Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Linh thiêng lễ hội đền Cờn

Thứ năm, 9:02 AM 12/03/2015 | Xã hội

GiadinhNet - “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”, câu truyền miệng trong dân gian đã ghi nhận Đền Cờn là một trong bốn di tích nổi tiếng linh thiêng nhất của Xứ Nghệ.

Hàng năm, lễ hội đền Cờn được tổ chức vào ngày 20, 21 tháng Giêng, thu hút hàng vạn du khách thập phương về tham dự. Lễ hội với nhiều nét văn hóa độc đáo phản ánh đời sống, sinh hoạt và tín ngưỡng của cư dân vùng biển Hoàng Mai, Nghệ An.

Tối 10/3, tức ngày 20 tháng Giêng năm Ất Mùi, tại phường Quỳnh Phương, Thị xã Hoàng Mai đã long trọng tổ chức trẩy hội đền Cờn và khai trương du lịch Hoàng Mai năm 2015. Tham dự lễ hội, có GS sử học Lê Văn Lan cùng lãnh đạo các sở ban, ngành, các huyện của tỉnh Nghệ An và đông đảo du khách thập phương.

 

Đền được xây năm 1235 - đời nhà Trần, nằm sát cửa biển Lạch Cờn, giữa một vùng non nước hữu tình.
Đền được xây năm 1235 - đời nhà Trần, nằm sát cửa biển Lạch Cờn, giữa một vùng non nước hữu tình.

Đền Cờn tọa lạc trên gò Diệc, nhìn ra dòng Mai Giang, phường Quỳnh Phương, Thị xã Hoàng Mai. Theo thần phả, sắc phong và các tài liệu lịch sử như: Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Nam nhất thống chí, Việt điện U linh tập: Đền Cờn được xây dựng vào năm 1235 đời nhà Trần, trong thờ Tứ vị Thánh nương. Các Thánh nương là ba mẹ con Công chúa nước Nam Tống là Từ Thi Thái hậu Dương Nguyệt Quả, hai Công chúa Triệu Nguyệt Khiêu, Triệu Nguyệt Hương và bà nhũ mẫu.

Năm Thiệu Bảo thứ nhất (1229), quân Nguyên đánh úp quân Tống ở Nhai Sơn, Trương Thế Kiệt, Lục Tú Phu trung thần nhà Nam Tống đem vua Đế Bính, gia quyến cùng binh sỹ hơn 800 người lên thuyền ra biển chạy trốn bị quân Nguyên truy sát gấp rút lại gặp sóng to gió lớn, vua tôi Nam Tống chết chìm ở biển Đông. Thi thể 3 mẹ con Công chúa trôi dạt vào cửa Tráp (cửa Càn).

Dân làng Càn thấy thi thể những phụ nữ chết đuối nhưng mặt mũi hồng tươi, xiêm y quý tộc, đặc biệt tỏa ra mùi thơm như lan như quế nên lấy làm lạ, bèn chôn cất và lập miếu thờ, sau đó mỗi khi ra khơi đến cầu khẩn đều thấy linh nghiệm. Từ đó người dân đặt tên cho địa phương mình là Hương Cần, hay còn gọi là Phương Cần, nay thuộc phường Quỳnh Phương.

 

 

Tế lễ tại đền Cờn

Tế lễ tại đền Cờn

Đền Cờn nổi tiếng linh thiêng vào bậc nhất xứ Nghệ “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”. Sử xưa ghi lại, các vị thần được thờ trong đền Cờn đã từng nhiều lần phù hộ cho quan quân triều đình nước Việt trong cuộc chinh chiến.

Đại Việt sử ký Toàn thư và Đại Nam Nhất Thống Chí ghi rõ: “Năm Hưng Long thứ 19 (1311), vua Trần Anh Tông thân chinh đi đánh Chiêm Thành. Thuyền ba quân đến cửa Càn Hải tức cửa Cờn, xã Phương Cần, huyện Quỳnh Lưu, dừng lại nghỉ ngơi. Ban đêm nhà vua mộng thấy nữ thần khóc và nói: Thiếp là cung phi nhà Triệu Tống, bị giặc bức bách, gặp sóng gió chết đuối trôi dạt đến nơi này. Thượng đế phong cho làm Thần biển ở đây đã lâu, nay bệ hạ đem quân đi, thiếp xin giúp đỡ lập công. Sáng sớm hôm sau nhớ lại, Trần Anh Tông cho mời các bô lão trong vùng đến hỏi mới rõ sự tích, liền vào đền kính tế. Ra đi biển trời lặng gió, vua kéo quân đến thẳng thành Chà Bàn thắng trận lớn. Năm sau vua trở về cho dựng đền ngói, bốn mùa cúng tế và phong là Quốc gia Nam Hải đại càn Thánh nương”.

Lễ rước tại bờ biển Quỳnh Phương

Sang thời Lê, nhân dân Phương Cần (Quỳnh Phương) dựng thêm đền Ngoài trên núi Thằn Lằn, sát bờ biển thờ vị sư – người đã có công cưu mang ba mẹ con Dương Thái Hậu, vua Đế Bính cùng các tướng lĩnh và tùy tùng... Năm Hồng Đức thứ nhất 1470, vua Lê Thánh Tông mang quân đánh dẹp phương Nam, cũng dừng chân tại cảng Xước nghỉ ngơi chỉnh đốn binh lực và vào đền tế lễ. Sau khi thắng trận, vua tôi định kéo quân tiến thẳng Thăng Long nhưng vừa ra đến cửa biển thì gió Đông Bắc nổi lên, đoàn thuyền phải vào cửa Cờn dưới chân đền trú gió. Lê Thánh Tông lấy làm lạ bèn ban thêm phẩm vật, cho tạc tượng dựng thêm mấy tòa đền và làm thơ ngự chế.

 

 

Lễ rước voi, rước ngựa. Quan niệm của người dân biển, voi và ngựa là 2 vật biểu trưng cho may mắn, bình an và tài lộc
Lễ rước voi, rước ngựa. Quan niệm của người dân biển, voi và ngựa là 2 vật biểu trưng cho may mắn, bình an và tài lộc

Đền Cờn gắn liền với những mẩu chuyện huyền thoại linh thiêng lưu truyền trong nhân dân và lễ hội mang đậm bản sắc văn hoá Việt Nam, đang ngày càng thu hút du khách thập phương về tham quan, nghiên cứu và sinh hoạt tín ngưỡng.

Trước đây, Lễ hội Đền Cờn được nhân dân tổ chức hàng năm cầu mong một năm trời yên, biển lặng, đánh bắt nhiều hải sản, cầu lộc, cầu yên. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, lễ hội không được tổ chức và đến năm 1999 mới được phục hồi.

Lễ hội Đền Cờn được tổ chức gồm 2 phần chính: Phần lễ bao gồm lễ khai quang, lễ yết cáo, lễ khai hội – lễ mới, lễ cầu ngư, lễ rước voi, rước ngựa, lễ hợp tế, lễ yết vị, lễ đại tế và lễ tạ; Phần hội gồm triển lãm ảnh, chương trình văn nghệ, hội thi tiếng chim hót chào xuân, thi đấu các môn thể thao như đua thuyền, đẩy gậy, bóng chuyền, kéo co và các trò chơi dân gian truyền thống của địa phương.

 

Rất đông du khách thập phương về tham dự lễ hội và  dâng hương tại đền Cờn
Rất đông du khách thập phương về tham dự lễ hội và dâng hương tại đền Cờn

Lễ hội Đền Cờn cho đến nay vẫn là một lễ hội mang tính chất nông nghiệp, chủ yếu là cầu ngư và với việc tổ chức các hoạt động sôi nổi, hướng tới bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa cũng như tạo điểm nhấn quan trọng để phát triển du lịch, mời gọi du khách về tham quan các điểm di tích lịch sử, văn hóa, các điểm du lịch biển.

Hồ Hà

Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Đề Văn chọn học sinh giỏi quốc gia, 12 năm "văn vở" đọc xong chỉ biết thốt lên: Quá hay!

Đề Văn chọn học sinh giỏi quốc gia, 12 năm "văn vở" đọc xong chỉ biết thốt lên: Quá hay!

Giáo dục - 7 phút trước

Đề thi Văn khó đến mức 9 điểm trên tay, 1 điểm trên giấy nhưng ai cũng khen hay.

Dự báo thời tiết hôm nay 4/12: Hà Nội chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn

Dự báo thời tiết hôm nay 4/12: Hà Nội chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn

Xã hội - 20 phút trước

GiadinhNet - Dự báo thời tiết hôm nay: Hà Nội có nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm lên đến chục độ. Ban ngày, thủ đô duy trì nền nhiệt ấm áp, đêm lạnh sâu và có ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tin sáng 4/12: Diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 ở Hà Nội; người dân TPHCM vui mừng với quy định mới

Tin sáng 4/12: Diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 ở Hà Nội; người dân TPHCM vui mừng với quy định mới

Thời sự - 1 giờ trước

GiadinhNet - Hà Nội ban hành về cấp độ phòng, chống dịch trên toàn thành phố, phương án về cách ly, quản lý, theo dõi, khám và điều trị tại nhà đối với người nhiễm COVID-19, hoả tốc ra công văn bỏ quy định '14 ngày không có F0 mới được đi học' chỉ trong 1 buổi tối; tại TPHCM, các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống được hoạt động mà không bị giới hạn thời gian là ngưng trước 22 giờ hằng ngày.

Sập mái nhà khi thi công, một thợ hồ tử vong

Sập mái nhà khi thi công, một thợ hồ tử vong

Xã hội - 12 giờ trước

Khi đang đứng thi công trên mái nhà ở độ cao khoảng 5m thì bất ngờ phần mái đổ sập khiến nạn nhân tử vong.

Thanh niên đột nhập vào xóm trọ, lần mò trộm những món đồ "nhạy cảm" của phụ nữ

Thanh niên đột nhập vào xóm trọ, lần mò trộm những món đồ "nhạy cảm" của phụ nữ

Đời sống - 13 giờ trước

Liều lĩnh đột nhập vào khu trọ vắng người để trộm nội y nữ, nhất cử nhất động của nam thanh niên khiến nhiều người khó hiểu.

Hà Nội bỏ quy định 14 ngày không có F0 mới cho học sinh đi học

Hà Nội bỏ quy định 14 ngày không có F0 mới cho học sinh đi học

Giáo dục - 14 giờ trước

Hà Nội vừa có văn bản hỏa tốc về việc tổ chức hoạt động dạy học trực tiếp cho học sinh các trường THPT kể từ ngày 6/12, trong đó đã bỏ nội dung “14 ngày trên địa bàn không có F0 mới cho phép học sinh đi học”.

Thanh Hóa: Hai bố con tử vong bất thường trong nhà nhiều ngày

Thanh Hóa: Hai bố con tử vong bất thường trong nhà nhiều ngày

Xã hội - 14 giờ trước

GiadinhNet – Không thấy 2 bố con đi lại như mọi ngày, người dân gần nhà nạn nhân phá cửa vào trong, phát hiện người bố tử vong trên giường, cạnh đó là người con.

Tin COVID Hải Phòng 3/12: Nhiều chợ dân sinh phải phong tỏa, các trường tăng tốc kiểm tra học kỳ

Tin COVID Hải Phòng 3/12: Nhiều chợ dân sinh phải phong tỏa, các trường tăng tốc kiểm tra học kỳ

Xã hội - 14 giờ trước

GiadinhNet - Trước tình hình dịch bệnh ngày một phức tạp, liên tục xuất hiện các F0 trong cộng đồng, trường học..., nhiều chợ dân sinh phải dừng hoạt động, các trường chủ động kế hoạch ôn tập, kiểm tra học kỳ 1

Quỹ học bổng du học BUV trị giá 46 tỷ đồng chính thức nhận hồ sơ ứng tuyển

Quỹ học bổng du học BUV trị giá 46 tỷ đồng chính thức nhận hồ sơ ứng tuyển

Giáo dục - 15 giờ trước

Từ ngày 1 tháng 12 năm 2021, Quỹ học bổng và hỗ trợ tài chính của trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (British University Vietnam – BUV) cho năm học 2022 trị giá 46 tỷ đồng chính thức nhận hồ sơ ứng tuyển.

Kinh hoàng: Người đàn ông bị con trăn khủng tấn công trúng mặt khi vừa mở chuồng

Kinh hoàng: Người đàn ông bị con trăn khủng tấn công trúng mặt khi vừa mở chuồng

Đời sống - 16 giờ trước

Tai nạn bất ngờ khiến những người chứng kiến thực sự hoảng sợ.

Top