Thứ Ba, 10/06/2008 15:03 (GMT+7)

Dấu hiệu trẻ bị sốt xuất huyết và cách chữa bệnh

Giadinh.net - Sốt xuất huyết thường bùng phát trong mùa hè, do nhiều người khi ngủ không mắc màn; Nhưng không phải trường hợp sốt xuất huyết (SXH) nào cũng phải nhập viện. Nhiều trường hợp có thể điều trị tại nhà.

Cách nhận biết sớm bệnh sốt xuất huyết

Đa số những trường hợp sốt xuất huyết (SXH) có biến chứng nặng thường là đến bệnh viện trễ, làm ảnh hưởng xấu đến kết quả điều trị. Vậy làm thế nào có thể nhận biết SXH sớm nhất? Đây là câu hỏi được đặt ra không chỉ cho gia đình bệnh nhân, mà còn là vấn đề của thầy thuốc, bởi vì chẩn đoán sớm SXH thật sự không đơn giản chút nào.

Thông thường SXH cần phải được xác định trong 3 ngày đầu tiên kể từ khi khởi sốt. Chẩn đoán sớm không dựa vào các xét nghiệm, mà chủ yếu dựa vào các triệu chứng của bệnh nhân. Bà con cần lưu ý hai yếu tố:

- Yếu tố dịch tễ (tức là trong gia đình hoặc hàng xóm có người bệnh SXH). Nếu cháu có sốt trong thời điểm hiện nay thì nghĩ nhiều đến khả năng cháu bị SXH.

- Yếu tố lâm sàng (triệu chứng của bệnh nhân): Lưu ý 3 ngày đầu tiên.

Ngày thứ 1:  Bệnh nhân sốt cao, đột ngột, liên tục, sốt không ớn lạnh, mặt ửng đỏ, họng đỏ không đau. Không cần làm xét nghiệm vì lúc này các xét nghiệm đều bình thường. Cần dặn dò bệnh nhân đến tái khám hàng ngày để theo dõi các dấu hiệu khác.

Ngày thứ 2: Bệnh nhân tiếp tục sốt cao, liên tục. Hãy cố gắng tìm các dấu hiệu xuất huyết trên cơ thể bé như xuất huyết dưới da trên bụng, tay chân, mí mắt, cổ. Trong trường hợp không thấy dấu xuất huyết tự nhiên thì chúng ta làm dấu xuất huyết nhân tạo, tức là làm dấu dây thắt bằng cách lấy máy đo huyết áp đo cho em bé, giữ mức huyết áp trung bình giữa huyết áp tối đa và tối thiểu trong 5 phút, sau đó xem trên tay có dấu xuất huyết dưới da hay không? Dấu “dây thắt” dương tính là có 5 nốt xuất huyết dưới da trở lên trên một diện tích da là 1cm2. Xét nghiệm máu trong ngày thứ 2 cũng chưa thay đổi rõ ràng nên cũng không cần làm.

Ngày thứ 3:  Dấu hiệu SXH trở nên rõ ràng hơn rất nhiều. Bệnh nhân vẫn còn sốt cao, có thể xuất huyết da niêm mạc như chảy máu mũi, máu răng. Nếu trẻ trên tuổi dậy thì hỏi thêm về kinh nguyệt có ra huyết bất thường không? Bệnh nhân có thể cảm giác khó chịu, đau bụng nhợn ói. Hãy làm xét nghiệm máu, kết quả máu nếu có Hct tăng 39-40%, tiểu cầu giảm dưới 150.000 tế bào/mm3 là chẩn đoán SXH chính xác đến trên 90%. Test nhanh SXH có thể làm trong ngày này.

Sang ngày thứ 4, thứ 5 các triệu chứng rõ ràng nhất

Như vậy để chẩn đoán sớm SXH là trong 3 ngày đầu tiên chúng ta lưu ý kỹ về các triệu chứng của bé. Các bà mẹ phải nhớ ngày khởi phát sốt của con, các dấu hiệu của con để báo bác sĩ và tập trung các trẻ có dấu hiệu đã kể ở trên để sớm nhận ra bệnh SXH. Hãy đưa trẻ đến khám bệnh hàng ngày và bất cứ khi nào trẻ có dấu hiệu khác thường như: Lừ đừ, ói nhiều, đau bụng nhiều, chảy máu nhiều, tay chân mát lạnh. Chẩn đoán sớm, đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời thì điều trị SXH sẽ đạt kết quả tốt nhất.

-----***-----

Khi trẻ được bác sĩ chẩn đoán là SXH thì các bà mẹ sẽ làm gì để chăm sóc con tại nhà?

Khuyến khích trẻ uống thật nhiều nước

Khi sốt trẻ dễ bị mất nước, cùng với triệu chứng mệt mỏi, kém ăn, kém uống làm cho trẻ dễ thiếu nước thêm, vì vậy chúng ta nên chú ý cho trẻ uống thật nhiều nước. Lượng nước dùng đối với trẻ dưới 5 tuổi khoảng 500-1.500ml trong ngày, trẻ trên 5 tuổi khoảng 2.000 đến 2.500ml trong ngày. Tất cả các loại nước mà trẻ thích đều dùng được như nước cam, nước dừa, nước chanh, nước suối, nước sôi để nguội. Nên thay đổi các loại nước khác nhau để trẻ không thấy chán.

Không nên cho trẻ uống những loại nước có màu đỏ, nâu, đen hoặc có ga như nước xá xị, nước trái cây sậm màu, nước củ dền, dưa hấu vì sẽ khó nhận biết giữa chảy máu ở bao tử có màu nâu đỏ và nước trái cây khi trẻ có nôn ói.

Cho trẻ ăn lỏng, dễ tiêu như cơm nhão, cháo, súp. Tránh ăn những thức ăn quá nhiều dầu mỡ trẻ sẽ thấy đầy bụng khó tiêu. Không ăn huyết heo, huyết vịt vì trẻ sẽ đi tiêu phân có màu đen, dễ lầm tưởng bị xuất huyết tiêu hoá.

Dùng thuốc theo hướng dẫn của thầy thuốc

Không có thuốc điều trị đặc hiệu của bệnh SXH. Chỉ có thuốc hạ sốt và một ít thuốc bổ được thầy thuốc cho bệnh nhân dùng tại nhà. Thuốc hạ sốt chỉ dùng loại không ảnh hưởng xấu đến dạ dày hoặc làm tăng nguy cơ chảy máu. Thuốc dùng an toàn là Paracetamol, sử dụng liều lượng theo hướng dẫn, ngày dùng khoảng 4 lần khi bệnh nhân có sốt. Kết hợp với lau nước ấm nếu bệnh nhân sốt quá cao trên 39 độ C.

Các thuốc hạ sốt như Ibufrophen, Aspirin không được dùng, vì rất có hại trong bệnh nhân bị SXH.

Tái khám hàng ngày, có khi nhiều lần trong ngày, tuân thủ thực hiện các lời dặn của thầy thuốc, không nên tự ý ngừng tái khám, vì có những trường hợp các cháu hết sốt là biểu hiện của bệnh SXH đang trở nặng.

Có 5 dấu hiệu trẻ trở nặng, các bà mẹ cần nhận biết sớm để đưa con đến bệnh viện ngay: Lừ đừ, li bì hoặc bứt rứt, ói nhiều, đau bụng nhiều, xuất huyết, tay chân mát, lạnh.

Chỉ cần có 1 trong 5 dấu hiệu trên thì phải đến bệnh viện gần nhất. Thực tế trong những trường hợp bệnh có dấu hiệu trở nặng, các bà mẹ hay bỏ qua, tưởng cháu bị đau bao tử hay ăn không tiêu nên tiếp tục để tại nhà, khi đưa vào bệnh viện thì đã quá muộn, điều trị khó khăn vô cùng.

Điều trị SXH là sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình bệnh nhân và thầy thuốc, trong đó vai trò của người chăm sóc trực tiếp các cháu nói chung, của bà mẹ nói riêng là hết sức quan trọng góp phần bảo vệ sức khoẻ của các cháu một cách tốt nhất.

BS. Nguyễn Thành Úc

Tại sao bệnh sốt xuất huyết “đeo đẳng” nhiều năm?

Đây là câu hỏi mà ngay cả các nhà khoa học cũng khó đưa ra câu trả lời chính xác. Trên thực tế, công tác tuyên truyền, phòng chống sốt xuất huyết (SXH) được đẩy mạnh hàng năm. Thế nhưng, số người mắc SXH vẫn không giảm và vẫn là điểm nóng về bệnh tật hàng năm.

Khả năng muỗi truyền (véctơ) của các tỉnh phía Nam cao hơn nhiều lần so với phía Bắc. Sở dĩ bệnh chủ yếu tập trung ở miền Nam có thể do công tác phòng chống của miền Bắc tích cực, hơn nữa lại có mùa đông lạnh làm giảm khả năng tồn tại và lây truyền của bệnh. Trong khi số ca SXH của miền Nam tăng mạnh thì các tỉnh phía Bắc chỉ xuất hiện rải rác. Hiện nay, người bệnh mắc SXH nhưng không biết do khả năng tự chẩn đoán chưa cao. Có thể những lần mắc bệnh là nhẹ, bệnh tự khỏi. Nhưng cũng có khả năng, người bệnh SXH ở các thể nặng hơn. 3 ngày đầu mắc bệnh rất khó phân biệt với các bệnh khác. Tuy nhiên, nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh diễn biến khá nhanh như hạ nhiệt độ, tiểu cầu giảm, thậm chí nôn ra máu, xuất huyết não...

Trong khi đó, tại Việt Nam, Viện Pasteur TP HCM mới chỉ thực hiện một bước đầu tiên là điều tra cơ bản về quần thể, đối tượng mắc bệnh, virus gây bệnh là gì... để thực hiện nghiên cứu vaccine. Còn việc sản xuất thành công vaccine phòng chống SXH thì các nước trên thế giới vẫn đang nghiên cứu.

Để phòng chống tốt dịch SXH trong mùa cao điểm này, biện pháp tốt nhất là người dân tự phòng chống dịch bệnh ngay tại gia đình. Công tác phòng chống SXH phải thực hiện từ gia đình bởi muỗi sống ngay trong mỗi nhà.      

H.Võ

Bệnh sốt xuất huyết - phòng bệnh hơn chữa bệnh

Điều cơ bản nhất để hạn chế sốt xuất huyết là phải diệt muỗi và loại trừ những nơi muỗi sinh sản.

Phòng muỗi đốt:

- Muỗi truyền virus Dengue đốt người vào ban ngày, cho nên phải tự bảo vệ để tránh muỗi đốt.

- Mặc quần áo dài che kín tay chân.

- Sử dụng thuốc diệt muỗi (thận trọng khi sử dụng thuốc này đối với trẻ nhỏ và người già).

- Dùng các dụng cụ bắt muỗi và diệt muỗi vào ban ngày.

- Dùng màn để tránh muỗi cho trẻ em, người già và những người khác khi ngủ ban ngày. Tác dụng của màn tốt hơn khi tẩm Permethrin (chất diệt côn trùng), rèm (bằng vải hoặc bằng tre) cũng có thể được tẩm chất diệt côn trùng và treo tại cửa sổ hoặc cửa ra vào để xua muỗi và diệt muỗi.

- Phá vỡ chu kỳ lây truyền: Muỗi nhiễm virus khi chúng hút máu người bị bệnh. Màn chống muỗi và dụng cụ diệt muỗi sẽ giúp ngăn ngừa có hiệu quả để tránh muỗi đốt người và giúp ngăn chặn lây lan của virus Dengue.

 Phòng muỗi sinh sản:

Muỗi truyền virus Dengue sống và sinh sản ở những nơi nước ứ đọng ở trong và xung quanh nhà.

- Do nước thừa ở chỗ ứ nước, máy điều hoà, ở các bể, thùng nước, xô, chậu...

-  Bỏ tất cả các vật dụng mà chứa nước đọng (chẳng hạn như ở  chậu cây cảnh...) ra khỏi nhà.

- Luôn luôn đậy kín tất cả các vật dụng chứa nước.

- Thu nhặt và loại bỏ những dụng cụ mà nước có thế đọng lại như chai, lọ, túi nhựa, lon đồ hộp, lốp xe đạp.           

Phương Lan

2008 © Bản quyền thuộc về GiaDinh.net.vn - Báo điện tử của Báo Gia đình và Xã hội - Bộ Y tế – Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình
Giấy phép Báo điện tử số: 99/GP-BC ngày 15/3/2007 của Cục Báo chí, Bộ VHTT
Điện thoại: 04.22120681 | Fax: 04.8463556
Điện thoại báo in Gia đình và Xã hội: 043.8463567 – Fax: 043.8463556
Đường dây nóng: Hà Nội: 043.8235807 máy lẻ 24 - 0904852222
Đường dây nóng: TP HCM: 082.2405776
Toà soạn: 138A Giảng Võ, Ba Đình, Hà Nội
Email: toasoan@giadinh.net.vn
® Ghi rõ nguồn "Giadinh.net.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này Vccorp.vn - Công ty cổ phần truyền thông Việt Nam

Liên hệ quảng cáo: AdMicro
Hà Nội: +84 4 3974 8899 Ext: 3739
TP.HCM: +84 8 7307 7979 Ext: 82149
Email: giadinh@admicro.vn
Mobile: 0909 707 866 (Ms. Hằng)
Hỗ trợ & CSKH: 01268 269 779 (Ms. Nguyễn Thị Thơm)
Add: Tầng 5 & tầng 11, số 25-27 Lê Đại Hành, Hai Bà Trưng, Hà Nội
én bạc | gia đình | giải trí | tài chính