Ngày 4 Tháng 12, 2013 | 09:47 AM

Tháng Hành động Quốc gia về Dân số (1-31/12/2013): Ứng phó với một xã hội già hóa

Tháng Hành động Quốc gia về Dân số (1-31/12/2013): Ứng phó với một xã hội già hóa
  MỚI NHẤT

GiadinhNet - Để ứng phó với một xã hội già hóa, theo các chuyên gia, hiệu quả nhất chính là chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi (NCT) và phát huy vai trò của họ trong cộng đồng, nhằm biến những thách thức thành cơ hội và động lực của sự phát triển.

Tháng Hành động Quốc gia về Dân số (1-31/12/2013): Ứng phó với một xã hội già hóa 1

Già hóa dân số đang đặt ra những thách thức lớn trong việc chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi. Ảnh: Chí Cường.

Đó cũng chính là tinh thần của Lễ phát động Tháng hành động Quốc gia về dân số năm 2013, được Tổng cục DS-KHHGĐ tổ chức ngày hôm nay (4/12) với chủ đề “Già hóa dân số - những thách thức trong chăm sóc người cao tuổi”.

Ở nhà tốt hơn viện dưỡng lão

Già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng ở các quốc gia đang phát triển trong đó có Việt Nam.

Quá trình này kéo theo một loạt các thách thức về chăm sóc sức khỏe cho NCT, tài chính, phúc lợi xã hội... Phần lớn NCT đang có cuộc sống khó khăn và gánh nặng bệnh tật kép, do đó việc chăm sóc NCT đòi hỏi gia đình và cộng đồng cùng chung sức. Việc chăm sóc NCT tại nhà được coi là một mô hình dịch vụ tốt nhất mà nhiều quốc gia đang hướng tới. Tại Đan Mạch và các nước châu Âu, chăm sóc NCT tại nhà rất phát triển. Theo GS Tine Rostgaard, Đại học Aalborg (Đan Mạch), đã có bằng chứng trong các nghiên cứu cho thấy: Khi chăm sóc NCT tại nhà, chính phủ chi phí ít hơn khi chăm sóc ở các viện dưỡng lão, việc chăm sóc tốt hơn và người già dễ hòa nhập hơn. Một số quốc gia châu Âu đã đào tạo tốt đội ngũ chăm sóc NCT tại nhà tạo thành các dịch vụ ưu việt.

Để hỗ trợ cải tiến cung cấp dịch vụ ở các cơ sở y tế, năm 2011 Đài Loan (Trung Quốc) đã thành lập chương trình công nhận “các cơ sở chăm sóc y tế thân thiện với NCT”. Còn Thái Lan đã khởi động nhiều dự án thử nghiệm trong các chương trình chăm sóc tại nhà và cộng đồng. Indonesia lại phát triển mô hình dịch vụ tại cộng đồng dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của tình nguyện viên, có sự giám sát của chính quyền địa phương. Dịch vụ cung cấp 3-5 bữa ăn/tuần, một số hoạt động xã hội và tập thể dục, hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ y tế khác cho NCT…

Ở Anh và Thụy Điển khi con cái đi vắng, đối với các cụ còn tương đối khỏe mạnh, có thể tự phục vụ được, họ sẽ thuê dịch vụ xe lưu động đưa thực phẩm hoặc thức ăn nấu sẵn đến 3 bữa/ngày. Với những cụ lớn tuổi hơn, sẽ có dịch vụ đưa người đến chăm sóc các cụ tại nhà. Tại Hàn Quốc có những cụ không có tiền, không có con cái nhưng lại có tài sản là nhà ở sẽ có các ngân hàng đứng ra bảo lãnh, mua căn nhà đó. Các cụ hàng tháng sẽ được chăm sóc bằng chính tiền lấy từ ngôi nhà được ngân hàng bảo lãnh này. Khi các cụ mất, ngân hàng sẽ được hưởng thừa kế ngôi nhà. Hàn Quốc cũng có hệ thống chính sách chống lại bạo lực về thể chất và tinh thần cho NCT, bảo vệ NCT tránh bị bạo lực, tổn thương.

Tại Việt Nam, hiện có hàng trăm mô hình chăm sóc NCT tại cộng đồng do Nhà nước và nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện. Tuy nhiên, những mô hình này vẫn còn nhiều thách thức do nguồn kinh phí hạn hẹp, cơ sở hạ tầng còn rất hạn chế; nguồn nhân lực chưa ổn định và đáp ứng nhu cầu chăm sóc; đặc biệt là việc chăm sóc vẫn còn mang tính chất tự nguyện và chưa được lồng ghép trong các hoạt động chung ở cộng đồng.

Người trẻ hôm nay – người già ngày mai

Nghệ An tổ chức phát động hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia về dân số

Sáng 2/12/2013, tại thị trấn Anh Sơn (huyện Anh Sơn), tỉnh Nghệ An đã tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia về dân số và Kỷ niệm Ngày Dân số Việt Nam 26/12 năm 2013. Tại Lễ phát động, TS Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ đã biểu dương những kết quả đạt được trong công tác DS-KHHGĐ Nghệ An thời gian qua; đồng thời bày tỏ mong muốn cấp ủy đảng, chính quyền tiếp tục quan tâm, đầu tư hơn nữa đối với công tác DS-KHHGĐ. Trong đó, cần chú trọng đến công tác chăm sóc sức khỏe cho NCT, hạn chế những thách thức đang đặt ra trong giai đoạn già hóa dân số hiện nay.
 
Hoàng Lan
Ứng phó với một xã hội già hóa, theo các chuyên gia, hiệu quả nhất chính là chăm sóc sức khỏe cho NCT tại nhà và phát huy vai trò của họ trong cộng đồng, tận dụng được kinh nghiệm và chất xám, nhằm biến những thách thức thành cơ hội và động lực của sự phát triển.

PGS.TS Giang Thanh Long – Phó Viện trưởng Viện Chính sách Công và Quản lý, ĐH Kinh tế Quốc dân cho rằng, cần chuyển quan niệm “NCT là gánh nặng” thành “NCT là tài sản” thì mới có những chính sách, chương trình phù hợp với nhu cầu được chăm sóc và muốn phát huy vai trò của NCT.

Để phát huy NCT, tại Isarel có những lựa chọn cho NCT muốn nghỉ hưu vào tuổi nào cho từng nghề khác nhau. Thậm chí, nếu một người đang làm việc ở ngành này phải về hưu ở tuổi 60, trong khi ngành khác có thể về hưu ở tuổi 65 thì người đó có thể chuyển ngành để tiếp tục được làm việc. Ở Thái Lan, tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 60 tuổi đối với các cán bộ chính phủ còn tuổi nghỉ hưu ở khu vực tư nhân thì dao động trong khoảng 55 - 65 tuổi.

Tại Nhật Bản, Chính phủ đã đưa ra quan niệm một “xã hội không có tuổi già”, công việc được thiết kế linh hoạt để ai cũng có thể được làm việc. Theo Giáo sư Hiroko Akiyama, có tới 70% số người ở tuổi 60 trở lên ở Nhật Bản đều mong muốn đi làm, 40% trong số đó mong muốn mình đi làm đến khi nào không thể làm được thì thôi. Phần lớn họ đều muốn làm việc, thậm chí còn tỏ ra nhanh nhạy hơn các bạn trẻ.

Về vấn đề chăm sóc NCT, hiện nước ta đã xây dựng hệ thống chăm sóc NCT với một số nhà dưỡng lão của nhà nước và khuyến khích tư nhân tham gia. Tuy nhiên, theo báo cáo gần đây của Ủy ban Quốc gia về NCT, các nhà dưỡng lão này gặp hạn chế về kinh phí nên cơ sở vật chất và kinh phí cho những người tham gia chăm sóc NCT còn thấp. Ở khu vực tư nhân cũng gặp nhiều khó khăn khi thực hiện. Hệ thống nhà dưỡng lão tư nhân hiện nay vẫn mang tính tự phát, chưa đẩy mạnh được tính xã hội hóa của vấn đề này. Chính vì thế, chủ đề của Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10) năm nay đã được Liên Hợp Quốc lựa chọn là: “Tương lai chúng ta mong muốn - điều người cao tuổi đang nói”. Đây cũng chính là thông điệp gửi đến toàn thế giới nhằm tác động vào nhận thức và hành động của mọi người: NCT hôm nay chính là người trẻ hôm qua và người trẻ hôm nay chính là NCT trong tương lai.
 
Hà Anh

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC