Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, thách thức lớn của ngành dân số

Chủ nhật, 5:36 PM 28/11/2021 | Dân số

GiadinhNet - Mức sinh chênh lệch giữa các vùng miền không còn là vấn đề mới với lãnh đạo ngành dân số tại TƯ và các địa phương. Tuy nhiên, mức sinh thay thế, đặc biệt tại các tỉnh miền Tây liên tục giảm trong thời gian qua thực sự là vấn đề đáng báo động với cơ cấu dân số cả nước.

Nhiều năm qua, Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế và liên tục giữ vững tổng tỷ suất sinh (số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ) ở mức dưới 2,1. Tuy nhiên, hiện nay, mức sinh ở các vùng, miền có sự chênh lệch lớn. 

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, thách thức lớn của ngành dân số - Ảnh 1.

Mức sinh chênh lệch giữa các vùng miền là bài toán khó giải cho lãnh đạo dân số từ TƯ đến địa phương.

Bức tranh chung về mức sinh chung của cả nước đang có nhiều mảng màu khác biệt. Hiện vẫn còn bốn trong sáu vùng kinh tế - xã hội chưa đạt được mức sinh thay thế, có nơi mức sinh rất cao dẫn tới quy mô dân số tiếp tục tăng nhanh. Trong khi ở một số vùng đô thị, vùng kinh tế phát triển, mức sinh đã xuống thấp, có nơi thấp xa so với mức sinh thay thế. 

Vùng Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long có mức sinh thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế, như TP Hồ Chí Minh (trung bình 1,33 con), Đồng Tháp (1,57 con); Cần Thơ (1,58 con), Cà Mau (1,62 con), Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu (1,7 con)... Trong khi đó, các tỉnh miền trung và Tây Nguyên lại đối mặt với tỷ suất sinh cao.

Trong khi mức sinh khu vực Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long đang ở mức thấp thì ở miền trung và Tây Nguyên, miền núi phía Bắc vẫn có mức sinh cao. Đây là thách thức, đòi hỏi công tác dân số cần có những biện pháp để cân đối mức sinh giữa các vùng, miền…

Theo các chuyên gia dân số, với mức sinh thấp như ở một số tỉnh, thành phố nêu trên, nếu không có những biện pháp can thiệp sẽ dẫn đến mức sinh giảm sâu hơn, khi đó sẽ kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng đến chất lượng dân số, cơ cấu dân số và già hóa dân số nhanh chóng. 

Trái lại, khu vực Tây Nguyên và miền trung lại là hai vùng có tỷ lệ mức sinh cao. Nơi đây, việc tiếp cận các phương tiện tránh thai cũng như phương tiện truyền thông về kế hoạch hóa gia đình vẫn còn hạn chế, tỷ lệ phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (từ 15 đến 49) sinh con thứ ba trở lên cao nhất cả nước. Thậm chí có những nơi, người dân vẫn sinh tới sáu, bảy người con. Do đó, việc kéo giảm mức sinh ở khu vực này là chặng đường dài, đầy gian nan và vất vả.

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, thách thức lớn của ngành dân số - Ảnh 2.

Khác với các tỉnh miền Tây nhiều nơi tại miền Trung mức sinh vẫn rất cao.

Không chỉ có các tỉnh Đông Nam Bộ và miền Tây, TP Hồ Chí Minh là một trong 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp nhất cả nước. Điều này tác động mạnh đến cơ cấu dân số của thành phố trong tương lai. Với mức sinh thấp ở mức nghiêm trọng như hiện nay, nếu không có những biện pháp để can thiệp, thời gian tới mức sinh sẽ càng giảm sâu hơn. Khi dân số bước vào giai đoạn già hóa, số người trẻ, nguồn lao động thay thế không đủ đáp ứng sẽ tác động xấu đến sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố cũng như ảnh hưởng đến sự phát triển của cả nước.

Để giải quyết điểm nghẽn này, Tổng cục DS - KHHGĐ cũng đã hoàn thiện Đề án điều chỉnh mức sinh giữa các vùng, miền. Nội dung đề án đã tập trung vào việc khuyến sinh ở vùng có mức sinh thấp; tiếp tục vận động giảm sinh ở nơi có mức sinh cao và thực hiện duy trì mức sinh ở những địa phương đã đạt mức sinh thay thế. 

Đáng chú ý, hiện nay, quy mô dân số của nước ta còn lớn, vì vậy, cần phải có sự điều chỉnh và hướng dẫn để tránh tình trạng người dân hiểu lầm và gây ra phản ứng ngược khiến mức sinh tăng trở lại; nhất là ở những vùng đang có mức sinh cao. Cho nên, việc duy trì mức sinh hợp lý là giải pháp hữu hiệu nhất trong giai đoạn hiện nay, giúp chúng ta có được quy mô và cơ cấu dân số hài hòa nhất.

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, thách thức lớn của ngành dân số - Ảnh 3.

Để mức sinh về mức cân bằng đòi hỏi sự hỗ trợ rất lớn của lãnh đạo, cán bộ, nhân viên, cộng tác viên dân số trên khắp mọi vùng miền.

Để duy trì mức sinh thay thế đúng theo tinh thần Nghị quyết 21-NQ/TW của Hội nghị T.Ư 6, khóa XII và Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030, điều quan trọng nhất là người dân cần hiểu về ý nghĩa của thông điệp: “Mỗi cặp vợ chồng nên sinh đủ hai con”. Với những vùng có mức sinh cao, những nơi được coi là “lõi” của đói nghèo, cần tiếp tục cuộc vận động giảm sinh để bảo đảm ổn định cuộc sống, tập trung nuôi dạy các con cho tốt. 

Nhiệm vụ đặt ra là cần duy trì vững chắc mức sinh thay thế, giữ mức sinh đồng đều giữa các vùng, khu vực và không để mức sinh “tụt” quá thấp, nhất là ở các tỉnh, thành đang có mức sinh thấp và có xu hướng tiếp tục giảm sinh.

Thái Dương
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Sau khi mắc COVID-19, những người trên 50 tuổi có thể đối mặt với các vấn đề về vận động

Sau khi mắc COVID-19, những người trên 50 tuổi có thể đối mặt với các vấn đề về vận động

Dân số - 1 giờ trước

Nghiên cứu mới cho thấy rằng mắc COVID-19 ở mức độ nhẹ cũng gây ảnh hưởng lâu dài đến vận động và hoạt động ở người lớn tuổi.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của chứng nôn nghén khi mang thai

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của chứng nôn nghén khi mang thai

Dân số - 1 ngày trước

Ốm nghén là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng buồn nôn và nôn vào bất kể thời điểm nào trong ngày khi mang thai. Trong một số trường hợp, thai phụ phải đối mặt với hội chứng ốm nghén nặng, điều này có ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe thai phụ?

Cách chữa ngứa da mùa đông ở người cao tuổi

Cách chữa ngứa da mùa đông ở người cao tuổi

Dân số - 1 ngày trước

Theo Đông y, chứng ngứa da ở người cao tuổi phần nhiều do huyết hư, da dẻ khô táo nên mùa đông hay phát ngứa.

Thời điểm tốt nhất để quan hệ tình dục sau khi hết kinh nguyệt, nếu sớm hơn chị em có thể lãnh 4 hậu quả, nam giới cũng bị ảnh hưởng

Thời điểm tốt nhất để quan hệ tình dục sau khi hết kinh nguyệt, nếu sớm hơn chị em có thể lãnh 4 hậu quả, nam giới cũng bị ảnh hưởng

Dân số - 3 ngày trước

Theo các chuyên gia, quan hệ trong thời điểm kinh nguyệt có thể gây ra một số nguy cơ có hại cho sức khỏe. Vậy sạch kinh bao lâu thì quan hệ được?

Các triệu chứng nhiễm Omicron và ảnh hưởng của biến thể này đến quá trình mang thai

Các triệu chứng nhiễm Omicron và ảnh hưởng của biến thể này đến quá trình mang thai

Dân số - 3 ngày trước

Trong bối cảnh sự xuất hiện của biến thể Omicron, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, tiêm chủng có tác dụng bảo vệ thai phụ và thai nhi chống lại COVID-19.

Tại sao người Nhật lại sống trường thọ bậc nhất thế giới: Có 2 món người Nhật ít ăn để sống thọ hơn, người Việt lại tiêu thụ nhiều

Tại sao người Nhật lại sống trường thọ bậc nhất thế giới: Có 2 món người Nhật ít ăn để sống thọ hơn, người Việt lại tiêu thụ nhiều

Dân số - 4 ngày trước

Có thể thấy bí quyết sống thọ của Nhật bắt nguồn từ việc "ăn ít hơn 2 loại thực phẩm", đáng tiếc đây đều là món mà chúng ta thường rất yêu thích.

Quai bị ở nam giới có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản?

Quai bị ở nam giới có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản?

Dân số - 6 ngày trước

Quai bị rất dễ lây lan trong cộng đồng, nhất là đối với trẻ em đặc biệt là trẻ trai. Biến chứng viêm tinh hoàn có thể dẫn tới teo tinh hoàn và vô sinh là điển hình khi mắc quai bị ở nam giới.

Thứ trưởng Bộ Y tế: Các địa phương cần chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò để hoàn thành nhiệm vụ được giao

Thứ trưởng Bộ Y tế: Các địa phương cần chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò để hoàn thành nhiệm vụ được giao

Dân số - 6 ngày trước

GiadinhNet - Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã nhấn mạnh như vậy tại Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022, do Tổng cục Dân số - KHHGĐ tổ chức sáng 13/1, tại Bộ Y tế.

Vaccine phòng COVID-19 có ảnh hưởng tới kinh nguyệt của phụ nữ như thế nào?

Vaccine phòng COVID-19 có ảnh hưởng tới kinh nguyệt của phụ nữ như thế nào?

Dân số - 1 tuần trước

Theo kết quả một nghiên cứu mới đây đăng trên Tạp chí Obstetrics & Gynecology, việc tiêm vaccine phòng COVID-19 có thể kéo dài tạm thời thời gian giữa các kỳ kinh nguyệt của phụ nữ.

Một số rối loạn tâm thần hậu COVID hay gặp

Một số rối loạn tâm thần hậu COVID hay gặp

Dân số - 1 tuần trước

SKĐS- Đại dịch COVID -19 chưa kết thúc, nhưng đã để lại vô số người bị rối loạn tâm thần. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu một số rối loạn tâm thần hay gặp trong đại dịch.

Top