Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc - nhiệm vụ quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới

Thứ ba, 3:46 PM 30/11/2021 | Dân số

GiadinhNet - "Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc" là nhiệm vụ, mục tiêu rất quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới. Dù kết quả này đã được duy trì ở nước ta 13-14 năm nay, nhưng không ít chuyên gia cho rằng, thành tựu này chưa vững chắc trong thời gian tới.

Với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong việc thực hiện chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ), số con trung bình mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ giảm nhanh, đạt mức sinh thay thế vào năm 2006, sớm hơn 10 năm so với mục tiêu Nghị quyết số 04-NQ/HNTW ngày 14/01/1993 Hội nghị lần thứ Tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về chính sách DS-KHHGĐ và được duy trì trong hơn một thập kỷ qua. 

Năm 2007, nước ta đã bước vào thời kỳ cơ cấu dân số vàng, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động chiếm tới gần 70% dân số, đã đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam trong hơn 30 năm đổi mới.

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc - nhiệm vụ quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới - Ảnh 1.

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc" là nhiệm vụ, mục tiêu rất quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới. Ảnh minh họa

Mặc dù nước ta đã duy trì mức sinh thay thế trong15 năm qua nhưng hiện nay vẫn đang đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng; xu hướng không muốn hoặc sinh rất ít con đã xuất hiện ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế phát triển; trong khi đó, tại một số nơi điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, chưa phát triển, mức sinh vẫn cao, thậm chí rất cao trên 2,5 con.

Hiện nay có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh đã rất thấp, tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và duyên hải miền Trung, có quy mô dân số là 37,9 triệu người chiếm khoảng 39,4% dân số cả nước sẽ tác động rất lớn đến phát triển bền vững cho cả nước. Trong điều kiện kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh, đô thị hóa ngày càng nhanh, sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, xu hướng này càng được củng cố, lan rộng. Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội,... Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước trên thế giới đã thành công trong việc giảm sinh nhưng chưa có nước nào thành công trong việc đưa mức sinh rất thấp về mức thay thế cho dù có nhiều chính sách khuyến sinh với nguồn lực đầu tư lớn.

Bên cạnh đó, xu hướng mức sinh tăng cao trở lại sau khi đạt mức thay thế đã xuất hiện ở nhiều tỉnh tại vùng Trung du miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ. Hiện có 33 tỉnh có mức sinh cao, quy mô dân số là 40,6 triệu người, chiếm 42,2% dân số cả nước, nhiều tỉnh có điều kiện kinh tế - xã hội còn rất khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế. Mức sinh cao đã tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm, chăm sóc sức khỏe nhân dân, giáo dục,… làm tăng khoảng cách phát triển và chất lượng cuộc sống của nhân dân của các địa phương này so với các khu vực khác.

Duy trì mức sinh thay thế và giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương sẽ góp phần ổn định quy mô dân số, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tác động tích cực đến việc nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực cho phát triển đất nước. Kết quả này giúp tránh được những hiệu ứng không tích cực của cả hai trạng thái: quy mô dân số quá đông, mật độ dân số quá cao do mức sinh tăng trở lại hoặc quy mô dân số giảm sớm, giảm nhanh nếu mức sinh giảm xuống dưới mức thay thế thì rất khó đưa mức sinh tăng trở lại, dù có đầu tư lớn cho chính sách khuyến sinh.

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương góp phần giảm khoảng cách chênh lệch hoặc chí ít cũng làm chậm lại tốc độ gia tăng khoảng cách về thu nhập, mức sống giữa các vùng, các nhóm dân cư, giảm đói nghèo ở các khu vực khó khăn, nơi thường có mức sinh cao.

Để giải quyết vấn đề này, Đảng ta đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 Hội nghị lần thứ Sáu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới. Cụ thể hóa chủ trương này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 137/NQ-CP ngày 31/12/2017 về việc ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW, trong đó giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030. Ngày 28/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 588/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030.

Để triển khai thực hiện, Bộ trưởng Bộ Y tế ban bành Kế hoạch hành động thực hiện Quyết định số 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm hướng tới ổn định quy mô dân số và cơ cấu dân số hợp lý hơn giữa các vùng, miền trong cả nước góp phần bảo đảm an sinh, phát triển kinh tế - xã hội và công cuộc xây dựng, bảo vệ tổ quốc.

Phát triển hệ thống thông điệp truyền thông, nội dung tuyên truyền vận động cho từng khu vực có mức sinh khác nhau.

Cụ thể, đối với địa phương có mức sinh cao, tiếp tục thực hiện tuyên truyền về lợi ích của việc sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội và nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc. Tập trung vận động không kết hôn và sinh con quá sớm, không sinh quá dày và không sinh nhiều con. Đối tượng tuyên truyền, vận động chủ yếu là các cặp vợ chồng đã sinh hai con và có ý định sinh thêm con. Khẩu hiệu vận động là "Dừng ở hai con để nuôi, dạy cho tốt".

Đối với địa phương đã đạt mức sinh thay thế và có mức sinh thấp, nội dung tuyên truyền, vận động tập trung vào lợi ích của việc sinh đủ hai con; các yếu tố bất lợi của việc kết hôn, sinh con quá muộn; sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội; đối với gia đình và chăm sóc bố, mẹ khi về già. Tập trung vận động nam, nữ thanh niên không kết hôn muộn, không sinh con muộn, mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con và nuôi dạy con tốt.

Các hoạt động tuyên truyền, vận động cần được đẩy mạnh với các hình thức đa dạng, phong phú, sinh động, hấp dẫn và thuyết phục. Nâng cao hiệu quả của truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, chú trọng việc sử dụng các phương tiện truyền thông đa phương tiện, Internet và mạng xã hội. Sử dụng hợp lý các loại hình văn hóa, văn nghệ, giải trí. Phát huy vai trò của những người có ảnh hưởng với công chúng, gia đình và dòng họ như: những người nổi tiếng trong các lĩnh vực chính trị, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, già làng, trưởng bản... Đặc biệt quan tâm đẩy mạnh các hoạt động truyền thông trực tiếp, nhất là các hoạt động truyền thông tại nhà, tại cộng đồng thông qua đội ngũ cộng tác viên, tuyên truyền viên, nhân viên y tế thôn bản...


Duy Hưng
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Vì sao sử dụng bao cao su khi làm 'chuyện ấy' mà vẫn có thai?

Vì sao sử dụng bao cao su khi làm 'chuyện ấy' mà vẫn có thai?

Dân số - 22 giờ trước

Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục giúp cho phòng ngừa những bệnh lây nhiễm qua đường tình dục và cũng là biện pháp tránh thai an toàn. Nhưng việc sử dụng bao cao su có thực sự an toàn và không có tác dụng phụ?

Sau khi mắc COVID-19, những người trên 50 tuổi có thể đối mặt với các vấn đề về vận động

Sau khi mắc COVID-19, những người trên 50 tuổi có thể đối mặt với các vấn đề về vận động

Dân số - 1 ngày trước

Nghiên cứu mới cho thấy rằng mắc COVID-19 ở mức độ nhẹ cũng gây ảnh hưởng lâu dài đến vận động và hoạt động ở người lớn tuổi.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của chứng nôn nghén khi mang thai

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của chứng nôn nghén khi mang thai

Dân số - 2 ngày trước

Ốm nghén là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng buồn nôn và nôn vào bất kể thời điểm nào trong ngày khi mang thai. Trong một số trường hợp, thai phụ phải đối mặt với hội chứng ốm nghén nặng, điều này có ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe thai phụ?

Cách chữa ngứa da mùa đông ở người cao tuổi

Cách chữa ngứa da mùa đông ở người cao tuổi

Dân số - 3 ngày trước

Theo Đông y, chứng ngứa da ở người cao tuổi phần nhiều do huyết hư, da dẻ khô táo nên mùa đông hay phát ngứa.

Thời điểm tốt nhất để quan hệ tình dục sau khi hết kinh nguyệt, nếu sớm hơn chị em có thể lãnh 4 hậu quả, nam giới cũng bị ảnh hưởng

Thời điểm tốt nhất để quan hệ tình dục sau khi hết kinh nguyệt, nếu sớm hơn chị em có thể lãnh 4 hậu quả, nam giới cũng bị ảnh hưởng

Dân số - 4 ngày trước

Theo các chuyên gia, quan hệ trong thời điểm kinh nguyệt có thể gây ra một số nguy cơ có hại cho sức khỏe. Vậy sạch kinh bao lâu thì quan hệ được?

Các triệu chứng nhiễm Omicron và ảnh hưởng của biến thể này đến quá trình mang thai

Các triệu chứng nhiễm Omicron và ảnh hưởng của biến thể này đến quá trình mang thai

Dân số - 5 ngày trước

Trong bối cảnh sự xuất hiện của biến thể Omicron, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, tiêm chủng có tác dụng bảo vệ thai phụ và thai nhi chống lại COVID-19.

Tại sao người Nhật lại sống trường thọ bậc nhất thế giới: Có 2 món người Nhật ít ăn để sống thọ hơn, người Việt lại tiêu thụ nhiều

Tại sao người Nhật lại sống trường thọ bậc nhất thế giới: Có 2 món người Nhật ít ăn để sống thọ hơn, người Việt lại tiêu thụ nhiều

Dân số - 6 ngày trước

Có thể thấy bí quyết sống thọ của Nhật bắt nguồn từ việc "ăn ít hơn 2 loại thực phẩm", đáng tiếc đây đều là món mà chúng ta thường rất yêu thích.

Quai bị ở nam giới có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản?

Quai bị ở nam giới có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản?

Dân số - 1 tuần trước

Quai bị rất dễ lây lan trong cộng đồng, nhất là đối với trẻ em đặc biệt là trẻ trai. Biến chứng viêm tinh hoàn có thể dẫn tới teo tinh hoàn và vô sinh là điển hình khi mắc quai bị ở nam giới.

Thứ trưởng Bộ Y tế: Các địa phương cần chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò để hoàn thành nhiệm vụ được giao

Thứ trưởng Bộ Y tế: Các địa phương cần chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò để hoàn thành nhiệm vụ được giao

Dân số - 1 tuần trước

GiadinhNet - Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã nhấn mạnh như vậy tại Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022, do Tổng cục Dân số - KHHGĐ tổ chức sáng 13/1, tại Bộ Y tế.

Vaccine phòng COVID-19 có ảnh hưởng tới kinh nguyệt của phụ nữ như thế nào?

Vaccine phòng COVID-19 có ảnh hưởng tới kinh nguyệt của phụ nữ như thế nào?

Dân số - 1 tuần trước

Theo kết quả một nghiên cứu mới đây đăng trên Tạp chí Obstetrics & Gynecology, việc tiêm vaccine phòng COVID-19 có thể kéo dài tạm thời thời gian giữa các kỳ kinh nguyệt của phụ nữ.

Top