Ngày 20 Tháng 2, 2013 | 09:18 AM

Chào mừng ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2:

Khống chế thành công nhiều dịch bệnh mới

Khống chế thành công nhiều dịch bệnh mới
  MỚI NHẤT

GiadinhNet - Nhiều dịch bệnh mới xuất hiện đang diễn biến phức tạp. Tác nhân gây các bệnh này là vi khuẩn hoặc virus, trong đó bệnh do virus ngày càng tăng, độc lực cao.

Khống chế thành công nhiều dịch bệnh mới 1

Chăm sóc bệnh nhân bị nhiễm dịch tả tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Ảnh: Chí Cường.

Việt Nam lại là một trong những nước ghi nhận số loại bệnh mới nổi nhiều hơn bất cứ quốc gia nào trong khu vực. Tuy nhiên, một trong những thành tựu nổi bật của ngành y tế là khống chế và kiểm soát tốt các dịch bệnh mới nổi.

Cùng lúc xuất hiện nhiều dịch bệnh

GS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ cho biết, trong 10 năm qua, thế giới ghi nhận hàng loạt vụ dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, với số mắc và tử vong tăng cao, trong đó tập trung nhiều ở khu vực châu Á, châu Phi. Tại Việt Nam, sự gia tăng của một số bệnh truyền nhiễm mới và tái nổi đang là vấn đề y tế công cộng nóng bỏng.

Trong 10 năm qua, một số dịch bệnh như uốn ván sơ sinh, bại liệt, bạch hầu, sởi… có xu hướng giảm, nhưng lại có dịch bệnh tái nổi, mới nổi như tả, sốt xuất huyết, dại, rubella, tay chân miệng. Đặc biệt có một số bệnh mới phát triển như: SARS, tiêu chảy tán huyết do E.coli, hội chứng suy giảm miễn dịch không phải do nhiễm HIV/AIDS, hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân... với tần suất ngày càng dày hơn. Đáng quan tâm là phần lớn các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi đều đã và đang hiện diện ở Việt Nam.

PGS.TS Phan Trọng Lân, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) dẫn chứng thêm: Từ đầu năm 2012 đến nay, Việt Nam đã ghi nhận thêm hai loại bệnh chưa rõ nguyên nhân là hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân ở Quảng Ngãi (còn gọi là "bệnh lạ") và hội chứng suy giảm miễn dịch không phải do lây nhiễm HIV/AIDS. Gần đây, dư luận cũng không khỏi hoang mang lo lắng khi Việt Nam đã ghi nhận hai trường hợp tử vong do nhiễm "amip ăn não người", dù trước đó loại bệnh này chưa từng xuất hiện tại nước ta.

GS.TS Nguyễn Trần Hiển cho rằng, trong số các bệnh mới nổi, một số bệnh gây dịch nguy hiểm do virus mới có độc lực mạnh, tỉ lệ tử vong cao và hiện vẫn chưa xác định được nguồn lây như: H5N1, SARS là đáng lo ngại nhất. Còn năm loại bệnh truyền nhiễm gồm bệnh tay chân miệng, sốt xuất huyết do virus Dengue, tả, cúm A/H5N1 và cúm A/H1N1 thì cần được quan tâm đặc biệt. Nguyên nhân xuất hiện các bệnh truyền nhiễm mới nổi có rất nhiều và đan xen nhau, tuy nhiên, có thể kể ra một số lý do chính như quá trình tăng dân số và đô thị hóa; tình trạng buôn bán động vật tự do, không kiểm soát được; thực trạng cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường chưa tốt; sản xuất nông nghiệp và sử dụng đất chưa khoa học; chăn nuôi gia súc chủ yếu vẫn là manh mún; khí hậu có nhiều biến đổi...

Nguồn lây từ động vật

Theo Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, năm 2012, ngành y tế đã kiểm soát tốt các dịch bệnh, nhất là các bệnh nguy hiểm và mới nổi. Cả nước không ghi nhận trường hợp mắc tả, dịch hạch; tỷ lệ mắc cúm A/H5N1 ở mức thấp (0,004/100.000 dân); số trường hợp tử vong do mắc bệnh tay chân miệng giảm 73,5%; số người mắc bệnh rubella giảm 99,7%; số người mắc bệnh não mô cầu giảm 49,4%... so với năm 2011. Đặc biệt, số người mắc bệnh sốt xuất huyết giảm 15%, tử vong giảm 24,6%.

Các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh, động vật là nguồn truyền bệnh của hơn 70% các bệnh mới nổi. Thậm chí, có những loại bệnh bình thường chỉ lưu hành ở động vật nhưng do biến đổi của khí hậu, môi trường, virus dần thích nghi nên dễ dàng truyền bệnh sang người như: Cúm A/H5N1, cúm A/H1N1, SARS... Bởi thế, điều mà giới chuyên môn lo ngại là với quy trình quản lý vật nuôi, kiểm dịch động vật, giết mổ và tiêu thụ thịt động vật như hiện nay, thêm nữa sự nhận thức chưa đầy đủ về các bệnh truyền từ động vật sang người của người dân thì nguy cơ lây những dịch bệnh truyền nhiễm cho người luôn rất lớn.

Trước thực tế trên, các chuyên gia về vệ sinh dịch tễ cho rằng, để phòng chống bệnh mới nổi, hoạt động phòng chống dịch có vai trò rất quan trọng và thực tế đã chứng minh, ở đâu có sự chủ động của chính quyền địa phương thì ở đó công tác phòng chống dịch mới có hiệu quả. Đồng thời, việc giáo dục sức khỏe, truyền thông nguy cơ cho cộng đồng, nâng cao chất lượng của hệ thống giám sát chủ động bệnh truyền nhiễm tại tất cả tuyến y tế sẽ góp phần tăng tính chủ động trong phòng dịch bệnh nói chung, dịch bệnh mới nổi nói riêng. Minh bạch và chia sẻ thông tin kịp thời, hướng tới xây dựng một hệ thống giám sát chủ động các yếu tố nguy cơ dịch bệnh… cũng sẽ giúp mọi người có thể chủ động phòng tránh, đối phó với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Từ đầu năm đến nay, cả nước có bốn trường hợp nhiễm cúm A/H5N1 và hai trong số đó đã tử vong. Tất cả những trường hợp này đều có tiền sử tiếp xúc với gia cầm bệnh hoặc chết không rõ nguyên nhân. Bộ NN&PTNT cho biết các bệnh lây truyền từ động vật sang người có xu hướng gia tăng, đặc biệt là bệnh dại. Mỗi năm, nước ta còn hàng trăm trường hợp tử vong và gần nửa triệu người bị chó cắn phải điều trị dự phòng, gây phí tổn 70 - 100 tỉ đồng.

Thành lập ban chỉ đạo kiểm soát các bệnh mới nổi

Để đủ khả năng đối phó với tình hình đang diễn biến phức tạp, Bộ Y tế đề nghị Chính phủ thành lập Ủy ban Quốc gia phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm và mới nổi. Ngay sau đó, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến ký Quyết định về việc thành lập Ban chỉ đạo phòng, kiểm soát các bệnh chưa rõ nguyên nhân, mới phát sinh. Đây là lần đầu tiên, một ban chỉ đạo phòng và kiểm soát bệnh chưa rõ nguyên nhân, mới phát sinh được Bộ Y tế thành lập.

Theo TS Nguyễn Văn Bình, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) những năm qua tại Việt Nam, số người mắc và tử vong do các bệnh mới nổi gia tăng nhanh chóng. Vì vậy, việc thành lập ban chỉ đạo nhằm đáp ứng kịp thời, hiệu quả đối với công tác phòng, chống các bệnh mới nổi, chưa rõ nguyên nhân trong cộng đồng.

Ban chỉ đạo do Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến làm Trưởng ban. Theo quyết định, ban chỉ đạo sẽ hướng dẫn, tổ chức các hoạt động giám sát, phòng, kiểm soát và điều trị các bệnh chưa rõ nguyên nhân, mới phát sinh trên phạm vi toàn quốc; Phối hợp với các bộ, ngành liên quan, xây dựng kế hoạch, kiểm tra, giám sát và đánh giá các hoạt động dự phòng, kiểm soát và điều trị chưa rõ nguyên nhân, mới phát sinh.
 
Vân Khánh

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC