Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

GS, TS Khoa học Bùi Đại: Vị tướng chuyên diệt sốt

Thứ tư, 3:47 PM 30/04/2008 | Xã hội

Giadinh.net - “Lửa chiến trường luôn rực cháy, có bộ phận nhen lửa, có bộ phận thổi bùng lửa, thì cũng có chúng tôi - lực lượng quân y, những người giữ ngọn lửa ấy cháy mãi”...

“Năm 1961, quý 1, Trường Sơn, lúc đó đơn vị thanh niên xung phong đang dính đợt  dịch sốt rét rất lớn, tỷ lệ sốt rét hàng tháng lên 40%, tỷ lệ sốt hàng ngày là 10% thậm chí có đại đội TNXP ốm gần hết. 100km đường dài dằng dặc kia làm sao hoàn thành gấp cho đoàn quân từ miền Bắc không ngừng ngày đêm ào ạt tiến vào Nam với một “đoàn quân mỏi” thế này… Tân binh vào đầu mút (đầu cầu) Tây Nguyên chuẩn bị cho chiến dịch Tây Nguyên bị muỗi đốt và dính sốt rét ác tính, sốt li bì nằm la liệt trên võng… Phải làm sao đây? Làm sao bộ đội chóng khỏi đây...”. Đó là những dòng nhật ký của những tháng ngày vào sinh ra tử ngay trong lòng chiến địa của Thiếu tướng, GS.TSKH, Anh hùng Lực lượng vũ trang, Thầy thuốc Nhân dân Bùi Đại - nguyên Giám đốc Bệnh viện 108.

Có một đôi chân không mỏi

Đã tròn 33 năm sau ngày giải phóng, nhưng dường như trong ông vẫn còn nguyên vẹn những trăn trở, hồi ức khó quên của anh cán bộ quân y từ thời khắc nổ tiếng súng đầu tiên của Cuộc kháng chiến toàn quốc đêm 19/12/1946 cho đến đêm trước Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/4/1975.

Từ tháng 10/1946, trước lúc kháng chiến toàn quốc nổ ra, chàng sinh viên năm thứ nhất Trường Quân y đã phải gác bút lên với Việt Bắc chăm sóc thương binh ở Quân y vụ Thái Nguyên thuộc Quân khu 1. Thời gian đó, ông đều có mặt ở các chiến dịch lớn như chiến dịch Tây Bắc, chiến dịch Thượng Lào. để chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954, trước thời điểm chiến sự nổ ra 3 tháng, ông đã được đi cùng với Cục trưởng Cục Quân y thời bấy giờ là đồng chí Vũ Văn Cần bí mật lên điều tra chiến địa, bố trí các trung tâm y tế phục vụ các trận đánh. “Hoạt động quân y bắt buộc chúng tôi đi sớm về muộn, và khi bộ đội ta chiến thắng trong trận đánh cuối cùng rất ác liệt ở đồi A1 trở về, thì chúng tôi là những người cuối cùng rút khỏi trận địa. Những tháng ngày đầu năm 1965, bộ đội ta hy sinh rất nhiều vì mắc phải sốt rét ác tính. Nhất là những tân binh, nhiều anh em hành quân mới vào điểm tập kết đã phải nằm lại bởi sốt rét. Tôi đi tất cả những chiến trường B3, B1 khu 5, B4 Bình Trị Thiên, hai lần ở B2 Nam Bộ từ 1971-1973 và 1974-1976. Làm nhiệm vụ đẩy lùi bệnh rốt rét cho anh em chiến sỹ. Bệnh dịch nó cũng tàn bạo và gây nên bao nhiêu cái chết đau thương như bọn giặc vậy. Nhưng thời điểm đó cả dân tộc đang bừng bừng khí thế chiến đấu và chiến thắng kẻ thù đã thôi thúc tôi làm thế nào đó hạn chế đến mức có thể trong việc đẩy lùi giặc sốt rét” - Ông kể lại.

Đẩy lùi dịch sốt mò

Năm 1965, bộ đội và người dân Sơn La bị một đợt sốt không rõ nguyên nhân rất nghiêm trọng. Các nhân viên y tế địa phương đã cho người bệnh dùng thuốc chống sốt rét ác tính nhưng bệnh không những không suy giảm mà còn nặng thêm.

Trước tình hình ấy, ông cùng với GS Võ An Dậu ở Khoa truyền nhiễm Bệnh viện 103 được điều gấp lên Sơn La với nhiệm vụ đẩy lùi dịch sốt không rõ nguyên nhân này. Hai chiến sỹ quân y bắt đầu từ những nốt loét trên cơ thể người bệnh. Hỏi cặn kẽ mới biết rằng vết loét đó là do con ấu trùng mò đốt, chỉ bằng đầu que tăm sau đó do không có thuốc đặc trị nên nó lở to ra. Thì ra trước đó, những ngày đầu 1965 Mỹ điên cuồng ném bom xuống vùng Sơn La và một số địa phương lân cận, bộ đội và nhân nhân ta đã phải chui vào hang tránh bom. Trong quá trình lưu trú trong hang bị ấu trùng mò, một loại sống ký sinh trên thân dơi đốt. Hai chiến sỹ quân y vui mừng ôm chầm nhau vì đã nắm được nguyên nhân phát dịch.

Dũng sĩ diệt sốt rét ác tính

Năm 1968, ông được Tổng cục và Cục quân y cử vào trong HO đón E5 ở Trị Thiên ra hậu phương (E1, E2, E3, E7. E8) với hai nhiệm vụ phòng chống và điều trị dịch sốt rét ác tính đang bùng phát ở các đơn vị này.

Ông vẫn nhớ như in cái thời khắc nhạy cảm ấy: “Chúng tôi phát hiện ra hiện tượng chung là virut sốt rét đã nhờn thuốc. Ngay lập tức chúng tôi đề xuất một số phác đồ 3 thuốc dùng đợt ngắn 3 ngày để điều trị đột kích sốt rét trong thời điểm rất khẩn trương, giúp bộ đội mau chóng quay lại vị trí chiến đấu. Đoàn công tác chúng tôi đã thâm nhập 14 cơ sở điều trị của B2 phối hợp với đội vệ sinh phòng dịch miền Nam để trực tiếp chữa trị và phổ biến kinh nghiệm dùng phác đồ phối hợp trong điều trị sốt rét”.

Nằm trong lòng chiến trận ở Nam Bộ, ông đã đề đạt với Cục Quân y nhiều phương pháp phòng và điều trị dịch sốt rét ác tính mới và hiệu quả. Một trong những biện pháp đạt hiệu quả là dùng phối hợp thuốc sốt rét (Quinin hoặc Chloroquine với Pyrimethamine) được Cục Quân y chấp nhận đưa vào điều trị cho bộ đội.

Những phương án điều trị của ông đã đáp ứng kịp thời nhu cầu chiến trường và được đưa vào các văn bản chỉ thị hướng dẫn điều trị sốt rét của Cục Quân y và của Quân y Miền Nam, được áp dụng rộng rãi ở mọi chiến trường từ các tuyến trước về cơ sở điều trị tuyến sau của hành lang 559, các quân khu B1, B3, B4, B4, B5, B2

“Lửa chiến trường luôn rực cháy, có bộ phận nhen lửa, có bộ phận thổi bùng lửa, thì cũng có chúng tôi - lực lượng quân y, những người giữ ngọn lửa ấy cháy mãi” - Ánh mắt của người cựu binh ở tuổi 84 lại sáng lên hào hứng như thể được quay lại cái thời điểm 33 năm trở về trước.

- Thiếu tướng, GS, TSKH Bùi Đại được nhà nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc nhân dân tháng 3/1989, Anh hùng lực lượng vũ trang tháng 12/1989, vinh dự nhận giải thưởng nhà nước năm 2000.

- Ông là Chuyên viên đầu ngành về Dịch học Quân sự - Chuyên gia cố vấn CTPCSRQG, từng là Trưởng Tiểu ban Truyền nhiễm Quân đội.

- Ông cũng được bạn bè nước ngoài biết đến với tư cách là nhà chuyên gia chống dịch hàng đầu. Sau khi hoà bình lập lại ông sang Lào đẩy lùi dịch sốt đái đen. Sau đó sang Trung Quốc chữa dịch viêm màng não rồi sang Camphuchia chống hạch.

Nguyễn Quang Thành

kieudiep
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Bé trai 5 tuổi cùng cha tử vong trong tư thế treo cổ

Bé trai 5 tuổi cùng cha tử vong trong tư thế treo cổ

Xã hội - 8 giờ trước

Tối 21/10, Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đang điều tra vụ việc 1 người đàn ông cùng con trai 5 tuổi tử vong trong tư thế treo cổ tại nhà riêng vừa xảy ra trên địa bàn.

Điểm "đáng ngờ" vụ bé 2 tuổi tử vong sau 5 ngày mất tích ở Bình Dương

Điểm "đáng ngờ" vụ bé 2 tuổi tử vong sau 5 ngày mất tích ở Bình Dương

Thời sự - 11 giờ trước

GiadinhNet - Trong vụ việc bé trai 2 tuổi tử vong sau 5 ngày mất tích có một số điểm "đáng ngờ" khiến cơ quan chức năng phải lập chuyên án điều tra.

Bộ Y tế phân công lãnh đạo quản lý Bệnh viện Bạch Mai sau khi Giám đốc Nguyễn Quang Tuấn bị khởi tố

Bộ Y tế phân công lãnh đạo quản lý Bệnh viện Bạch Mai sau khi Giám đốc Nguyễn Quang Tuấn bị khởi tố

Xã hội - 11 giờ trước

GiadinhNet - Ngày 21/10 Bộ Y tế quyết định đình chỉ công tác với ông Nguyễn Quang Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho đến khi có kết luận của cơ quan điều tra.

Cô gái trẻ lao xuống sông Hàn tự tử trước sự bàng hoàng của người đi đường

Cô gái trẻ lao xuống sông Hàn tự tử trước sự bàng hoàng của người đi đường

Thời sự - 12 giờ trước

Cô gái 27 tuổi dựng xe máy trên cầu Thuận Phước và ngồi tại đây khoảng 2 tiếng rồi bất ngờ lao xuống sông Hàn tự tử trước sự bàng hoàng của nhiều người đi đường.

Điều tra vụ người đàn ông rơi từ tầng cao chung cư tử vong

Điều tra vụ người đàn ông rơi từ tầng cao chung cư tử vong

Xã hội - 13 giờ trước

GiadinhNet - Người đàn ông mang bia lên tầng 19 của chung cư ăn uống, sau đó rơi xuống đất dẫn đến tử vong.

Đề xuất 2 quyền hạn mới cho cảnh sát cơ động

Đề xuất 2 quyền hạn mới cho cảnh sát cơ động

Đời sống - 13 giờ trước

GiadinhNet - Chiều nay ( 21/10), Bộ trưởng Công an Tô Lâm trình bày trước Quốc hội tờ trình về dự án Luật Cảnh sát cơ động (CSCĐ). Theo Bộ trưởng Tô Lâm, dự thảo Luật quy định cụ thể 7 quyền hạn của CSCĐ, trong đó bổ sung thêm 2 quyền hạn mới phù hợp với yêu cầu thực tế thực hiện nhiệm vụ của cảnh sát cơ động.

CSGT kéo nam thanh niên quỳ xuống bên nạn nhân nguy kịch: "Thấy tác hại chưa?"

CSGT kéo nam thanh niên quỳ xuống bên nạn nhân nguy kịch: "Thấy tác hại chưa?"

Đời sống - 14 giờ trước

Đêm 20/10, nhóm người đua xe lạng lách trên phố, gây tai nạn thương tâm cho người phụ nữ đang sang đường.

Danh tính người phụ nữ "bí ẩn" thường xuyên ném đá vào xe đang lưu thông ở Hà Nội

Danh tính người phụ nữ "bí ẩn" thường xuyên ném đá vào xe đang lưu thông ở Hà Nội

Thời sự - 15 giờ trước

GiadinhNet - Người phụ nữ ném đá xuất hiện trong nhiều ngày nay vào khoảng từ 7h - 7h30 gây nguy hiểm cho người đang tham gia giao thông.

Thông tin mới vụ tàu hàng cùng 20 thuyền viên mắc cạn ở vùng biển Quảng Trị

Thông tin mới vụ tàu hàng cùng 20 thuyền viên mắc cạn ở vùng biển Quảng Trị

Xã hội - 15 giờ trước

GiadinhNet - Lực lượng chức năng đã họp bàn phương án và bắt đầu triển khai cứu hộ tàu hàng cùng 20 thuyền viên mắc cạn trên vùng biển Quảng Trị.

Nước mắt người cha trong đám tang bé trai tử vong sau 5 ngày mất tích ở Bình Dương

Nước mắt người cha trong đám tang bé trai tử vong sau 5 ngày mất tích ở Bình Dương

Thời sự - 16 giờ trước

Vụ việc bé Lâm Gia H. (2 tuổi ở Bình Dương) tử vong sau 5 ngày mất tích khiến dư luận không khỏi bàng hoàng, xót xa. Ngày 21/10, gia đình đang tổ chức lo hậu sự cho cháu bé.

Top