Ngày 12 Tháng 11, 2011 | 08:52 AM

Một cuộc đời vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân

Một cuộc đời vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân

GiadinhNet - Thầy thuốc ND-PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến - Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế viết những lời tưởng nhớ về GS.VS Phạm Song.

GS.VS Phạm Song
Chúng tôi, những thế hệ học trò của Giáo sư, Viện sĩ Phạm Song (GS.VS) bàng hoàng, đau đớn, nghẹn ngào không kìm được khi nhận tin dữ: GS.VS đã đột ngột ra đi ngay khi vừa hoàn thành bài phát biểu của mình tại Hội thảo kết thúc dự án “Nghiên cứu hệ thống y tế” vào 11h05 sáng ngày 8-11-2011. Tự đáy lòng, các cán bộ ngành y tế vô vùng tiếc thương GS.VS với lòng tôn kính, biết ơn và coi GS.VS như một tấm gương về nhiệt huyết, say mê với nghề vô bờ bến.
 
Chúng tôi nhận thấy sự hụt hẫng khi sắp tới, trong nhiều sự kiện lớn, nhiều hội nghị, hội thảo của ngành y tế sẽ không còn được nhìn thấy, được nghe thấy một người Thầy mà lúc nào cũng hừng hực như một lò tâm huyết với nghề, với sức khỏe nhân dân.
 
Nhà chiến lược và quản lý y tế xuất  sắc
 
GS.VS đã thấm đẫm tinh thần Đảng cộng sản vì nhân dân phục vụ, 19 tuổi đã đứng trong hàng ngũ của Đảng và sau đó trở thành sinh viên Đại học Y dược khoa trong kháng chiến năm 1952.
 
Đối với vấn đề Y đức, GS.VS Phạm Song cho rằng, nghề y là nghề đặc biệt theo xu hướng nhân đạo chứ không phải là nghề để làm giàu, ngành y ở bất cứ xã hội nào, thời đại nào thì tố chất của người theo ngành y là phải có chữ nhân, chữ tâm và không ngừng học hỏi.
Trong ảnh: GS.VS Phạm Song đang hướng dẫn các cán bộ trẻ tại phòng xét nghiệm sinh học phân tử Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (tháng 4/2011). Ảnh: Trần Thanh Giang
 
GS.VS vừa học, vừa tham gia phục vụ bộ đội và nhân dân, phục vụ chiến dịch Điện Biên trong kháng chiến và các công tác y tế khác trong hoà bình. Năm 1955, GS.VS trở về Trường đại học Y khoa hoàn thành các chương trình học và  tốt nghiệp bác sĩ xuất sắc chuyên khoa tim mạch vào năm 1956. Theo giới thiệu của GS Tôn Thất Tùng và cán bộ của Bộ, Bộ trưởng Y tế Phạm Ngọc Thạch đã yêu cầu GS.VS chuyển sang chuyên khoa Truyền nhiễm với sự giải thích:´Bệnh nhiễm trùng hiện nay là bệnh hàng đầu của nước ta. Tôi cần  một cán bộ trẻ sang làm ngành này đáp ứng trước mắt và lâu dài”. GS.VS đã  phấn đấu hoàn thành tốt mong muốn của GS.VS Phạm Ngọc Thạch, trở thành giáo sư giỏi đầu ngành về truyền nhiễm.
 
Trên cương vị Thứ trưởng Bộ y tế từ năm 1984 đến 1988 và Bộ trưởng Bộ Y tế  từ năm 1988 đến năm 1992, GS.VS Phạm Song thực sự là người lãnh đạo y tế sáng suốt, để lại dấu ấn về nhiều chiến lược xương sống của ngành y tế, đến nay vẫn còn nguyên giá trị.  Giáo sư đã chỉ đạo xây dựng để trình Quốc hội ban hành Luật Bảo vệ sức khoẻ nhân dân và trình Chính phủ ban hành Chiến lược bảo vệ sức khỏe nhân dân giai đoạn 1990-2000. Ngay từ những năm 90, GS.VS đã học hỏi kinh nghiệm của các nước có nền y tế tiên tiến, đề xuất chủ trương thu một phần viện phí tiến tới đề xuất được Nhà nước ban hành chính sách Bảo hiểm y tế. Đó là cơ sở quan trọng để Chính phủ ban hành Luật bảo hiểm y tế ngày nay.
 
Là người đề xuất thành lập Chương trình Tiêm chủng mở rộng, GS.VS đã tạo ra một bước ngoặt lớn trong công tác phòng bệnh, là cơ sở để thanh toán các bệnh dịch cơ bản của đất nước ở những thập niên 90 được Thế giới đánh giá cao. GS.VS là người chỉ đạo để củng cố và tăng cường hoạt động của các Trạm y tế xã, tạo cở sở quan trọng hình thành mạng lưới y tế rộng lớn sau này.
 
Một  nhà khoa học lớn
 
GS.VS Phạm Song làm việc với tổ biên soạn từ điển Bách khoa y học Việt Nam chuyên ngành truyền nhiễm. (95-2011). Ảnh: Trần Thanh Giang
 
GS.VS là một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực truyền nhiễm của Việt Nam. Những công trình khoa học của GS.VS được nhiều thế hệ bác sĩ xem như loại "sách gối đầu giường" trong cuộc đời làm khoa học của họ. Ở tuổi 80 nhưng GS.VS vẫn không ngừng nghiên cứu để tiếp tục cho ra đời những công trình khoa học có giá trị cao. GS. Phạm Song đã đề nghị và được Đảng và Chính phủ cho phép phát động phong trào di thực thanh hao hoa vàng từ Lạng Sơn về các tỉnh đồng bằng sông Hồng. Sau 9 năm, Bộ Y tế đã hướng dẫn kỹ thuật sử dụng Artemisin và các dẫn xuất sản xuất trong nước, Tổ chức Y tế thế giới đã công nhận chọn Artemisin là thuốc hàng đầu để điều trị sốt rét do Plasmodium Falciparum. Việt Nam hiện là nước xuất khẩu Artesiminin về dẫn xuất và cả nguyên liệu sang các nước Châu Phi và châu Âu. Công trình của GS.VS đã tập hợp rất nhiều đơn vị khoa học và hàng chục bác sĩ tham gia, đã  được tặng  giải thưởng khoa học công nghệ Hồ Chí Minh  năm 2000.
 
GS.VS Phạm Song còn là chủ nhiệm chương trình khoa học nhà nước về chống nhiễm khuẩn 1990-2000 mã số KYO1 và đã đề nghị thành lập Uỷ ban quốc gia phòng chống HIV/AIDS khi chưa có ca HIV(+) nào ở Việt Nam. GS.VS cũng là người khởi sướng vận động xây dựng Chiến lược toàn diện về phòng chống Viêm gan virus B, C và đái tháo đường.
 
GS.VS Phạm Song là đồng chủ biên với PGS.TS Nguyễn Hữu Quỳnh với sự cộng tác của 120 Giáo sư, Tiến sĩ y học nhiều thế hệ để biên soạn 4 tập Bách khoa thư bệnh học, được khởi công từ năm 1990 và hoàn thành năm 2004. Hiện nay, bách khoa toàn thư bệnh học đã tái bản đến lần thứ ba. Từ năm 2009, đến nay Giáo sư đang cùng các đồng nghiệp chỉ đạo biên soạn Từ điển Bách khoa y học Việt Nam. GS.VS là tác giả nhiều cuốn sách giá trị trong ngành như các cuốn:  “ HIV/AIDS tổng hợp, cập nhật và hiện đại”, “Những vấn đề cơ bản và mới về bệnh viêm gan virus”, “Lâm sàng và điều trị sốt rét”, “Những vấn đề cơ bản về y tế, kế hoạch hoá gia đình, vệ sinh môi trường 1980-2000” và nhiều cuốn sách khác .... Ngoài ra, GS.VS Phạm Song là nhà báo đầy nhiệt huyết, đã viết trên 900 bài báo với nhiều chủ đề khác nhau cho hàng chục tờ báo ở trong và ngoài nước. Các tài liệu GS.VS viết có sức lôi cuốn và cổ vũ mạnh mẽ người đọc, với văn chương trong sáng, chặt chẽ, lập luận logic đã phục vụ đắc lực cho công tác tuyên truyền chăm sóc sức khỏe nhân dân.
 
Một tấm gương về đạo đức và lối sống
 
Các cuốn sách do GS.VS Phạm Song là chủ biên, là tác giả
GS.VS luôn sống nguyên tắc và giản dị. Trong tâm niệm của mình, để có được thành công, Giáo sư, Viện sĩ Phạm Song cho rằng con người ông thấm đẫm 4 yếu tố: Nho giáo, Phật giáo (từ truyền thống gia đình), tinh thần cộng sản vì nhân dân phục vụ và sự kỷ luật của giáo dục phương Tây mà ông đã được tiếp thụ trong cả cuộc đời mình. Một ngày làm việc của GS.VS bắt đầu từ 5h sáng và kết thúc vào 22 giờ đêm. Mỗi tuần GS.VS chỉ nghỉ ngơi đúng vào sáng thứ 7, thời gian còn lại GS.VS viết sách, viết tham luận khoa học và lướt web tìm kiếm thông tin... GS.VS có những nguyên tắc sống cho từng giai đoạn. Nhưng ở giai đoạn nào GS.VS cũng tâm niệm "Hiểu biết, kỷ luật và ứng xử".
 
Đối với vấn đề y đức, GS.VS Phạm Song cho rằng, nghề y là nghề đặc biệt theo xu hướng nhân đạo chứ không phải là nghề để làm giàu, ngành y ở bất cứ xã hội nào, thời đại nào thì tố chất của người theo ngành y là phải có chữ nhân, chữ tâm và không ngừng học hỏi.
 
GS.VS Phạm Song đã có một cuộc đời vinh quang với sự nghiệp rất vẻ vang, luôn phấn đầu không ngừng cho lý tưởng cao đẹp của Đảng và sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân. GS.VS đã được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh cùng danh hiệu GS.VS thầy thuốc Nhân dân, Huân độc lập hạng nhì, Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất và nhiều Huân, Huy chương khác. Năm 2000, GS.VS là Viện sĩ Viện hàn lâm Y học Liên bang Nga về hệ thống và biện chứng. Năm 2006, GS.VS được Viện Tiểu sử Hoa Kỳ tặng danh hiệu “Nhà khoa học tiêu biểu” của năm vì những cống hiến trọn đời của GS.VS cho y học.
 

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các đồng chí lãnh đạo viếng GS.VS Phạm Song. Ảnh: Trần Quang Mai

 
GS.VS Phạm Song, một đảng viên ưu tú 61 năm tuổi đảng, một trí tuệ uyên bác  với trái tim nhân hậu, phấn đấu hết mình cho sự nghiệp khoa học và nền y tế Việt Nam, GS.VS đã đi xa, nhưng hình ảnh của GS.VS còn mãi trong trái tim của các thế hệ học trò ở khắp mọi miền đất nước và đồng nghiệp trên thế giới.
 
Thầy Song ơi, Thầy rất hạnh phúc và thành công vì Thầy đã ra đi theo đúng nguyện ước của Thầy khi còn sống: “Tôi muốn mình sẽ chết trong khi đang làm việc”. 
 
Lời cảm ơn của Ban Tổ chức lễ tang và gia đình

Ban Tổ chức lễ tang và gia đình Giáo sư, Viện sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Phạm Song xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Văn phòng Chính phủ, Quốc hội, Bộ Y tế, Ban Bảo vệ sức khỏe Trung ương, Tổng Hội Y học Việt Nam, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Phan Chu Trinh, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội; các Bộ, ban, ngành, đoàn thể, các địa phương, các cơ quan thông tin báo chí, bạn bè gần xa, bà con khối phố, các gia đình thông gia, họ hàng nội ngoại… đã đến viếng, gửi vòng hoa, điện hoa, dự lễ truy điệu và đưa tiễn: Giáo sư, Viện sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Phạm Song thường trú tại số 19B, Trần Hưng Đạo, phường Phan Chu Trinh, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội; nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, nguyên Chủ tịch Hội đồng bảo vệ sức khỏe Trung ương; nguyên Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị; nguyên Viện trưởng Viện Y học các bệnh lâm sàng nhiệt đới; nguyên Chủ tịch Hội hữu nghị Ấn Độ - Việt Nam; nguyên Chủ tịch Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam; nguyên Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam nhiệm kỳ 2005 - 2010; Ủy viên thường vụ Ban Chấp hành Tổng Hội Y học Việt Nam, nhiệm kỳ 2011-2015 về nơi an nghỉ cuối cùng tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội.

Trong tổ chức tang lễ có điều gì sơ suất, Ban Tổ chức lễ tang và gia đình xin được lượng thứ!
 
Thầy thuốc nhân dân - PGS.TS. NGUYỄN THỊ KIM TIẾN
Ủy viên BCH Trung ương Đảng
Bộ trưởng Bộ Y tế

Báo Gia đìnhXã hội cập nhật tin tức trong ngày liên tục, mới nhất

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC