Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Hủ tục đẻ tại nhà và những suy nghĩ lạc hậu về kết hôn, sinh nở cần được loại bỏ

Thứ hai, 9:19 AM 19/07/2021 | Dân số

GiadinhNet - Những cặp kết hôn cận huyết thống dù khoẻ mạnh nhưng khi kết hôn cận huyết làm tăng tỷ lệ bệnh tật do kết hợp gen mang lại. Họ có thể sinh ra những đứa con bị dị dạng hoặc bệnh tật di truyền như bệnh mù màu (không phân biệt được màu xanh, màu đỏ), bệnh bạch tạng, da vẩy cá, bệnh tan máu bẩm sinh...

Từ xa xưa, ông cha ta đã có ý thức rõ ràng về những nguy hiểm mà người phụ nữ phải đối mặt trong quá trình mang thai và vượt cạn, thể hiện qua câu tục ngữ: "Người chửa, cửa mả". Hiện nay, theo thống kê, tại Việt Nam, trung bình mỗi ngày, có từ 5 đến 7 phụ nữ bị thiệt mạng do biến chứng thai sản và sinh nở. 

Tuy nhiên, ngay cả khi hệ thống bệnh viện, trung tâm y tế đang ngày càng được hiện đại hoá và có mặt ở những địa bàn xa xôi, khuất nẻo nhất, nhưng không hiếm phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ vùng cao, chưa bao giờ đi khám thai hoặc đến trạm y tế để sinh nở. Bên cạnh đó, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vẫn diễn ra, dẫn đến những nguy hại nghiêm trọng về chất lượng giống nòi.

Không phải là ngẫu nhiên khi pháp luật hiện hành của nhà nước quy định nam giới dưới 20 tuổi và phụ nữ dưới 18 tuổi không được phép kết hôn. Về mặt sinh lý, cơ thể nam, nữ ở những độ tuổi trên chưa phát triển hoàn thiện, nên việc quan hệ tình dục, mang thai, sinh đẻ, nuôi con quá sớm sẽ làm chậm quá trình phát triển thể chất tự nhiên của con người, dẫn tới thoái hóa và các di chứng bệnh tật, làm suy kiệt sức khỏe của bố, mẹ và con, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống tương lai của những bà mẹ và những đứa trẻ được sinh ra. 

Những trẻ em được sinh ra từ những cặp vợ chồng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thường mắc các dị tật bẩm sinh, chậm phát triển, suy dinh dưỡng. Ngoài ra, trong quá trình mang thai, nếu sức khỏe của người mẹ không đảm bảo, rất dễ dẫn đến tình trạng tử vong ở mẹ và trẻ sơ sinh.

Hủ tục đẻ tại nhà và những suy nghĩ lạc hậu về kết hôn, sinh nở cần được loại bỏ - Ảnh 1.

Ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số tình trạng tảo hôn, đông con còn phổ biến. Ảnh: T.L

Hôn nhân cận huyết thống cũng có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dân số. Hôn nhân cận huyết thống là việc kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người có cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời (Những người cùng dòng máu về trực hệ là những người có quan hệ huyết thống, trong đó, người này sinh ra người kia kế tiếp nhau; Những người có họ trong phạm vi ba đời là những người cùng một gốc sinh ra gồm cha mẹ là đời thứ nhất; anh, chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha là đời thứ hai; anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba). 

Những cặp kết hôn cận huyết thống dù khoẻ mạnh nhưng khi kết hôn cận huyết làm tăng tỷ lệ bệnh tật do kết hợp gen mang lại. Họ có thể sinh ra những đứa con bị dị dạng hoặc bệnh tật di truyền như bệnh mù màu (không phân biệt được màu xanh, màu đỏ), bệnh bạch tạng, da vẩy cá, bệnh tan máu bẩm sinh...

Bên cạnh đó, vấn đề chăm sóc sức khoẻ sinh sản cho những người đang trong độ tuổi sinh nở cũng chưa được chú trọng. Không chỉ mang thai ngoài ý muốn, khoảng cách giữa các lần có thai quá gần nhau, không theo dõi thai kỳ, phụ nữ dân tộc thiểu số còn chủ quan với những sự cố khó có thể đảm bảo là chắc chắn không xảy ra lúc sinh nở. Hủ tục đẻ tại nhà là nguyên nhân hàng đầu gây tai biến thai sản và tử vong ở sản phụ, nhưng số trường hợp đẻ tại nhà ở nhiều địa phương còn khá cao. 

Theo số liệu của Khoa Sức khoẻ sinh sản, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lào Cai, trong 9 tháng năm 2019, huyện Bắc Hà có 258 ca đẻ tại nhà, chiếm 30,1%; huyện Sa Pa có có 482/883 ca là đẻ tại nhà, chiếm 54,6%; huyện Bát Xát có 393 ca đẻ tại nhà, chiếm 36,1%. 

Lý giải về tình trạng này, Y sĩ Giàng Seo Nhà, Trưởng Trạm Y tế xã Lùng Cải, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai chia sẻ: Khoảng cách từ nhà tới trạm xá khá xa không phải là lý do duy nhất khiến người dân không đến trạm xá để sinh con, mà tập tục lấy nhau thai chôn dưới gầm giường hay một nơi nào đó là yếu tố tác động lớn nhất, vì khi sinh tại trạm xá thì không được mang nhau thai về nhà. Tuân theo tập tục ấy, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số chấp nhận để mẹ chồng hoặc một phụ nữ trong bản hỗ trợ trong quá trình vượt cạn, thay vì cán bộ y tế, dù việc sinh con tại nhà không chỉ đe doạ tính mạng của người mẹ mà còn tiềm tàng nhiều mối nguy hiểm và hệ luỵ cho con như uốn ván sơ sinh.

Dù mục đích nguyên thuỷ và căn bản của sự kết hợp giữa một người đàn ông và một người đàn bà là sinh con đẻ cái, nối dài dòng giống gia đình, nhưng trên thực tế, vấn đề làm thế nào để sinh ra những đứa trẻ khoẻ mạnh, nâng cao chất lượng nòi giống dường như chưa được quan tâm một cách thoả đáng ở các cộng đồng dân tộc thiểu số. 

Tảo hôn và kết hôn cận huyết thống vẫn được duy trì như một truyền thống ở nhiều địa bàn vùng cao, vùng sâu vùng xa, bất chấp những hậu quả nguy hiểm khôn lường của các hình thức kết hôn này. Nhiều người trong số họ cho rằng, việc cho con cái dựng vợ gả chồng sớm sẽ có thêm nhân lực để đảm đương các công việc trong gia đình và tham gia lao động sản xuất (với trường hợp tảo hôn), và không để tài sản của gia đình, dòng họ mình bị lọt vào tay gia đình, dòng họ khác (với trường hợp kết hôn cận huyết thống). 

Những nếp nghĩ không còn phù hợp này cần nhanh chóng được xoá bỏ, vì chúng không những không bảo vệ người trong cuộc, mà còn dẫn đến nguy cơ tử vong, bệnh tật, chấn thương trong quá trình sinh nở, suy giảm chất lượng dân số và sâu xa hơn là đe doạ sự tồn vong của cộng đồng.

Xuân Hiệp

PV
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Biết cách này để bổ sung canxi, bạn chẳng còn lo loãng xương

Biết cách này để bổ sung canxi, bạn chẳng còn lo loãng xương

Dân số - 13 giờ trước

Loãng xương là căn bệnh rất phổ biến, có thể gây hậu quả nặng nề như gãy xương, tàn phế… Tuy nhiên có thể cải thiện và phòng ngừa được loãng xương bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý.

Nguy cơ bệnh tim, sa sút trí nhớ do các triệu chứng mãn kinh

Nguy cơ bệnh tim, sa sút trí nhớ do các triệu chứng mãn kinh

Dân số - 1 ngày trước

Giai đoạn mãn kinh là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của người phụ nữ, nó gây sự biến đổi cả về sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần. Một số triệu chứng mãn kinh được cho là có liên quan mật thiết đến tăng nguy cơ bệnh tim và sa sút trí tuệ.

Chuyên gia dinh dưỡng chỉ cách chế biến gạo lứt cho người cao tuổi, người bệnh đái tháo đường

Chuyên gia dinh dưỡng chỉ cách chế biến gạo lứt cho người cao tuổi, người bệnh đái tháo đường

Dân số - 2 ngày trước

Gạo lứt có hàm lượng chất xơ và giá trị dinh dưỡng cao hơn gạo trắng. Gạo lứt rất tốt cho người cao tuổi và người bệnh đái tháo đường nhưng không phải ai cũng biết dùng đúng.

8 điều kỳ lạ xảy ra với cơ thể khi mang thai không ai nói với bạn

8 điều kỳ lạ xảy ra với cơ thể khi mang thai không ai nói với bạn

Dân số - 3 ngày trước

Mang thai là thời gian có những thay đổi lớn về thể chất và tinh thần ở người phụ nữ. Dưới đây là những điều kỳ lạ nhất xảy ra với cơ thể khi bạn mang thai mà bạn có thể chưa biết.

Lời khuyên hữu ích của bác sĩ dinh dưỡng giúp người cao tuổi sống vui, khỏe

Lời khuyên hữu ích của bác sĩ dinh dưỡng giúp người cao tuổi sống vui, khỏe

Dân số - 4 ngày trước

Nếu thực hiện một chế độ ăn uống lành mạnh, phù hợp, người cao tuổi sẽ có sức khỏe tốt, thoải mái về tinh thần và tự tin khi giao tiếp xã hội. Ngược lại, nếu lựa chọn chế độ dinh dưỡng không phù hợp, người cao tuổi sẽ có nhiều nguy cơ mắc các bệnh mạn tính thậm chí gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Những thực phẩm người cao tuổi cần tránh để khoẻ mạnh trong mùa thu

Những thực phẩm người cao tuổi cần tránh để khoẻ mạnh trong mùa thu

Dân số - 5 ngày trước

Người cao tuổi cần có chế độ ăn uống hợp lý để nâng cao sức khoẻ, nhất là trong những thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi thất thường như hiện nay.

Dân số già hoá, phân khúc mới về thị trường nhà ở dưỡng lão đang tăng

Dân số già hoá, phân khúc mới về thị trường nhà ở dưỡng lão đang tăng

Dân số - 6 ngày trước

Thị trường nhà ở dưỡng lão tại Việt Nam vẫn còn rất sơ khai. Trong số 63 tỉnh thành, mới chỉ có 32 tỉnh có cơ sở chuyên biệt dành cho người cao tuổi…

7 bước cần thực hiện để thụ thai an toàn

7 bước cần thực hiện để thụ thai an toàn

Dân số - 6 ngày trước

Mang thai là một quá trình cần đảm bảo tốt nhất cho mẹ và thai nhi. Việc lập kế hoạch trước khi thụ thai sẽ giúp mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh.

Quảng Ninh giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh

Quảng Ninh giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh

Dân số - 1 tuần trước

GiadinhNet - Nhằm thay đổi nhận thức cho người dân về mất cân bằng giới tính khi sinh, góp phần cải thiện chất lượng dân số, ngành dân số Quảng Ninh đã triển khai nhiều giải pháp, mô hình và đã đạt được nhiều thành công.

Hạnh phúc của những gia đình “toàn con gái”

Hạnh phúc của những gia đình “toàn con gái”

Dân số - 1 tuần trước

Gạt bỏ quan niệm phải sinh con trai để “nối dõi tông đường”, hiện nay, nhiều gia đình sinh con một bề là gái vẫn có cuộc sống hạnh phúc, viên mãn. Với họ, con nào cũng là con và sinh con ra khỏe mạnh đã là một điều may mắn…

Top