Lần cuối thứ... 1001

Bệnh nhân tên Nguyễn Thành Vĩnh, ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, làm nghề lái taxi. Được TS Ngô Thanh Hồi, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương sắp xếp, tôi đóng giả khách hàng đi taxi để tiếp cận. Khi được nghe tôi than vãn về hụt con đề hôm qua, như được khơi đúng mạch, Vĩnh thao thao bất tuyệt kể về các kiểu chơi số đề.

Anh bảo: “Hôm qua thằng Việt, Giám đốc công ty M.D gọi xe anh đi Quảng Ninh. Thằng này “thiêng” lắm. Cứ lần nào nó gọi là thể nào cũng về 89, 99 hoặc 59. Số 89 và 99 là đuôi điện thoại của nó, số 59 là tên ngõ nhà nó. Nhưng hôm qua tôi lại “kết” con 61 vì ông chú họ bên vợ mất, ông ấy năm nay 61 tuổi. Thế mới cay...”.

Loanh quanh ba câu chuyện về số đề, anh Vĩnh cho biết, lần đầu tiên anh chơi đề vì người bạn thân nhất của anh bị tai nạn xe máy qua đời. Sau đó, anh chơi đề như một sự giải trí cho vui, lúc 10.000 đồng, lúc 50.000 đồng, sau dần thành quen, rồi nghiện. Số tiền nợ chủ đề ngày càng lớn. Anh đã từng bán xe thành kẻ vô công rỗi nghề, đến khi chuộc xe, hứa bỏ nhưng đâu lại vào đấy. Đến giờ, nhà anh đã mang đi cầm cố, nợ chủ đề thì ngày càng phình ra, nhưng anh cứ loay hoay mãi với mấy con số đề không lối thoát...

Mới đây, cũng tại Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương, TS Hồi đã nhận chữa trị cho một sinh viên vừa tốt nghiệp đại học. Cậu này mê cờ bạc từ hồi còn học phổ thông. Lương của bố mẹ cậu khá cao, nhưng vì quý tử quá nghiện cờ bạc nên nhà rất nghèo. Ông bố đưa cậu đến bệnh viện, cậu đồng ý chữa trị theo liệu pháp tâm lý của TS Hồi nhưng người mẹ lại phản đối. Bà cho rằng sẽ khuyên nhủ được con, vì chơi bạc chỉ là thói hư tật xấu chứ không phải bệnh tật. Con bà đang khỏe mạnh tỉnh táo thế kia, chẳng cớ gì lại đưa vào bệnh viện tâm thần!

Tưởng sẽ khuyên nhủ được con bằng tình cảm, nhưng bà không ngờ chưa đầy một tuần sau, chiếc xe máy bà mới mua cho con đi làm đã “không cánh mà bay”.

Nghiện cờ bạc có gene di truyền

TS Ngô Thanh Hồi cho biết, nghiện cờ bạc bản chất là một loại bệnh về não, cũng giống như bệnh nghiện do các chất kích thích như ma túy, rượu.

 Bệnh nghiện cờ bạc thường biểu hiện ở những triệu chứng lâm sàng như: Thèm nhớ dai dẳng (1); không tự chủ, không nhịn được, không bỏ được (2); dung nạp theo sự lũy tiến, lần sau cao hơn lần trước (3); bỏ là khó chịu, gây nên triệu chứng cai (4); sao nhãng các hoạt động quan trọng khác (5); tiếp tục lặp lại hoạt động đó mặc dù biết rằng không tốt, bất chấp tai nạn, bắt bớ, bất chấp các hậu quả về sức khỏe, về tình cảm và pháp luật (6). TS Hồi cho rằng, một người chơi bạc chỉ cần có 3/6 triệu chứng lệ thuộc trên là đã thành bệnh. 

Nguyên nhân dẫn tới bệnh cờ bạc là do di truyền, môi trường giáo dục và điều kiện sống. Khác với những loại gene di truyền một tính trạng khác (như gene về màu mắt, gene tóc xoăn, gene da đỏ...), gene di truyền của bệnh nghiện cờ bạc là một tổ hợp gene.

Tuy nhiên, theo TS Hồi, với những bệnh nhân nghiện cờ bạc, nguyên nhân di truyền chỉ chiếm một phần nhỏ (khoảng 1/3), còn lại là do môi trường tâm lý giáo dục (khoảng 1/3) và do điều kiện xã hội (1/3).

Để chữa bệnh nghiện cờ bạc, khoa học hiện nay dựa vào 3 yếu tố là nhận thức của bệnh nhân, liệu pháp tâm lý và sự đồng thuận giúp đỡ từ gia đình, bạn bè.

Tuy nhiên, để hội tụ đủ 3 yếu tố này là cả một quá trình không đơn giản. Trong quá trình chữa bệnh, TS Hồi nhận thấy, khó khăn trong chữa trị chính là làm sao hội tụ đủ 3 yếu tố đó vào cùng một thời gian. Đã từng có bệnh nhân đến nhờ TS Hồi chữa bệnh, lúc bệnh nhân chịu theo để chữa trị theo liệu pháp tâm lý thì bố mẹ cãi nhau (như trường hợp cậu sinh viên ở trên).

Có trường hợp bệnh nhân đã đồng ý chữa bệnh, bố mẹ đã đoàn kết và thống nhất cách quản lý con thì cơ quan lại kỷ luật vì thâm hụt tài chính bất minh do bệnh nhân nợ nần... Vì những lý do trên nên việc hội tụ đủ 3 yếu tố, trở thành “kiềng ba chân” để kết nối với nhau trong chữa bệnh là rất khó. Để làm được điều này thì bệnh nhân, gia đình phải chấp nhận và đón đợi một sự kỳ công và tốn kém.

(Tên bệnh nhân đã được thay đổi)

Lâm Vũ