Ngày 29 Tháng 12, 2008 | 08:29 AM

Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua sửa đổi điều 10 Pháp lệnh Dân số

Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua sửa đổi điều 10 Pháp lệnh Dân số
  MỚI NHẤT

Giadinh.net - Ngày 27/12, phiên họp thứ 15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành biểu quyết thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Điều 10, Pháp lệnh Dân số. Điều này sẽ khắc phục được sự thiếu chặt chẽ trước đây, là một trong các nguyên nhân dẫn đến việc không đạt được chỉ tiêu giảm sinh mà Quốc hội giao.

 
Tờ trình số 183/TTr - CP của Chính phủ lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh: Kể từ khi Pháp lệnh Dân số năm 2003 được ban hành, công tác DS - KHHGD đã thu được những kết quả tích cực. Đó là đã góp phần nâng cao trách nhiệm của công dân, Nhà nước và xã hội trong công tác DS - KHHGĐ; Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân; Tăng cường, thống nhất quản lý nhà nước về dân số.
 
Bên cạnh đó, Pháp lệnh đã tạo tiền đề để xã hội đồng tình ủng hộ chuẩn mực “Gia đình ít con, no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và bền vững”, tiếp tục thể hiện được cam kết của Nhà nước Việt Nam trong các Điều ước, Công ước quốc tế về quyền con người liên quan đến công tác DS - KHHGĐ và sức khoẻ sinh sản mà Việt Nam đã ký kết, gia nhập.
 

Với mô hình gia đình ít con, điều kiện sống sẽ được nâng cao. (Ảnh: Dương Ngọc).

Tờ trình của Chính phủ cũng nhấn mạnh: Pháp lệnh Dân số năm 2003 đã tăng cường, thống nhất quản lý Nhà nước về DS – KHHGĐ, tập trung vào việc xây dựng, tổ chức và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch, các biện pháp thực hiện công tác DS - KHHGĐ. Bên cạnh vấn đề trọng tâm là kiểm soát quy mô dân số, chính quyền các địa phương đã từng bước lồng ghép các vấn đề kiểm soát cơ cấu, phân bổ dân số và nâng cao chất lượng dân số vào quy hoạch, kế hoạch, các chương trình phát triển KT - XH và có nhiều nỗ lực triển khai các biện pháp thực hiện công tác dân số. Các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản và kế hoạch hoá gia đình đã được cải thiện bảo đảm sự thuận tiện, an toàn, chất lượng dịch vụ tốt.

Tuy nhiên, qua 5 năm triển khai thực hiện, Pháp lệnh này cũng bước đầu bộc lộ những hạn chế cần được sửa đổi, bổ sung cho kịp với tình hình thực tế hiện nay. Điều 10 Pháp lệnh Dân số năm 2003 quy định “Mỗi cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định số con” nên việc đưa quy mô gia đình ít con vào trong các quy định của bộ ngành, đoàn thể, địa phương, cộng đồng còn gặp không ít khó khăn. Các cơ quan đơn vị, cộng đồng nới lỏng biện pháp hành chính, e ngại xử lý đối với người sinh con thứ ba trở lên. Việc buông lỏng quản lý ở một số nơi, một số thời điểm kết hợp với việc nới lỏng các biện pháp hành chính và hạn chế trong xử lý các trường hợp công chức, viên chức, cán bộ đảng viên sinh con thứ ba đã làm cho việc thực hiện chỉ tiêu giảm sinh hàng năm thêm khó khăn. Sự thiếu chặt chẽ này của Điều 10 Pháp lệnh Dân số là một trong những nguyên nhân của việc không hoàn thành chỉ tiêu giảm sinh do Quốc hội giao năm 2007 vừa qua.

Để khắc phục tình trạng này, từng bước đưa công tác DS - KHHGĐ ngày càng đi vào nề nếp, tạo điều kiện cho việc thông tin, truyền thông, giáo dục rõ ràng cụ thể, cần thiết phải có cách hiểu thống nhất về quy mô gia đình ít con, thực hiện có hiệu quả việc quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với công tác DS - KHHGĐ, việc thông qua Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 Pháp lệnh Dân số năm 2003 là hết sức cần thiết. Điều này xuất phát từ quan điểm kiên trì thực hiện mỗi cặp vợ chồng có một hoặc hai con, để đảm bảo tính chặt chẽ và thống nhất của pháp luật thì cần quy định số con cụ thể của mỗi cặp vợ chồng.

Qua thảo luận và cho ý kiến, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc thông qua Pháp lệnh Dân số sửa đổi, bổ sung lần này là hết sức cần thiết. Căn cứ Tờ trình của Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua Điều 10, Pháp lệnh Dân số sửa đổi như sau: “Mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền: Quyết định thời gian sinh con, khoảng cách giữa các lần sinh, sinh 1 hoặc 2 con phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khoẻ, điều kiện học tập, lao động, công tác, thu nhập và nuôi dạy con của cá nhân, cặp vợ chồng trên cơ sở bình đẳng; Chính phủ quy định cụ thể những trường hợp được coi là không vi phạm chính sách DS - KHHGĐ”.

Việc sửa đổi như trên bảo đảm quy định cụ thể, rõ ràng, bởi Pháp lệnh này là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất trong lĩnh vực DS - KHHGĐ, bảo đảm cách hiểu thống nhất với mọi đối tượng; khẳng định tính nhất quán trong chủ trương chính sách về DS - KHHGĐ; thuận lợi cho việc tuyên truyền, giáo dục và theo dõi, giám sát trong quá trình thực hiện.

Trao đổi với PV GĐ&XH, ông Nguyễn Văn Tiên - Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội nêu rõ: Việc Ủy ban Thường vụ QH thông qua Điều 10, Pháp lệnh Dân số sửa đổi lần này có ý nghĩa to lớn đối với chính sách DS - KHHGĐ của Việt Nam, đồng thời tiếp tục khẳng định rõ tính nhất quán của Việt Nam là mỗi cặp vợ chồng chỉ có 1 đến 2 con.

Dự kiến Pháp lệnh sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/2/2009.
 

Dự thảo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh sửa đổi Điều 10, Pháp lệnh Dân số:

Sửa đổi Điều 17 Nghị định 104/2003/NĐ-CP như sau:

Những trường hợp sau đây được coi là không vi phạm chính sách DS - KHHGĐ:

1. Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu một trong hai người là người dân tộc thiểu số, dân tộc đó có số dân dưới 10.000 người theo số liệu công bố chính thức của Nhà nước.

2. Đã có hai con nhưng cả hai con hoặc một trong hai con bị dị tật do tai nạn hoặc mắc bệnh hiểm nghèo, được cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận.

3. Cặp vợ chồng sinh con thứ ba trở lên, nếu tại thời điểm sinh chỉ còn một con còn sống.

4. Cặp vợ chồng sinh lần thứ nhất mà sinh ba hoặc hơn.

5. Cặp vợ chồng đang có một con, lần thứ hai sinh đôi hoặc hơn.

6. Cặp vợ chồng mà 1 trong 2 người kết hôn lần 2 trở lên chỉ được 1 lần sinh nếu cả hai hoặc một trong hai người đã có con riêng. Không áp dụng cho trường hợp tái hôn của hai người đã từng sinh hai con chung và cả hai con hiện đang còn sống.

7. Phụ nữ không kết hôn, sinh đôi hoặc nhiều hơn ngay từ lần sinh thứ nhất.

Hồng Sơn

Báo Gia đìnhXã hội cập nhật tin tức trong ngày liên tục, mới nhất

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC