Thứ Sáu, 14/01/2011 11:00 (GMT+7)

Lễ vật cúng Tết Táo Quân

GiadinhNet - Ngày Táo Quân chầu trời được xem như ngày đầu tiên của Tết. Vậy việc chọn lễ vật cúng Táo quân thế nào là hợp lý?

Lễ chay hay mặn?

Cá chép không thể thiếu trong Tết Táo Quân. Ảnh: Trà Giang

Theo Đại đức Thích Minh Sơn (trụ trì chùa Kim Cổ 73 Đường Thành và Đền Hỏa thần 30 Hàng Điếu - Hà Nội), lễ vật cúng Táo Quân là do Tâm tạo nên. Thông thường, những người theo đạo Phật giữ giới không sát sinh thì cúng chay, còn người bình thường hay cúng lễ mặn.

Theo dân gian, lễ mặn cúng Táo Quân thường có 1 con gà trống luộc, hoặc 1 miếng thịt luộc (thịt vai, hoặc 1 khoanh giò), 1 đĩa xôi, 1 đĩa xào, 1 bát canh). Hoa quả (nên là ngũ quả, hoặc 1 loại có 5 quả), 5 bông hoa nhiều màu, trầu cau, rượu. Nếu có thể, mua 1 con cá chép sống để bên cạnh làm lễ để tiễn Táo công. Ngoài ra còn có hương đăng trà quả, 5 lễ tiền vàng, bánh kẹo tuỳ tâm.

Theo ông Nguyễn Đức Thiêm, CLB tâm linh Phương Đông (Trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người), sau khi bày lễ thì thắp 1 nén hương và khấn thỉnh (bài khấn Tết Táo Quân được in trong sách, bán ở các chùa).
 
Nén hương cháy được 1/3 thì thắp 3 nén hương nữa. Đợi 3 nén hương này cháy 2/3 thì tạ lễ, hóa vàng mã và thả cá chép ra ao, hồ... phóng sinh để cá chép hoá rồng, làm phương tiện để các Táo Quân lên chầu trời.

Đại đức Thích Minh Sơn
(trụ trì chùa Kim Cổ 73 Đường Thành và Đền Hỏa thần 30 Hàng Điếu)
 
Cúng cá chép giấy hay cá chép sống trong ngày 23 tháng Chạp đều được cả, tùy vào sự tiện lợi của gia chủ. Nhà Phật có câu Nhất thiết do tâm tạo (cái gì cũng do con người tạo nên). Việc cúng cá chép sống hay giấy chỉ là do con người mượn để gửi tâm tư tình cảm, quan niệm sống vào đấy.
Xưa, những nhà có trẻ con còn cúng một con gà luộc thuộc loại gà cồ (tức gà mới lớn, đang tập gáy), ngụ ý nhờ Táo Quân xin Ngọc Hoàng cho đứa trẻ có nhiều nghị lực và sinh khí hiên ngang như con gà cồ. Ở miền Trung, miền Nam, lễ vật đơn giản hơn. Người dân thường cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy.

Cũng theo Đại đức Thích Minh Sơn, không nên đốt nhiều tiền vàng mã trong ngày cúng Táo Quân. Tục đốt vàng mã không phải của Phật giáo, mà theo quan niệm dân gian của Trung Quốc. Người Việt cũng bị ảnh hưởng bởi quan niệm này. Đốt mã nhiều trong ngày cúng Táo Quân không chỉ lãng phí mà còn ảnh hưởng xấu đến môi trường, không có lợi cho sức khỏe. "Nếu mọi người mang tiền đốt mã đi làm từ thiện sẽ quý hơn rất nhiều"- Đại đức Thích Minh Sơn chia sẻ.
 
Cúng cá chép giấy hay cá sống?

Xưa kia mâm cúng Táo Quân ở Bắc Bộ thường có cá chép kho, rán, hoặc làm gỏi với gửi gắm sang năm mới có cuộc sống no đủ, may mắn hơn. Tục này dần chuyển thành cá chép sống, sau khi làm lễ cúng sẽ mang ra ao, hồ phóng sinh. Những năm trở lại đây, để thuận lợi, nhiều người chuyển sang dùng cá giấy, cúng xong là hoá vàng.

Theo Đại đức Thích Minh Sơn, cá giấy hay cá chép sống đều được cả, tùy vào sự tiện lợi của gia chủ. Nhà Phật có câu Nhất thiết do tâm tạo (cái gì cũng do con người tạo nên). Người dân bày tỏ lòng thành với các bậc tiền nhân theo quan niệm và cái Tâm chứ Phật thánh không bảo phải cúng cái này, cái kia. Việc cúng cá chép sống hay giấy chỉ là do con người mượn để gửi tâm tư tình cảm, quan niệm sống vào đấy. Nếu cúng cá chép sống, gia chủ nên thả ở sông hay hồ lớn. Lưu ý nên bắt cá ra tay rồi thả xuống nước chứ không vứt cả túi nilon xuống sông, hồ rất mất vệ sinh, ô nhiễm môi trường.
 
Tại sao lại cúng Táo Quân vào ngày 23 tháng Chạp?

Xưa có hai vợ chồng son, nhà nghèo sống bằng nghề làm mướn. Một năm trời làm đói kém khắp nơi, người chồng từ biệt vợ đi kiếm ăn nơi khác, hẹn sau 3 năm không về thì vợ đi lấy chồng khác.

Người vợ ở nhà may mắn được một nhà giàu cưu mang nên thoát khỏi trận đói. 3 năm qua chồng nàng vẫn không về. Vợ người chủ qua đời. Sau 3 năm đoạn tang, nàng chờ thêm 1 năm nữa mới nối duyên với ông chủ tốt bụng. Được 3 tháng thì chồng cũ trở về, tìm đến an ủi và từ biệt. Người vợ nài nỉ và người chồng mới xin trả lại vợ, nhưng chàng nhất quyết ra đi. Rồi chàng treo cổ tự vẫn. Người vợ cảm thấy vì mình mà chồng cũ chết nên trầm mình xuống ao. Người chồng mới cũng tự dằn vặt mình nên uống thuốc độc tự tử.

Chuyện tình của họ làm Diêm vương cảm động, ngài đã hóa phép cho họ thành ba ông đầu rau để ngọn lửa luôn đốt nóng tình yêu và họ được sống gần nhau mãi mãi. Đồng thời phong cho 3 người chức Táo Quân trông nom bếp núc của từng nhà trên trần thế… coi sóc cuộc sống. Và cứ 23 tháng Chạp hàng năm thì cưỡi cá chép lên thiên đình bẩm tấu với Ngọc Hoàng mọi việc tốt xấu của gia chủ. Từ đó người dân Việt Nam lấy ngày này làm Tết Táo Quân.
 
(Theo Truyện cổ tích Việt Nam
 do tác giả Nguyễn Đổng Chi biên soạn)

Hà Dương

2008 © Bản quyền thuộc về GiaDinh.net.vn - Báo điện tử của Báo Gia đình và Xã hội - Bộ Y tế – Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình
Giấy phép Báo điện tử số: 99/GP-BC ngày 15/3/2007 của Cục Báo chí, Bộ VHTT
Điện thoại: 04.22120681 | Fax: 04.8463556
Điện thoại báo in Gia đình và Xã hội: 043.8463567 – Fax: 043.8463556
Đường dây nóng: Hà Nội: 043.8235807 máy lẻ 24 - 0904852222
Đường dây nóng: TP HCM: 082.2405776
Toà soạn: 138A Giảng Võ, Ba Đình, Hà Nội
Email: toasoan@giadinh.net.vn
® Ghi rõ nguồn "Giadinh.net.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này Vccorp.vn - Công ty cổ phần truyền thông Việt Nam

Liên hệ quảng cáo: AdMicro
Hà Nội: +84 4 3974 8899 Ext: 3739
TP.HCM: +84 8 7307 7979 Ext: 82149
Email: giadinh@admicro.vn
Mobile: 0909 707 866 (Ms. Hằng)
Hỗ trợ & CSKH: 01268 269 779 (Ms. Nguyễn Thị Thơm)
Add: Tầng 5 & tầng 11, số 25-27 Lê Đại Hành, Hai Bà Trưng, Hà Nội
én bạc | gia đình | giải trí | tài chính