Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Chuyên gia dinh dưỡng chỉ cách chế biến gạo lứt cho người cao tuổi, người bệnh đái tháo đường

Thứ ba, 9:05 AM 19/10/2021 | Dân số

Gạo lứt có hàm lượng chất xơ và giá trị dinh dưỡng cao hơn gạo trắng. Gạo lứt rất tốt cho người cao tuổi và người bệnh đái tháo đường nhưng không phải ai cũng biết dùng đúng.

Dưới đây là thông tin của PGS.TS.Nguyễn Xuân Ninh - nguyên Trưởng khoa Vi chất Dinh dưỡng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Phó Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam về cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh đái tháo đường.

1. Dinh dưỡng của gạo lứt

Gạo lứt là loại gạo chỉ được xay sơ qua để loại bỏ vỏ trấu và vẫn giữ được lớp cám gạo bên ngoài. Chính vì vậy mà giá trị dinh dưỡng của gạo lứt cao hơn gạo trắng.

Cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh tiểu đường - Ảnh 1.

PGS.TS. Nguyễn Xuân Ninh

Thành phần dinh dưỡng của gạo lứt gồm:

Chất xơ, chất đạm, tinh bột, chất béo, các nguyên tố vi lượng như magne, sắt, calci…

Ngoài ra trong gạo lứt có chứa rất nhiều anpha lipoic acid.

Chất anpha lipoic acid giúp giảm mỡ dự trữ, giảm béo thông qua tăng tự nhiên lượng glutation – một sản phẩm trung gian của insulin và liprin (hormone điều hòa trọng lượng cơ thể và mỡ dự trữ).


Bảng so sánh dinh dưỡng trong 1 bát gạo lứt và 1 bát gạo tẻ

Tên thực phẩm

calo

protein

carbohydrate

chất béo

chất xơ

Gạo lứt

218

4,5 gram

45,8 gram

1,6 gram

3,5 gram

Gạo trắng

242

4,4

53,2

0,4 gram

0,6 gram

Cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh tiểu đường - Ảnh 3.

Một bát cơm gạo lứt chứa 3,5 gram chất xơ, trong khi 1 bát cơm gạo trắng chứa 0,6 gram chất xơ.

2. Tác dụng của gạo lứt

Gạo lứt có nhiều tác dụng với sức khỏe như:

  • Tốt cho tim mạch: Gạo lứt chứa nhiều chất xơ, vitamin giúp giảm mức cholesterol xấu và giảm nguy cơ bệnh tim.
  • Kiểm soát được lượng đường huyết: Gạo lứt là thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2. Theo một nghiên cứu cho thấy gạo lứt có nhiều chất xơ, acid phytic, polyphenol có lợi cho bệnh nhân đái tháo đường hơn gạo trắng.
  • Tốt cho hệ tiêu hóa: Gạo lứt có nhiều chất xơ hơn gạo trắng vì vậy mất thời gian tiêu hóa và no lâu hơn gạo trắng, giúp cơ thể không có cảm giác đói và thèm ăn các bữa phụ. Bên cạnh đó, chất xơ từ gạo lứt khi đi qua đường ruột sẽ giúp đường tiêu hóa thải các chất độc ra bên ngoài, giảm thiểu nguy cơ các bệnh đường tiêu hóa.
  • Tốt cho hệ miễn dịch: Gạo lứt rất giàu vitamin, khoáng chất và các hợp chất phenolic thiết yếu giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và khả năng chống lại nhiễm trùng. Do vậy, gạo lứt là một thực phẩm tốt cho sức khỏe, đặc biệt là đối với người cao tuổi và người đái tháo đường.
Cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh tiểu đường - Ảnh 4.

Gạo lứt là loại gạo chỉ được xay sơ qua để loại bỏ vỏ trấu và vẫn giữ được lớp cám gạo bên ngoài. Chính vì vậy mà giá trị dinh dưỡng của gạo lứt cao hơn gạo trắng.

3. Cách sử dụng, chế biến gạo lứt

Có thể sử dụng gạo lứt để thay thế gạo trắng trong bữa ăn hàng ngày. Ngoài ra, có thể sử dụng gạo lứt chế biến thành các món sau:

  • Gạo lứt nấu cháo cùng các loại hạt: hạt sen, bí đỏ, đậu đen
  • Cháo gạo lứt nấu cháo với thịt gà, yến mạch
  • Gạo lứt rang lấy nước uống
Cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh tiểu đường - Ảnh 6.

Cháo gạo lứt

Cách nấu gạo lứt

  • Bước 1: Vò nhẹ tay gạo lứt, ngâm gạo bằng nước ấm ít nhất khoảng 1 - 2 tiếng. Lý do phải ngâm gạo lứt bởi quá trình ngâm giúp loại bỏ asen trong gạo cũng như loại bỏ các chất gây khó tiêu, giúp gạo mềm để dễ nấu và dễ ăn hơn. Nếu nấu với các loại đậu hay nấu cháo gạo lứt yến mạch thì nên ngâm đậu và yến mạch cùng lúc để nấu cùng với gạo lứt.
  • Bước 2: Đong nước để nấu cơm với tỷ lệ nước và gạo là 2:1. Tỷ lệ này dựa theo lượng gạo trước khi ngâm. Sau khi ngâm, gạo hay bị nở nhiều nên nếu không dựa vào lượng gạo ban đầu, cơm sẽ bị nhão.
  • Bước 3: Sau khi đã cho nước vào nồi, nên cho một ít muối vào cùng rồi nấu. Khi cơm ở chế độ hâm nóng, đợi khoảng 15 - 30 phút cho cơm chín mềm.
Cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh tiểu đường - Ảnh 7.

Đong nước để nấu cơm với tỉ lệ nước và gạo là 2:1. Tỷ lệ này dựa theo lượng gạo trước khi ngâm để cơm không bị nhão

4. Người cao tuổi ăn gạo lứt như thế nào?

Gạo lứt rất tốt cho người cao tuổi. Người cao tuổi nên ăn gạo lứt toàn phần nhưng đã loại cám riêng ra cho gạo mềm, dễ nhai. Cần ngâm gạo lứt 4 – 6 giờ trước khi nấu để gạo mềm dẻo mà vẫn giữ được dinh dưỡng.

Nếu người cao tuổi không có vấn đề gì về sức khỏe, có thể ăn xen kẽ với gạo trắng nếu cảm thấy gạo lứt cứng và khó ăn.

Cách sử dụng gạo lứt với người cao tuổi, người bệnh tiểu đường - Ảnh 8.

Người bệnh đái tháo đường chỉ nên ăn lượng cơm và tinh bột bằng 1/4 lượng thức ăn.

5. Người đái tháo đường nên ăn gạo lứt như thế nào?

Nên nấu gạo lứt ở lượng nước vừa phải để tránh làm tăng chỉ số GI của gạo. Nấu gạo lứt ở mức vừa chín tới, không nấu gạo lứt quá chín sẽ giúp cơm giữ được lượng vitamin và các dưỡng chất tối ưu khác trong gạo.

Trong bữa ăn, người bệnh đái tháo đường luôn nhớ không nên ăn quá nhiều cơm ăn nhiều rau củ, trái cây, các thực phẩm giàu protein… để tránh làm đường huyết tăng cao sau ăn.

Có 3 nguyên tắc người bệnh đái tháo đường cần chú ý trong chế độ dinh dưỡng:

  • Ăn vừa đủ, không ăn quá nhiều cơm. Lượng cơm và tinh bột chỉ chiếm 1/4 lượng thức ăn
  • Ăn đúng giờ.
  • Ăn đúng thứ tự: Nên ăn các loại rau củ trước, sau đó tới thức ăn rồi mới tới cơm.

Người bệnh đái tháo đường nên đo đường huyết sau khi ăn để biết được chế độ ăn của mình đã phù hợp hay chưa.

Đường huyết tăng cao sau bữa ăn về lâu dài có thể làm gia tăng chỉ số HbA1c (chỉ số phản ánh lượng đường huyết trung bình trong vòng 2 - 3 tháng trước đó).

Nếu kiểm soát đường huyết kém, người bệnh đái tháo đường có thể làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng trên tim, mắt, thận, thần kinh…

Do đó, người bệnh đái tháo đường nên chú ý kiểm soát đường huyết ngay trong từng bữa ăn.

Thanh Loan (ghi)
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
14h ngày 2/12 sẽ giao lưu trực tuyến “Tự hào ngành Dân số Việt Nam: 60 năm một chặng đường”

14h ngày 2/12 sẽ giao lưu trực tuyến “Tự hào ngành Dân số Việt Nam: 60 năm một chặng đường”

Dân số - 11 giờ trước

GiadinhNet – Chương trình sẽ diễn ra vào thứ Năm, ngày 02/12, do Báo Sức khoẻ và Đời sống phối hợp Tổng cục Dân số - Bộ Y tế thực hiện trên chuyên trang giadinh.net.vn với sự tham gia của lãnh đạo Tổng cục Dân số cùng những người tiền nhiệm và các chuyên gia đầy tâm huyết với lĩnh vực Dân số và phát triển.

Giao lưu trực tuyến “Điều chỉnh mức sinh theo đặc thù từng địa phương để đảm bảo sự phát triển bền vững”

Giao lưu trực tuyến “Điều chỉnh mức sinh theo đặc thù từng địa phương để đảm bảo sự phát triển bền vững”

Dân số - 15 giờ trước

GiadinhNet –  Chương trình giao lưu trực tuyến sẽ diễn ra vào thứ Tư, ngày 01/12, do Báo Sức khoẻ và Đời sống phối hợp Tổng cục Dân số - Bộ Y tế thực hiện trên chuyên trang giadinh.net.vn cùng sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia và đại diện địa phương.

Công tác dân số cần sự kiên trì, bền bỉ nhưng rất cần sự quyết liệt ngay từ đầu!

Công tác dân số cần sự kiên trì, bền bỉ nhưng rất cần sự quyết liệt ngay từ đầu!

Dân số - 20 giờ trước

GiadinhNet - "Công tác dân số cần sự kiên trì, bền bỉ nhưng rất cần sự quyết liệt ngay từ đầu, ngay từ lúc này", đó là chia sẻ của ông Lương Quang Đảng trong cuộc giao lưu cùng độc giả về "Mức sinh thấp, hệ lụy và giải pháp" trên Giadinh.net.vn.

Lịch sử các mô hình tổ chức bộ máy quản lý công tác dân số ở Việt Nam

Lịch sử các mô hình tổ chức bộ máy quản lý công tác dân số ở Việt Nam

Dân số - 21 giờ trước

GiadinhNet - Bộ máy quản lý công tác dân số của nước ta nhiều lần thay đổi nhưng xoay quanh 2 mô hình chủ yếu. Mỗi mô hình đều có những lợi thế và nhược điểm. Điều đó đã giúp Việt Nam có được những thành công nhất định, song cũng có không ít những khó khăn. Nghiên cứu lại các mô hình này, sẽ giúp chúng ta có được những cái nhìn tổng quan, có giá trị lớn cho việc xây dựng một mô hình phù hợp cho giai đoạn hiện nay cùng với việc triển khai Chiến lược Dân số Việt Nam từ nay đến 2030.

Bỉm Sơn, Thanh Hoá: Triển khai đúng hướng để giảm chênh lệch tỉ số giới tính khi sinh

Bỉm Sơn, Thanh Hoá: Triển khai đúng hướng để giảm chênh lệch tỉ số giới tính khi sinh

Dân số - 1 ngày trước

GiadinhNet - Công tác Dân số KHHGĐ thị xã Bỉm Sơn (Thanh Hoá) đã đạt thành tựu quan trọng từng bước kiềm chế gia tăng mức sinh, duy trì mức sinh thay thế đã đạt được, góp phần nâng cao mức sống người dân, cải thiện tình trạng sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, nâng cao chất lượng dân số.

Mức sinh thấp ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước

Mức sinh thấp ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước

Dân số - 1 ngày trước

GiadinhNet - Mức sinh quá thấp sẽ gây bất lợi cho ổn định xã hội và phát triển đất nước, làm phát sinh hàng loạt các vấn đề về an sinh xã hội, trật tự an ninh, quốc phòng.

Không kết hôn và sinh con quá muộn để phòng tai biến sản nhi

Không kết hôn và sinh con quá muộn để phòng tai biến sản nhi

Dân số - 1 ngày trước

GiadinhNet - Quyết định số 588/QĐ-TTg về "Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030" được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đang nhận được sự quan tâm của dư luận. Riêng tại Nghệ An, với đặc thù riêng, việc hiểu rõ về quyết định này có ý nghĩa quan trọng trong việc điều chỉnh mức sinh ở trên địa bàn.

60 năm ngành Dân số - Vì một Việt Nam phát triển bền vững: Trèo đèo, vượt suối truyền thông dân số ở các bản vùng cao

60 năm ngành Dân số - Vì một Việt Nam phát triển bền vững: Trèo đèo, vượt suối truyền thông dân số ở các bản vùng cao

Dân số - 1 ngày trước

GiadinhNet - Đó là việc làm thường xuyên của viên chức, cộng tác viên dân số ở các huyện miền núi ở Nghệ An để từng bước giảm mức sinh, giảm tỷ lệ sinh con thứ 3, nâng cao chất lượng dân số trong thời kỳ mới.

Vĩnh Phúc duy trì mức sinh thay thế để bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực

Vĩnh Phúc duy trì mức sinh thay thế để bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực

Dân số - 1 ngày trước

GiadinhNet - Vĩnh Phúc hiện là một trong nhiều địa phương trên cả nước có mức sinh chênh lệch giữa các vùng, đối tượng ngày càng lớn. Để điều chỉnh mức sinh của tỉnh về mức sinh thay thế, góp phần ổn định quy mô dân số, tỉnh đã đưa ra nhiều giải pháp quan trọng, phù hợp với các địa phương.

Thực trạng mức sinh và những "mảng màu" khác biệt

Thực trạng mức sinh và những "mảng màu" khác biệt

Dân số - 1 ngày trước

GiadinhNet - Theo các chuyên gia, mức sinh là nhân tố quan trọng tác động đến tăng trưởng dân số, là thông tin đầu vào cho việc xây dựng và thực hiện các chính sách về dân số và phát triển. Những số liệu về mức sinh từ cuộc Tổng điều tra Dân số và nhà ở, công bố cuối năm 2019 cho thấy bức tranh tổng thể về thực trạng mức sinh tại Việt Nam thời gian qua còn rất nhiều mảng màu khác biệt.

Top