhiều ở 3 Hợp tác xã, với năng suất bình quân khá cao như hiện nay thì sản lượng muối ước đạt trên 60.000 tấn. Nhưng với giá hiện nay khá thấp, cộng với tình trạng tiêu thụ chậm, buộc diêm dân phải trữ muối lại, thì người sản xuất khó lời. Mặc khác, sau khi thu hoạch muối, Vĩnh Châu chỉ đạo, hướng dẫn diêm dân chuyển sang nuôi artemia, cua biển, cá kèo để tăng thu nhập, giải quyết lao động, tăng thu nhập cho diêm dân vùng biển".
 
Trong khi khó khăn về thị trường tiêu thụ vẫn chưa được giải quyết thì những cơn mưa trái mùa đã biến hàng ngàn hecta muối đang phơi đồng tan chảy thành nước, nhiều người bỗng chốc rơi vào cảnh trắng tay.
 
Vài năm gần đây, nghề muối cứ "một lên hai xuống", sau vài vụ bị ép giá, diêm dân đồng loạt giảm diện tích, sản lượng giảm, giá muối thị trường sẽ tăng cho đến vụ thu hoạch năm sau. Họ vẫn là người chịu thiệt và đến bao giờ cuộc sống của hàng trăm nghìn lao động nghề muối mới ổn định?
 
Ai cũng thừa nhận rằng, giá cả là do thị trường quyết định. Hơn ai hết, diêm dân mong các cơ quan chức năng có những giải pháp hữu hiệu bình ổn giá muối theo chiều hướng có lợi. Bao giờ những vướng mắc trong việc bao tiêu muối được tháo gỡ? Và đến bao giờ cuộc sống của hàng chục nghìn lao động nghề muối mới ổn định, để họ yên tâm mang vị mặn cho đời.
 
Phương Nghi

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC