Lâu nay, mỗi khi úng ngập, chúng ta lại cứ nghĩ ngay đấy là trách nhiệm của đơn vị cấp thoát nước và vệ sinh môi trường mà không nghĩ đến cái nguyên nhân sâu xa cũng như “vai trò” của rất nhiều cơ quan khác. Quy hoạch đô thị, kiến trúc xây dựng chẳng hạn hay là cơ quan quản lý nhà nước về đất đai nữa?”.

 

Ý kiến này khiến chúng ta giật mình: Hoá ra cần có một cái nhìn thật biện chứng về hiện tượng này! Nhìn về xa xưa: Gần như toàn bộ hệ thống quy hoạch, cấp thoát nước cũng như cơ sở hạ tầng, đường sá ở nội đô Hà Nội chủ yếu được hình thành từ thời thuộc Pháp và giai đoạn kế tiếp của những năm 60 – 80 thế kỷ trước.

 

Lúc đó, dân số Hà Nội mới chỉ 3 - 4 vạn người. Hạ tầng đó, để phục vụ từng ấy con người là hợp lý. Hạ tầng đó trong điều kiện còn hàng trăm, hàng ngàn hồ thoát nước trên địa bàn là đủ. Bây giờ, Hà Nội có 5-7 triệu người, 2-3 triệu căn nhà thì cái hạ tầng đó đã trở nên quá tải. Chưa kể ao hồ, ruộng vườn Hà Nội hầu hết đã bị san phẳng để làm nhà cửa, chung cư, đô thị thì khi mưa lớn, nước tràn ra phố và biến thành “sông” là chuyện đương nhiên. Bây giờ khắp nơi, nền đất mặt vốn dĩ thấm hút nước rất tốt cũng đã bị “bê tông hoá”, “nhựa đường hoá” nên khi hạt mưa rơi xuống, nó đã lăn tròn tròng trọc ra phố, lăn sầm sập vào nhà dân bởi có nơi nào để nó thấm, ngấm và trôi đi nữa?

 

Chuyện khó tránh đó, đặt ra cho các nhà quản lý những câu trả lời khó khăn. Cái quy hoạch đô thị già cỗi đã không thể kham nổi nhiệm vụ của cơn lốc phát triển thời đại mới. Họ không thể đập hết hệ thống thoát nước, đường sá, công trình cũ để làm lại nhưng cần phải có tư duy phát triển đô thị mới, dịch chuyển dân cư, nhà xưởng ra vùng mới. Đó là trách nhiệm của nhà quy hoạch, nhà kiến trúc đô thị. Đó là tầm nhìn của người lãnh đạo thành phố.

 

Vậy nhưng, thực tế thì sao? Hàng ngày, đài báo vẫn đưa tin ầm ỹ rằng nơi này, nơi nọ trong nội đô đang đấu giá “khu đất vàng” với giá lên tới hàng trăm triệu đồng/m2. Ngày ngày, những tờ quyết định cấp đất làm chung cư, làm siêu thị, làm công sở ngay giữa lòng Thủ đô vẫn được “cộp” dấu đỏ mà không ai thèm nghĩ sơ khai đó là những cái hồ thoát nước cho Hà Nội. Ngày ngày, người ta vẫn bon chen tìm nguồn lợi tiền tỷ từ các dự án “lèn chặt đô thị”, gây bức bối môi trường mà không thèm thấy rằng, nguy cơ khiến mình và người khác khổ sở do chính họ gây ra.

 

Mưa sẽ còn. Ngập úng ở Hà Nội sẽ vẫn tiếp diễn! Người ta sẽ vẫn mải mê “mắng” các đơn vị cấp thoát nước, vệ sinh môi trường mà quên đi trách nhiệm của mình!