Các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM hằng năm chi ra hàng nghìn tỉ đồng cho các công trình thoát nước và quy hoạch đô thị.
Các báo cáo được viết rất hay, được hội đồng nghiệm thu đánh giá cao, qua tất. Nhưng thiên nhiên không có hội đồng, không nhận phong bì phong bao, không có cửa sau, cửa trước và đặc biệt là không có phe cánh quyền lực.
Thiên nhiên “nghiệm thu” các công trình của con người với tất cả sự khách quan và trong sáng của… thiên nhiên. Và sự thật đã được phơi bày, chỉ cần một cơn mưa lịch sử, TP Hà Nội đã chìm trong biển nước; chỉ cần một đợt triều cường nho nhỏ, đường phố TPHCM “bỗng là dòng sông uốn quanh”.
Con người đưa ra nhiều chính sách về bảo vệ môi trường, bỏ ra rất nhiều tiền để bảo vệ rừng và triển khai rất nhiều chương trình trồng rừng. Nếu cộng theo báo cáo của các địa phương, thì diện tích rừng được trồng chắc đã phủ hết Đông Dương.
Nhưng khi mỗi mùa mưa, lũ lụt tràn về gây thiệt hại lớn, mới thấy rừng xưa đã khép, không còn để ngăn chặn dòng chảy của các con nước. Hóa ra các chương trình trồng rừng và bảo vệ rừng rất không hiệu quả, thiên nhiên đã nghiệm thu các chương trình đó một cách sòng phẳng, lộ hết sự thất bại của nó. Thiên nhiên nói thật vì không ai hối lộ để mua chuộc được sự im lặng của thiên nhiên.
Những lúc như thế con người lại vu cho thiên nhiên đã gây ra thiên tai, là mấy chục năm mới lặp lại sự hung dữ như thế. Nhiều địa phương xây dựng các công trình thủy lợi gian dối, bị cuốn trôi theo dòng nước, lúc đó con người lại tương kế tựu kế đổ lỗi cho thiên tai.
Nói thật công bằng, cũng có những công trình bị thiên tai dữ dội phá hủy, nhưng cũng không thiếu những công trình đã cậy vào thiên nhiên để phi tang, xóa hết dấu tích của tội lỗi. Sau khi công trình dỏm bị hư hại, tác giả của các công trình đó lại có cơ hội làm lại cái mới.
Thiên nhiên không lắm lời, chỉ phản biện bằng chính sự khách quan của mình. Những gì phơi bày sau trận mưa, những vùng nước mênh mông trên các con phố đủ sức chứng minh sự kém cỏi của con người, chưa kể còn tố cáo phần đen tối ẩn chứa đằng sau các công trình đó.
Lê Thanh Phong