|
Chèo kéo người đến viếng mua vòng hoa trước cổng Nhà tang lễ Bệnh viện 108. Ảnh: Việt Nguyễn |
Nhưng, ở giữa Thủ đô ngàn năm tuổi, những nơi ấy đang đầy sự lộn xộn, nhộn nhạo, xô bồ như chợ búa, bát nháo như bến xe, chộp giật như chốn vô chủ.
“Viếng rồi đấy, hoa đi em ơi”!
|
“Xã hội hay buông xuôi, các nhà chức trách hay có suy nghĩ “chấp gì những người bán hoa tang. Tư tưởng “ủy mị” này tạo điều kiện cho những người kinh doanh lợi dụng hoạt động mất trật tự, gây ra những hình ảnh phản cảm không đáng có” – PGS.TS Trịnh Hòa Bình. |
Sáng 28/6, trước cổng Nhà tang lễ Bệnh viện Trung ương quân đội 108 (phố Lê Thánh Tông, Hai Bà Trưng, Hà Nội) tấp nập hơn thường lệ. Xe cộ liên tục vào ra để tiễn đưa một người vừa khuất. Sẽ không có gì đáng nói nếu ngay phía ngoài là hàng loạt những hình ảnh phản cảm, thiếu văn hóa của thứ dịch vụ mang tên hoa tang. Bên trái cổng nhà tang lễ, gần chục vòng hoa dựng sẵn, người bán vẫn đang mải miết hoàn thiện, chỉnh trang sản phẩm của mình. Vài bác xe ôm nằm vắt vẻo trên yên xe, ngáp vặt. Bên phải, mấy phụ nữ và hai nam thanh niên liên tục nhấp nhổm đứng ngồi mỗi khi có một chiếc ôtô tiến đến hay một chiếc taxi đỗ lại. Bên cạnh họ là những vòng hoa đang kết dở, từng bó hương, đồ lễ. Thi thoảng lại có người lao từ vỉa hè ra sát xe ôtô của người đến viếng, vẫy vẫy, ra dấu. Xe nào đi nhanh quá thì có người đuổi theo đến khi xe qua hẳn cổng. Chẳng khác nào cảnh “bắt khách” ở bến xe dù và những quán nhậu vỉa hè.
“Em ơi, em ơi, mua hoa chị đi, nhanh không viếng rồi đấy!” – một phụ nữ chừng 40 tuổi lao ra gần giữa đường hấp tấp mời chào khi thấy chúng tôi chủ động đi chậm lại và có ý định rẽ vào cổng nhà tang lễ. Chúng tôi lắc đầu vọt qua nhưng lại đánh lái về phía mấy vòng hoa dựng sẵn phía vỉa hè bên trái cổng. Người phụ nữ định bỏ đi nhưng thấy vậy lại đuổi theo và mời chào. Chúng tôi dừng hẳn xe lại, chẳng nói gì cả, hờ hững một tí rồi lại chầm chậm đi tiếp. Người bán hoa lầm bầm và quay lại săn đón mấy xế hộp đang tiến vào. Trong lúc này, một thanh niên gầy nhẳng cũng đang bám lấy cửa kính của một chiếc xe 4 chỗ, miệng nói như hét, thấy xe không dừng lại anh ta mới chịu nhả ra. Có người cần mẫn hơn, cứ thấy xe là vẫy, là hỏi. Trên tay họ cầm sẵn giấy bút, điện thoại. Thi thoảng lại có một chiếc xe máy chở vòng hoa đến giao cho người bán.
Cùng thời điểm, trước cổng Nhà tang lễ thành phố (phố Phùng Hưng) cũng đang tấp nập không kém. Cảnh “rượt đuổi” ở đây không gặp nhiều như tại cổng Nhà tang lễ Bệnh viện 108 nhưng không vì thế mà bớt láo nháo, xô bồ. Người và hoa tang chật kín. Xe máy chở vòng hoa liên tục đến. Người bán hoa đảo mắt ngược xuôi tìm khách. Một người đàn ông luống tuổi tên Hoàng Bá Vinh (Kim Ngưu, Hai Bà Trưng) gửi xe từ vỉa hè bên đường rồi chạy đến trước cổng nhà tang đã bị 2 người bán hoa “vồ lấy” chèo kéo, vũng vẫy mãi cũng thoát, rồi đến gốc cây cạnh chúng tôi trú nắng. Được hỏi, ông ta như phát cáu: “Dân mình cũng lạ đời, mời gì không mời, đi mời mua hoa tang. Mới sáng ngày ra, bực cả mình”.
Hoa tang cũng cần văn hóa
Có một điểm giống nhau ở những nơi tổ chức tang lễ là “cò” hoa tang nắm rất rõ số lượng đám ma, ngày giờ tổ chức viếng, từ đó “cung ứng” dịch vụ một cách tương đương. Với những tang lễ có sự hiện diện của cảnh sát giao thông và các lực lượng chức năng để lập trật tự thì cánh buôn hoa thường nghỉ việc, hoặc làm ăn rất chỉnh tề, không mời chào, chèo kéo, hò hét người đến viếng. Dĩ nhiên, đa số vẫn là tang lễ của người dân.
Những tưởng các hình ảnh kể trên đã là phản cảm, thiếu văn hóa lắm, nhưng trước Nhà tang lễ Bệnh viện 354 (phố Đội Nhân, Ba Đình), dịch vụ hoa tang còn gây bức xúc hơn. Đoạn vỉa hè này khá rộng rãi, lác đác vài quán nước, còn lại là khu vực bán hàng của những người kinh doanh vòng hoa. Một cán bộ của Nhà tang lễ Bệnh viện 354 (xin giấu tên) bức xúc cho biết, nhiều lần nhắc nhở, thậm chí đuổi họ đi mà không được, vì phía bên ngoài cổng nhà tang lễ là do chính quyền phường quản lý. Người ta bày bán hoa, chạy nhảy, đuổi kéo để bán vòng hoa là trách nhiệm của người quản lý trật tự đô thị. Những người kinh doanh hoa thường đi hẳn vào trong sân nhà tang lễ để “chăm sóc” khách hàng. Theo lời vị cán bộ này, công an phường cần đều đặn ra quân dẹp tình trạng lộn xộn này là sẽ chấm dứt hình ảnh phản cảm không đáng có.
Bình luận về vấn đề này, PGS.TS Trịnh Hòa Bình – Viện Xã hội học cho rằng, việc kinh doanh hoa tang lễ, các vật phẩm liên quan đến ma chay là một loại hình dịch vụ nhạy cảm, về mặt tâm lý, người đến viếng không dám hoặc không nỡ mặc cả khi bị chèo kéo mua hàng, nhiều khi tặc lưỡi cho qua và nhận sự thua thiệt về mình. “Xã hội chúng ta thường hay bỏ qua những việc như vậy. Sự phiền toái này không của riêng ai, mà của cả cộng đồng, nhưng trách nhiệm trước hết thuộc về nhà quản lý. Các lực lượng chức năng phải giải quyết được vấn đề này trước khi chờ đợi nhận thức của “khách hàng thông minh”, ông Bình nói.
Việt Nguyễn