Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Những ngày như thế này cần ăn ít cay nhiều chua để khỏe mạnh cả mùa đông

Thứ hai, 9:00 AM 16/11/2020 | Sống khỏe

GiadinhNet - Mưa gió, khô hanh, lạnh lẽo... dịp này ảnh hưởng tới sức khỏe con người, hao tổn chất dịch trong cơ thể, gây hiện tượng miệng, môi, mũi, họng, da dẻ khô ngứa kém nhuận, nứt nẻ, dễ táo... lúc này rất cần ăn uống để mùa đông bớt mắc bệnh.


Món cháo nên ăn cuối thu

Đang cuối thu sắp vào tiết Lập đông dương khí dần dần thu liễm bế tàng, âm khí từ từ tăng trưởng, thời tiết chuyển dần từ nóng sang lạnh - là giai đoạn quá độ của "dương tiêu âm trưởng", vạn vật thành thục, cây trái và mùa màng đến kỳ thu hoạch... cũng là dịp bồi bổ khá tốt trong năm.

Thời diểm này mưa ít, gió nhiều, độ ẩm trong không khí giảm đi, đặc tính khô hanh là chủ khí dễ làm hao tổn chất dịch trong cơ thể gây nên các hiện tượng miệng, môi, mũi, họng đều khô, da dẻ khô ngứa thậm chí nứt nẻ, râu tóc không nhuận, đại tiện dễ táo.

Khí táo mùa thu được phân ra Ôn táo và Lương táo. Nếu đầu thu, khí nóng của mùa hạ chưa hết kết hợp với khí táo mà thành Ôn táo; Tới cuối thu, khí lạnh tăng dần kết hợp với khí táo mà thành Lương táo.

Những ngày như thế này cần ăn ít cay nhiều chua để khỏe mạnh cả mùa đông - Ảnh 2.

Cháo cá ăn cuối thu rất ngon bổ. Ảnh minh họa.


Do thời tiết cuối thu ngày ấm, đêm và sáng khá lạnh, nên người dân cần phòng bệnh và cơ thể rất dễ ngon miệng với các món cháo. Người xưa cũng cho rằng sáng sớm nên ăn cháo vào thời điểm cuối thu này rất có ích cho sức khoẻ và đường tiêu hoá, tốt cho quá trình trao đổi chất, lợi cho dạ dày, sinh tân dịch....

Sách "Tuỳ tức cư ẩm thực" phổ viết: "Gạo tẻ vị ngọt tính bình, hợp với việc nấu thành cháo - một trong những đồ ăn bổ dưỡng tốt nhất". Các món cháo mùa thu khá ngon như cháo cá, cháo sườn, cháo lươn, cháo bắp bò, cháo gà...

Sách “Ẩm thực chính yếu” viết: "Thu khí táo, nghi thực ma dĩ nhuận khí táo" (mùa thu khí trời khô hanh nên ăn nhiều vừng để nhuận táo". Nên dùng các loại cháo như cháo bách hợp hạt sen, cháo hồng táo gạo nếp, cháo đường phèn, cháo sa sâm, cháo hoàng tinh...

Những ngày như thế này cần ăn ít cay nhiều chua để khỏe mạnh cả mùa đông - Ảnh 3.

Cuối thu rất cần bồi bổ sức khỏe chuẩn bị đón mùa đông. Ảnh minh họa


Ăn uống cuối thu chú ý ít cay, nhiều chua

Ăn uống cuối thu phải tuân thủ nguyên tắc "thu đông dưỡng âm", "phòng táo giữ âm, tư thận nhuận phế", nghĩa là nên bổ sung đầy đủ tân dịch và trọng dụng những thực phẩm có công dụng dưỡng âm nhuận táo.

Vì cuối thu là Lương táo nên chọn dùng những thực phẩm cần ăn có tính bình hoà để tư âm dưỡng huyết nhuận táo như: Củ mài, vừng, mộc nhĩ trắng (ngân nhĩ), thịt rùa, thịt ba ba, sò, gà ác, tổ yến, sữa bò, mật ong, nước dâu, kỷ tử, hà thủ ô...


Những ngày như thế này cần ăn ít cay nhiều chua để khỏe mạnh cả mùa đông - Ảnh 4.

Cuối thu nên ăn các món ít cay, nhiều chua. Ảnh minh họa.

Theo Ngũ hành, vị chua vào Can, vị cay vào Phế. Phế thuộc Kim, Can thuộc Mộc. "Vạn vật thu thu, phế khí kim vượng", nghĩa là, mùa thu vạn vật thu vào, khí kim ở Phế vượng thịnh. Nếu ăn uống nhiều đồ có vị cay sẽ trợ giúp cho phế khí thịnh, phế kim khắc can mộc thái quá dẫn đến công năng của tạng Can bị rối loạn.

Cổ nhân khuyên mùa thu cần ăn uống "thiểu tân tăng toan" (ít cay nhiều chua", cần ăn nhiều các thực phẩm có vị chua nhằm tăng cường chức năng của Can, phòng ngừa phế khí quá thịnh làm hại đến Can và dùng ít thực phẩm có vị cay như hành, gừng, tỏi, ớt, hạt tiêu... Sách “Kim quỹ yếu lược” viết: "Thu bất tư phế" (mùa thu không nên ăn những thứ bổ phế) cũng là nằm trong ý nghĩa sâu xa này.

Những ngày như thế này cần ăn ít cay nhiều chua để khỏe mạnh cả mùa đông - Ảnh 5.

Mùa thu cần ăn nhiều hoa quả, tăng cường sức đề kháng. Ảnh minh họa.


Ngày nay nhiều nếp cũ không còn giữ nữa, người ta có thể ăn dưa hấu quanh năm, thịt chó, thịt dê và các loại rượu mạnh được tiêu thụ bốn mùa, đồ ăn Âu Mỹ không còn là của hiếm... Con người không dễ gì thoát khỏi sự chi phối của quy luật tạo hoá, bởi vậy dưỡng sinh ăn uống theo mùa, xem ra, vẫn là điều khiến chúng ta phải lưu tâm nghiên cứu. Có những kinh nghiệm của người xưa truyền lại dạy cách ăn uống cuối thu cần lưu ý như sau:

Mùa thu là giai đoạn quá độ từ nóng chuyển sang lạnh, tránh ăn nhiều đồ sống lạnh, hoặc bổ béo khó tiêu dễ gây thương tổn Tỳ và Vị. Tôn Tư Mạo (theo danh y đời Đường, Trung Quốc) đã viết: "Thu đông gian, noãn lý phúc" (giữa mùa thu và mùa đông chú ý ôn ấm vùng bụng).

Mùa thu ăn uống bồi bổ nên điều hoà (bình bổ) vì thời tiết mát mẻ, âm dương tương đối cân bằng, đồ ăn thức uống không nên quá nóng và quá lạnh.

Món dưa các loại sau tiết Lập thu thì ngon đến mấy cũng không ăn nhiều vì dễ làm cho dương khí của Tỳ Vị hư hao. Sách thuốc cổ đã viết: "Thu qua hoại đỗ" (mùa thu ăn dưa thì có hại cho đường tiêu hoá).

Th.s BS Hoàng Khánh Toàn




Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Từ bỏ ngay 8 thói quen chăm sóc tóc này, nếu không tóc của bạn ngày càng rụng nhiều hơn

Từ bỏ ngay 8 thói quen chăm sóc tóc này, nếu không tóc của bạn ngày càng rụng nhiều hơn

Sống khỏe - 4 giờ trước

GiadinhNet - Chỉ cần một sai lầm nhỏ trong khi gội đầu cũng có thể khiến tóc của bạn ngày một yếu và dễ rụng hơn.

Sau 40 tuổi vẫn giữ 8 thói quen xấu, về già chỉ đi chữa bệnh, tiểu đường, mỡ máu dính đủ

Sau 40 tuổi vẫn giữ 8 thói quen xấu, về già chỉ đi chữa bệnh, tiểu đường, mỡ máu dính đủ

Sống khỏe - 5 giờ trước

Để cơ thể luôn khỏe mạnh, ít bệnh tật, bạn cần phải thay đổi một số thói quen sinh hoạt ngay từ bây giờ.

Đàn ông sức khỏe tốt thường có 4 bộ phận to hơn người: Sở hữu cả 4 điểm là phúc lớn

Đàn ông sức khỏe tốt thường có 4 bộ phận to hơn người: Sở hữu cả 4 điểm là phúc lớn

Sống khỏe - 5 giờ trước

Đàn ông có cơ thể khỏe mạnh thường có những điểm chung, thể hiện ra ở một số đặc điểm ngoại hình.

Đỏ mặt sau khi uống rượu là uống được hay không uống được? Hóa ra trước giờ chúng ta vẫn hiểu sai về nó

Đỏ mặt sau khi uống rượu là uống được hay không uống được? Hóa ra trước giờ chúng ta vẫn hiểu sai về nó

Sống khỏe - 8 giờ trước

Một số người dễ đỏ mặt khi uống rượu, trong khi những người khác không thay đổi sắc mặt. Điều này là do đâu?

5 yếu tố quyết định tỷ lệ thành công của trồng răng Implant

5 yếu tố quyết định tỷ lệ thành công của trồng răng Implant

Sống khỏe - 10 giờ trước

Là thành tựu khoa học hiện đại, trồng răng Implant là phương pháp có mức độ phức tạp cao nhất trong chuyên ngành răng hàm mặt. Hiện nay, tỷ lệ thành công của cấy ghép implant tại Việt Nam và Thế giới có sự chênh lệch và được quyết định bởi nhiều yếu tố.

Người phụ nữ 30 tuổi mắc ung thư trực tràng thừa nhận thường xuyên ăn một món ăn khoái khẩu

Người phụ nữ 30 tuổi mắc ung thư trực tràng thừa nhận thường xuyên ăn một món ăn khoái khẩu

Sống khỏe - 11 giờ trước

GiadinhNet - Cả đời chưa bao giờ đụng đến thuốc lá hay rượu bia, nhưng ở tuổi 30, cô Đặng đã mắc phải bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn cuối. Cô thừa nhận một trong những thói quen xấu nhất trong chế độ sinh hoạt của cô đó là thường xuyên ăn món thịt nướng.

Nam diễn viên Mỹ phim "Friends" qua đời ở tuổi 59 vì ung thư tuyến tiền liệt: Các quý ông, đặc biệt là người cao tuổi đừng chủ quan với căn bệnh này

Nam diễn viên Mỹ phim "Friends" qua đời ở tuổi 59 vì ung thư tuyến tiền liệt: Các quý ông, đặc biệt là người cao tuổi đừng chủ quan với căn bệnh này

Sống khỏe - 12 giờ trước

Nam diễn viên James Michael Tyler, nổi tiếng với vai Gunther trong bộ phim sitcom nổi tiếng của Mỹ "Friends", đã qua đời hôm Chủ nhật vì ung thư tuyến tiền liệt ở tuổi 59.

Uống 1 ly mật ong/ngày, 30 ngày sau cơ thể sẽ nhận được sự lột xác kỳ diệu, nhưng có 3 đối tượng nhất định không nên uống

Uống 1 ly mật ong/ngày, 30 ngày sau cơ thể sẽ nhận được sự lột xác kỳ diệu, nhưng có 3 đối tượng nhất định không nên uống

Sống khỏe - 14 giờ trước

Nếu mỗi ngày bạn đều đặn uống 1 ly mật ong thì sau 30 ngày, cơ thể bạn sẽ nhận được rất nhiều sự thay đổi "ngoạn mục" dưới đây.

Sai lầm gây giảm miễn dịch hô hấp của bé mẹ thường mắc phải

Sai lầm gây giảm miễn dịch hô hấp của bé mẹ thường mắc phải

Sống khỏe - 16 giờ trước

Hệ miễn dịch hô hấp của bé vốn đã mong manh, nếu mẹ mắc những sai lầm phổ biến sau đây sẽ càng làm con yếu hơn và dễ mắc bệnh hô hấp hơn. Mẹ xem ngay để tránh cho bé nhé!

6 việc khiến 'vòng 1 của phụ nữ vừa teo nhỏ lại dễ rước bệnh, điều số 3 nhiều chị em mắc phải

6 việc khiến 'vòng 1 của phụ nữ vừa teo nhỏ lại dễ rước bệnh, điều số 3 nhiều chị em mắc phải

Sống khỏe - 16 giờ trước

Hãy xem bạn có đang mắc phải những lối khiến vòng 1 ngày càng xấu đi hay không nhé.

Top