Thay vì việc vận động, thuyết phục giữa các cơ quan chức năng với người đang sở hữu chiếc thuyền cổ, tỉnh Thừa Thiên Huế đã ra quyết định thu hồi hiện vật. Tất nhiên, cuối cùng người ta cũng đưa ra một cách giải quyết hợp lý là mua lại chiếc thuyền này từ ông Ấn. Một câu hỏi đặt ra là nếu ông Ấn không mua chiếc thuyền độc mộc cổ mà để thất lạc, hoặc người dân không có ý thức gìn giữ chiếc thuyền này thì sao?
Trường hợp ông Nguyễn Hữu Hoàng, hội viên Câu lạc bộ UNESCO nghiên cứu sưu tầm cổ vật Việt Nam (trú tại thôn Nam Phổ, Phú Thượng, Phú Vang, Thừa Thiên Huế) được người dân báo tin về 9 khẩu súng thần công cổ đúc bằng đồng mà họ đã phát hiện và tự tổ chức trục vớt được tại phao số 7, cảng Thuận An.
|
|
|
4 khẩu súng thần công cổ đúc bằng đồng được ông Nguyễn Hữu Hoàng mua lại. |
Đánh giá đây là cổ vật quý hiếm, một mặt ông Hoàng điện báo ngay với cơ quan văn hoá (nhưng không thấy động tĩnh gì), mặt khác tìm cách tiếp cận hiện vật. Khi 5 trong số 9 khẩu thần công này đã được bán đi vào ngày 22/5/2007, 4 khẩu còn lại (ảnh), cùng 100 viên đạn bằng gang đã được ông Hoàng thương lượng mua lại với giá khoảng 110.000 đồng/kg (tổng cộng 120 triệu đồng).
Nhưng sau đó, Bảo tàng Lịch sử và Cách mạng Thừa Thiên Huế chỉ quy đổi và mua lại mức 89 triệu đồng cho 4 khẩu súng nói trên. Như vậy, nếu so với chi phí thực tế của số tiền đi vay nóng để mua số hiện vật này, ông Nguyễn Hữu Hoàng đã “âm” 31 triệu đồng, chưa kể vay lãi nóng sau mấy tháng mới được giải quyết. Một câu hỏi nữa được đặt ra, người mua lại được 4 khẩu súng thì như vậy, riêng 5 khẩu còn lại đến nay vẫn “bặt vô âm tính” thì sao?
Đành rằng, theo Luật Di sản văn hóa, hiện vật khi phát hiện hoặc tìm thấy đều thuộc Nhà nước quản lý. Khi tổ chức, cá nhân phát hiện, sưu tầm cần có một cách xử lý hợp tình, hợp lý hơn. Vấn đề là làm thế nào để Luật vừa được thực thi, vừa tạo được sự hưởng ứng, tinh thần hợp tác lâu dài từ phía người dân, nhất là trong một lĩnh vực nhạy cảm, dễ bị thất thoát cổ vật như các trường hợp đã nói ở trên.
Quốc Việt