Sự việc khái quát như sau: Hồi 2h30 ngày 14/9/2011 Đội Kiểm lâm cơ động số I thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình đã phát hiện lô hàng 608 con ba ba trơn được vận chuyển trên xe ô tô khách mang BKS: 16L – 3425, do anh Nguyễn Minh Đức (30 tuổi) trú tại xã Mỹ Thành, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định điều khiển.
Tại thời điểm kiểm tra, anh Đức chỉ xuất trình được bản sao Giấy chứng nhận đăng ký nuôi sinh sản, sinh trưởng động vật hoang dã do Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Tháp cấp ngày 02/4/2007 cho ông Trần Đình Toàn (trú tại ấp An Định, xã An Bình, huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp) nên Đội Kiểm lâm đã lập biên bản tạm giữ 608 con ba ba và phương tiện.
Sau khi bắt lô hàng trên, Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình đã có công văn đề nghị Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đồng Tháp xác minh lại Giấy chứng nhận trại nuôi sinh sản, sinh trưởng động vật hoang dã của ông Toàn. Chi cục Kiểm lâm Đồng Tháp đã có công văn số 200/KL-PC khẳng định: Từ đầu tháng 9/2011 đến nay (20/9/2011 - PV) Chi cục không làm thủ tục và xác nhận cho ông Trần Đình Toàn xuất bán, vận chuyển ba ba trơn cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.
Đến ngày 21/9, ông Trần Đình Quyết – Giám đốc Công ty TNHH Tiền Hậu đến làm việc với Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình nhưng vẫn không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lô hàng trên. Kiểm lâm Quảng Bình đã lập biên bản vi phạm hành chính số 0008737/BB-VPHC đối với lái xe Nguyễn Minh Đức và ông Trần Đình Quyết (chủ hàng) về hành vi vận chuyển lâm sản trái phép.
Ngày 14/10/2011 ông Nguyễn Hữu Hoài – Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đã ra quyết định số 2631/QĐ-UBND xử phạt vi phạm hành chính ông Đức, ông Quyết mỗi người 250 triệu đồng vì hành vi trên. Tuy nhiên, ông Quyết không chấp hành vì cho rằng số ba ba trên là động vật thủy sinh chứ không phải lâm sản.
Ngày 22/2/2012 Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình đã có công văn số 153/KL/TT-PC gửi Tổng cục lâm nghiệp yêu cầu xác định loại ba ba trơn là động vật rừng hay động vật thủy sinh. Trong công văn số 309/TCLN-BTTN ngày 20/3/2012, Tổng cục Lâm nghiêp khẳng định “ba ba trơn là động vật hoang dã”.
Không chấp nhận kết quả này, Công ty TNHH Tiền Hậu đã kiện quyết định xử phạt của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình ra TAND tỉnh Quảng Bình. Dư luận đang rất quan tâm tới kết quả phiên tòa, bởi theo nhiều người, ba ba được khuyến khích nuôi nhưng khi vận chuyển đi tiêu thụ lại bị xếp vào loại động vật hoang dã.
Vĩnh Quý