Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Mức sinh thấp ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước

Thứ ba, 10:26 PM 30/11/2021 | Dân số

GiadinhNet - Mức sinh quá thấp sẽ gây bất lợi cho ổn định xã hội và phát triển đất nước, làm phát sinh hàng loạt các vấn đề về an sinh xã hội, trật tự an ninh, quốc phòng.

Mặc dù con gái đã hơn 6 tuổi, nhưng chị Đỗ Thị Huyền Trang (33 tuổi, Hà Đông, Hà Nội) quyết định không sinh thêm đứa thứ hai bởi áp lực kinh tế. Chồng chị làm thiết kế cho một cơ quan nhà nước, còn chị là làm nhân viên hành chính.

Điều kiện kinh tế eo hẹp, hai vợ chồng lại còn đang mua trả góp một căn hộ chung cư, do vậy nếu sinh thêm con, chị Trang sợ "gánh" không nổi.

"Giờ mới chỉ có một đứa mà tháng nào cũng phải lo xoay xở muốn hụt hơi để đóng tiền học cho con, trả tiền góp mua nhà, tiền ăn uống của cả nhà, rồi lễ tết lại đôn đáo về thăm ông bà ở quê... Giờ cái gì cũng tiền, thêm một đứa nữa thì làm sao đủ sống" - chị tâm sự.

Trong khi đó, Hương, 28 tuổi, quê Thái Bình, cùng chồng lập nghiệp ở TP Hồ Chí Minh 6 năm, nhưng cặp đôi vẫn quyết định chưa sinh con vì kinh tế khó khăn. Trước đại dịch, đôi trẻ làm thuê cho quán ăn và tiệm làm đầu, thu nhập trung bình 13 triệu một tháng, chỉ đủ thuê nhà, ăn uống, hiếu hỉ và gửi về quê.

"Tôi thậm chí còn không dám đổi điện thoại mới, vì tiền tháng nào tiêu hết tháng đó, không dư một đồng tiết kiệm". Vật lộn với mưu sinh, hai vợ chồng không dám sinh con vì sợ đồng lương không đủ chu cấp cho đứa bé cuộc sống đầy đủ. Dịch bệnh ập đến, TP Hồ Chí Minh đóng cửa mọi dịch vụ, hai người thất nghiệp, trông chờ vào khoản trợ cấp từ mạnh thường quân, giấc mơ có con ngày càng xa vời.

Đây cũng là tình trạng chung của nhiều cặp vợ chồng trẻ hiện nay. Áp lực cuộc sống và công việc đã làm tình trạng kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con và không muốn sinh con ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, việc nuôi dạy, chăm sóc con cái hiện nay đòi hỏi rất nhiều chi phí như: ăn uống, học hành, chăm sóc sức khỏe, vui chơi giải trí…

Bên cạnh đó, tâm lý sợ tốn kém nên nhu cầu sinh con của các gia đình đang có xu hướng giảm nhanh. Trình độ học vấn, điều kiện sống được cải thiện, lối sống theo trào lưu và tâm lý thích hưởng thụ, thích dịch chuyển cũng có tác động nhất định ảnh hưởng đến mức sinh thấp của nhiều tỉnh, thành phố.

photo-1638274889080

Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy đến sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Ảnh: TTXVN

Hiện trên cả nước có 21 tỉnh mức sinh thấp, nếu để tình trạng này kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Cụ thể: Mức sinh thấp sẽ gây ra tình trạng suy giảm quy mô dân số. Nghĩa là, khi mức sinh thấp kéo dài không đủ sản sinh ra những đoàn hệ thay thế cha mẹ trong một thời gian dài sẽ tác động trực tiếp đến tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên và làm cho quy mô dân số suy giảm (như Nhật Bản, Nga, các nước Bắc Âu hiện nay).

Ngoài ra, với những quốc gia có mức sinh thấp sẽ dẫn đến việc thiếu hụt lực lượng lao động. Bởi khi đó, số người được sinh ra ngày càng ít đi và với việc chuyển đoàn hệ trong dân số sẽ làm cho dân số trong độ tuổi lao động - lực lượng chính tạo ra của cải vật chất và sự phát triển của xã hội - sẽ ngày càng bị thu hẹp.

Hơn nữa, mức sinh thấp còn đẩy nhanh tốc độ già hóa dân số; gia tăng các dòng di cư (do mức sinh thấp, lực lượng lao động thiếu hụt tác động đến các chính sách di cư làm tăng các dòng di cư, thu hút lao động nhập cư).

Mức sinh thấp cũng gây già hóa dân số nhanh sẽ kéo theo gia tăng quỹ phúc lợi xã hội cho người già, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Trong khi đó, chi phí chăm sóc sức khoẻ người già cao gấp 7-8 lần so với chăm sóc sức khoẻ trẻ em. Nhu cầu cán bộ điều dưỡng chăm sóc người già sẽ tăng đột biến trong bối cảnh lực lượng lao động giảm và phụ nữ ngày một tham gia tích cực hơn trong các hoạt động kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, mức sinh thấp làm gia tăng các dòng di cư nên kéo theo các dịch vụ đi kèm để cung cấp cho người nhập cư như nhà ở, trường học, bệnh viện. Điều này gây nguy cơ xung đột do những khác biệt về sắc tộc, tôn giáo, văn hoá, kỹ năng làm việc, cạnh tranh việc làm do quá trình di cư – nhập cư…

Những hệ lụy do mức sinh thấp kéo dài gây ra càng nghiêm trọng hơn nếu xảy ra ở những nước đang phát triển và năng suất lao động chưa cao như Việt Nam, kéo theo đó là phải chuyển đổi cơ cấu kinh tế - xã hội cho phù hợp với cơ cấu nhân khẩu học.

Nhằm duy trì mức sinh thay thế, kìm hãm mức sinh thấp, Chính phủ đã có những chính sách nhằm triển khai các chương trình, dự án, kế hoạch… tiến tới đạt mục tiêu chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030.

Tuy nhiên, việc xây dựng các chính sách về dân số thật sự phù hợp luôn đi kèm với kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục và hệ thống cơ sở hạ tầng phù hợp, nhằm đảm bảo sự phát triển giống nòi và tận dụng tối đa nguồn nhân lực.

Để giải quyết thực trạng mức sinh thấp ở nước ta, cần có sự chung tay vào cuộc của tất cả ban ngành, đoàn thể trên cơ sở đề xuất thực hiện các giải pháp cụ thể về công tác dân số trong tình hình mới.

Đáng chú ý, các địa phương cần thống nhất nhận thức trong lãnh đạo và chỉ đạo cuộc vận động thực hiện mỗi gia đình, cặp vợ chồng sinh đủ hai con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện duy trì kết quả ở những nơi đạt mức sinh thay thế và sinh đủ hai con ở những nơi có mức sinh thấp.

Cụ thể, ở địa phương đã đạt mức sinh thay thế, căn cứ tình hình thực tế, rà soát, từng bước bãi bỏ các chính sách khuyến khích sinh ít con; đề xuất ban hành, thực hiện các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con áp dụng cho các gia đình, cộng đồng. Đối với những tỉnh có mức sinh thấp, cần xác định nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai các giải pháp tổng hợp, đồng bộ và hiệu quả để khuyến khích người dân sinh đủ hai con; đề xuất bãi bỏ các quy định của các tổ chức, cơ quan, đơn vị, cộng đồng tại địa phương liên quan mục tiêu giảm sinh, tiêu chí giảm sinh con thứ ba.

L.H
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Tags:
Các triệu chứng nhiễm Omicron và ảnh hưởng của biến thể này đến quá trình mang thai

Các triệu chứng nhiễm Omicron và ảnh hưởng của biến thể này đến quá trình mang thai

Dân số - 4 giờ trước

Trong bối cảnh sự xuất hiện của biến thể Omicron, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, tiêm chủng có tác dụng bảo vệ thai phụ và thai nhi chống lại COVID-19.

Tại sao người Nhật lại sống trường thọ bậc nhất thế giới: Có 2 món người Nhật ít ăn để sống thọ hơn, người Việt lại tiêu thụ nhiều

Tại sao người Nhật lại sống trường thọ bậc nhất thế giới: Có 2 món người Nhật ít ăn để sống thọ hơn, người Việt lại tiêu thụ nhiều

Dân số - 1 ngày trước

Có thể thấy bí quyết sống thọ của Nhật bắt nguồn từ việc "ăn ít hơn 2 loại thực phẩm", đáng tiếc đây đều là món mà chúng ta thường rất yêu thích.

Quai bị ở nam giới có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản?

Quai bị ở nam giới có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản?

Dân số - 2 ngày trước

Quai bị rất dễ lây lan trong cộng đồng, nhất là đối với trẻ em đặc biệt là trẻ trai. Biến chứng viêm tinh hoàn có thể dẫn tới teo tinh hoàn và vô sinh là điển hình khi mắc quai bị ở nam giới.

Thứ trưởng Bộ Y tế: Các địa phương cần chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò để hoàn thành nhiệm vụ được giao

Thứ trưởng Bộ Y tế: Các địa phương cần chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò để hoàn thành nhiệm vụ được giao

Dân số - 3 ngày trước

GiadinhNet - Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã nhấn mạnh như vậy tại Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022, do Tổng cục Dân số - KHHGĐ tổ chức sáng 13/1, tại Bộ Y tế.

Vaccine phòng COVID-19 có ảnh hưởng tới kinh nguyệt của phụ nữ như thế nào?

Vaccine phòng COVID-19 có ảnh hưởng tới kinh nguyệt của phụ nữ như thế nào?

Dân số - 3 ngày trước

Theo kết quả một nghiên cứu mới đây đăng trên Tạp chí Obstetrics & Gynecology, việc tiêm vaccine phòng COVID-19 có thể kéo dài tạm thời thời gian giữa các kỳ kinh nguyệt của phụ nữ.

Một số rối loạn tâm thần hậu COVID hay gặp

Một số rối loạn tâm thần hậu COVID hay gặp

Dân số - 5 ngày trước

SKĐS- Đại dịch COVID -19 chưa kết thúc, nhưng đã để lại vô số người bị rối loạn tâm thần. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu một số rối loạn tâm thần hay gặp trong đại dịch.

Thủ dâm: Từ sự kỳ thị tới những thông điệp sai lầm về đạo đức và y khoa

Thủ dâm: Từ sự kỳ thị tới những thông điệp sai lầm về đạo đức và y khoa

Dân số - 6 ngày trước

Trong xã hội ngày nay, câu chuyện về thủ dâm thường được đem ra giễu cợt, hoặc với nhiều người thì đó là một câu chuyện vô cùng nhạy cảm, dùng để răn dạy con trẻ đừng sa đọa vào hành vi này. Điều này bắt nguồn từ quá khứ sai lầm.

8 loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa ngăn ngừa lão hóa và nguy cơ bệnh tật

8 loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa ngăn ngừa lão hóa và nguy cơ bệnh tật

Dân số - 1 tuần trước

Chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ các tế bào khỏe mạnh khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Một chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa có thể giúp trung hòa các gốc tự do, giúp ngăn ngừa lão hóa và hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

Bác sĩ cảnh báo mối nguy hôn nhân cận huyết từ vụ Tịnh thất Bồng Lai

Bác sĩ cảnh báo mối nguy hôn nhân cận huyết từ vụ Tịnh thất Bồng Lai

Dân số - 1 tuần trước

Bác sĩ cảnh báo mối nguy hôn nhân cận huyết từ vụ Tịnh thất Bồng Lai

14 món ăn nhẹ phù hợp với người bệnh đái tháo đường

14 món ăn nhẹ phù hợp với người bệnh đái tháo đường

Dân số - 1 tuần trước

Người bệnh đái tháo đường nên chọn đồ ăn nhẹ có nhiều chất xơ, protein và chất béo lành mạnh. Những chất dinh dưỡng này sẽ giúp kiểm soát lượng đường trong máu của bạn.

Top