Ngày 22 Tháng 9, 2015 | 08:00 AM

Điều trị mụn trứng cá bằng cách nào?

  MỚI NHẤT

GiadinhNet - Trứng cá là một bệnh thường gặp, nhất là từ tuổi dậy thì đến 30-40 tuổi, do cơ thể tăng tiết tuyến bã kèm theo viêm nhiễm ở hệ thống nang lông tuyến bã. Làm sao để đẩy lùi những nốt mụn bọc đáng ghét này?

 

Nên trị da bị mụn trứng cá theo phác đồ điều trị của bác sĩ da liễu. Ảnh: T.L
Nên trị da bị mụn trứng cá theo phác đồ điều trị của bác sĩ da liễu. Ảnh: T.L

 

Vì sao bị mụn trứng cá?

Mụn trứng cá là một loại bệnh ảnh hưởng đến tuyến dầu của da. Những lỗ nhỏ trên da (lỗ chân lông) kết nối với tuyến dầu dưới da, tạo ra chất dầu được gọi là bã nhờn. Lỗ chân lông kết nối với các tuyến này bằng một ống được gọi là nang. Bên trong nang, dầu chuyển các tế bào da chết đến bề mặt của da. Một sợi lông mỏng cũng mọc qua nang và đâm ra ngoài da. Khi nang của một tuyến da bị bít lại, mụn sẽ mọc lên. Hầu hết mụn mọc ở trên mặt, cổ, lưng, ngực và vai.

Mụn trứng cá không đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe, nhưng có thể để lại sẹo. Có rất nhiều loại mụn. Phổ biến nhất là những loại sau: Mụn đầu trắng (những mụn này nằm dưới bề mặt da); Mụn đầu đen (những mụn này mọc lên bề mặt da và trông có màu đen. Màu đen này không phải do bẩn); Nốt sần (là các nốt sưng nhỏ màu hồng mà có thể dễ vỡ); Mụn mủ (những mụn này có màu đỏ ở phần chân và có mủ ở trên đầu); Mụn bọc (những mụn này lớn, đau, cứng và nằm sâu dưới da)… Từ tuổi dậy thì đến 25-30 tuổi là thời kỳ tuyến bã hoạt động nhiều nhất. Khi tuyến bã hoạt động quá mạnh, chất bã tiết ra quá nhiều gây ứ đọng lại ở đầu lỗ nang lông, kết hợp với các tế bào sừng đã tróc ra, tạo thành nang lông, tạo nên một nút nhỏ ở đầu nang lông, gọi là nhân trứng cá.

Trong Đông y, trứng cá được coi là do đàm trệ kết hợp với hỏa nhiệt gây ra. Người bị trứng cá do đàm trệ và hỏa nhiệt thường cảm thấy khô miệng, mất ngủ, ngủ hay mê, đại tiện thường táo kết, nước tiểu vàng, rêu lưỡi vàng, có thể thấy di mộng tinh ở nam giới hay rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới. Trứng cá bệnh lý hay xuất hiện ở những người ít lao động hoặc luyện tập thể lực, thường ăn nhiều thịt, trứng, bơ sữa và có hiện tượng rối loạn tiêu hóa kéo dài.

Tây y thì cho rằng, một số yếu tố sau đây có thể gây ra mụn: Đó là sự gia tăng hormone ở lứa tuổi thanh thiếu niên (điều này có thể làm cho các tuyến dầu bị bít lại thường xuyên hơn); Thay đổi hormone trong thời kỳ mang thai; Bắt đầu hoặc ngừng sử dụng thuốc tránh thai; Di truyền (nếu bố mẹ bị mụn, con cái cũng có thể bị mụn); Một số loại dược phẩm; Đồ trang điểm chứa nhiều nhờn…

Chăm sóc da bị mụn trứng cá

Theo TS Trần Văn Tiến (Phó Viện trưởng Viện Da liễu Quốc gia), khi bị mụn trứng cá, bạn cần làm sạch da một cách nhẹ nhàng và tuyệt đối không được nặn mụn, vì có thể bị sẹo hoặc các vết thâm trên da. Tránh ánh nắng mặt trời cũng là việc cần thiết. Nhiều loại thuốc trị mụn có thể khiến bạn dễ bị cháy nắng hơn. Phơi nắng nhiều cũng có thể khiến da bị nhăn và tăng nguy cơ ung thư da.

Bạn cũng nên lựa chọn đồ trang điểm cẩn thận. Không nên chọn đồ trang điểm chứa dầu mà phải tìm loại có từ “noncomedogenic” (không gây mụn) trên nhãn. Điều này có nghĩa là đồ trang điểm đó sẽ không gây tắc nghẽn lỗ chân lông của bạn. Khi bị mụn nhiều nên tránh hoặc hạn chế trang điểm để lỗ nang lông được thông thoáng. Bạn nên uống nhiều nước, từ 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày. Kiêng các chất kích thích như ớt, hạt tiêu. Hạn chế ăn thức ăn rán, mỡ. Tăng ăn rau xanh, quả tươi, thức ăn luộc, nấu.

Đối với mụn trứng cá nặng, nếu như không biết chăm sóc và điều trị đúng cách thì có thể để lại sẹo xấu, gây ảnh hưởng tâm sinh lý vĩnh viễn. Điều trị mụn trứng cá là một quá trình liên tục. Tất cả những điều trị mụn trứng cá cần làm là phải ngăn những đợt mụn mới. Những vết tích do mụn trứng cá gây ra cần phải được chữa lành và được cải thiện theo thời gian. Nếu mụn trứng cá không có cải thiện sau 2 - 3 tháng điều trị, cần phải thay đổi phác đồ khác theo chỉ định của bác sĩ da liễu.

 

Các loại thuốc thường dùng trong điều trị trứng cá gồm:

Thuốc thoa:

Khá nhiều dung dịch hay kem bôi gây ra mụn trứng cá nhẹ hoặc làm da trở nên khô hơn, do đó cần đọc chỉ dẫn sử dụng một cách cẩn thận. Các loại kem, gel, hay dung dịch bôi có chứa chất giống vitamin A, benzoyl peroxide, hay kháng sinh nhằm hạn chế tắc nghẽn lỗ chân lông và sự phát triển của vi khuẩn. Những chế phẩm này có thể gây khô da và tróc vẩy. Các loại kem trộn tự pha chế, các loại thuốc bôi có chứa chất corticoides như celestoderm, synalar, cortibion... có thể sẽ làm tình trạng mụn nặng thêm sau thời gian ngắn thuyên giảm lúc đầu.

Đường uống:

Kháng sinh: Những kháng sinh dùng bằng đường uống như: Tetracycline, doxycycline, minocycline hay erythromycine thường được kê toa. Đối với mụn trứng cá nặng có thể dùng thêm sulfamethoxazol/trimethoprime hoặc dapsone.

Thuốc viên ngừa thai: Thuốc viên ngừa thai có thể cải thiện đáng kể tình trạng mụn trứng cá và được dùng theo một cách riêng trong điều trị mụn trứng cá. Điều quan trọng là cần phải biết những kháng sinh dùng bằng đường uống nào có thể làm giảm hiệu quả của thuốc ngừa thai uống. Vì thế, cần theo dõi một cách thận trọng tác dụng phụ khi dùng thuốc này.

Tiểu phẫu:

Can thiệp phẫu thuật đối với mụn trứng cá có thể được thực hiện bởi bác sĩ da liễu, nhằm loại bỏ những mụn mủ, mụn bọc, mụn đầu đen hay đầu trắng. Bào da vi phẫu có thể được dùng để loại bỏ những lớp trên cùng của da nhằm làm cải thiện những bất thường trên bề mặt da. Lột da nhẹ bằng hóa chất như: Salicylic acid hay glycolic acid sẽ giúp giảm tắc nghẽn lỗ chân lông, mở những mụn đầu đen và đầu trắng, cũng như kích thích sự tạo da mới. Tiêm corticosteroids có thể được sử dụng trong điều trị những mụn trứng cá nốt cục, cách này có thể giúp chúng biến mất nhanh hơn.

Trong những trường hợp mụn trứng cá nặng không đáp ứng với điều trị, isotretinoin có thể được dùng. Những bệnh nhân dùng isotretinoin cần phải biết những tác dụng phụ của thuốc này. Theo dõi thường xuyên trong những lần tái khám là cần thiết.

Phương Thanh/Báo Gia đình & Xã hội

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC