Ngày 24 Tháng 9, 2013 | 11:58 AM

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số
  MỚI NHẤT

GiadinhNet - Từ 8h - 15h ngày 24/9 tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số (PLDS) 2003 – 2013. Toàn bộ diễn biến Hội nghị được tường thuật trực tuyến trên báo điện tử Giadinh.net.vn - Báo Gia đình và Xã hội từ Trung tâm Hội nghị Quốc tế 11 Lê Hồng Phong.

Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số quan trọng này được Bộ Y tế giao Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa Gia đình – cơ quan tham mưu về công tác DS-KHHGĐ của Bộ tổ chức, ngay sau khi nhận được sự chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân.
 
Trong vòng 1 ngày, Hội nghị sẽ có đánh giá tổng quan nhất về văn bản PLDS, kết quả 10 năm thực hiện PLDS của Việt Nam; đồng thời đưa ra những khuyến nghị cho dự án Luật Dân số. Toàn bộ diễn biến Hội nghị được tường thuật trực tuyến trên Giadinh.net.vn - Báo Gia đình và Xã hội.
 
Mời bạn đọc ấn F5 để cập nhật diễn biến Hội nghị.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 1

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 2

Ông Nguyễn Thiện Nhân - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị.

Pháp lệnh Dân số (PLDS) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XI thông qua ngày 9/1/2003, có hiệu lực từ ngày 1/5/2003 và Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 PLDS được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XII thông qua ngày 27/12/2008, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/2/và các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành PLDS của Chính phủ, của các Bộ, ngành có liên quan.

PLDS là văn bản pháp lý cao nhất của nước ta trong lĩnh vực dân số, có phạm vi điều chỉnh khá rộng và toàn diện, bao gồm những vấn đề liên quan đến kết quả của dân số (quy mô, cơ cấu, phân bổ và chất lượng dân số) và đến quá trình dân số (sinh, chết, di cư, phát triển về thể chất, trí tuệ và tinh thần của con người); quy định các nội dung quản lý nhà nước về dân số và công tác dân số.

Theo đánh giá của các chuyên gia, PLDS là văn bản đầu tiên đặt vấn đề điều chỉnh toàn diện các vấn đề về dân số, công tác dân số bằng luật pháp; quy định quyền và nghĩa vụ của Nhà nước, đoàn thể xã hội, người dân đối với công tác dân số; gợi mở cho việc xây dựng hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh hành vi dân số từ Trung ương đến địa phương… PLDS đã góp phần thể chế hóa quan điểm đường lối, chính sách của Đảng về dân số và công tác dân số phù hợp với xu thế cải cách hành chính, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đồng thời, PLDS cũng khẳng định công dân có những quyền cơ bản của con người, trong đó có quyền sinh sản.

> GIAO LƯU TRỰC TUYẾN: SỰ CẦN THIẾT RA ĐỜI LUẬT DÂN SỐ
Pháp lệnh Dân số (PLDS) của Việt Nam sau 10 năm thi hành đã hoàn thành nhiệm vụ của văn bản pháp lý cao nhất trong lĩnh vực dân số, có ý nghĩa và tác dụng quan trọng điều chỉnh dân số và công tác dân số. Tuy nhiên, trong tình hình mới với nhiều vấn đề mới phát sinh trong công tác DS-KHHGĐ đòi hỏi phải có sự điều chỉnh kịp thời. Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, đây là thời điểm chín muồi để thay đổi tư duy một cách cơ bản về xây dựng Luật Dân số. Luật Dân số lần này được xây dựng với sự thay đổi về bối cảnh kinh tế - xã hội, tiến bộ khoa học - công nghệ quốc tế, trong nước với sự kế thừa có chọn lọc PLDS và khắc phục những hạn chế trong Pháp lệnh để phù hợp với thời cuộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh; vì sự phát triển bền vững của đất nước.
 
Toàn bộ diễn biến Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số này đang được tường thuật trực tuyến trên Giadinh.net.vn từ Trung tâm Hội nghị Quốc tế 11 Lê Hồng Phong, Hà Nội.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 3
Các đại biểu đến dự Hội nghị từ sáng sớm.
 
7h30 – 8h00: Ban Tổ chức đón tiếp đại biểu. Ngay từ sáng sớm các bộ phận chức năng của BTC đã có sự chuẩn bị chu đáo về tài liệu, các thiết bị trình chiếu để đón tiếp các đại biểu từ các bộ, ban, ngành, đoàn thể và đại diện 63 tỉnh, thành phố; các nhà báo của các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và Hà Nội đến đưa tin.
 
Hội nghị tổng kết 10 năm thực pháp lệnh Dân số chính thức bắt đầu từ 8h nhưng ngay từ 7h, rất nhiều đại biểu từ khắp các tỉnh thành đã có mặt. Các đồng chí lãnh đạo Tổng cục DS-KHHGĐ cũng đến rất sớm để đôn đốc công tác tổ chức, đón tiếp khách mời.

Ê- kíp phóng viên Báo điện tử GiadinhNet (Báo GĐ&XH) đã sẵn sàng cho buổi tường thuật trực tuyến.
 
8h00 – 8h05’: Thay mặt Ban Tổ chức, bà Lê Thị Ánh Tuyết, Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu. Chủ trì hội nghị là ông Nguyễn Thiện Nhân - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ; Tham dự sự kiện quan trọng này, về phía Bộ Y tế có Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến; Hội thảo có sự tham gia dự của ông Trần Quang Quý, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Bà Trần Thị Hương, Phó Chủ tịch TƯ Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam; Ông Nguyễn Duy Lượng, Phó Chủ tịch thường trực TƯ Hội Nông dân Việt Nam; Ông Dương Văn An, Bí thư TƯ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam; Đại diện các bộ ban ngành, đoàn thể trung ương cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành, đoàn thể TƯ; Lãnh đạo các vụ, cục, tổng cục và các đơn vị thuộc Bộ Y tế; Lãnh đạo các Viện và Trung tâm nghiên cứu có liên quan; Lãnh đạo UBND, Ban tuyên giáo tỉnh/thành ủy, Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ của 63 tỉnh, thành phố; Tới tham dự Hội nghị còn có gần 600 đại biểu, đại diện các ủy ban của Quốc hội, các Ban của Đảng, Văn phòng Chính phủ.
 
Về phía tổ chức Quốc tế có ông Arthur Arken, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) và các đại diện các tổ chức quốc tế của Liên Hiệp quốc.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 4

Ông Nguyễn Thiện Nhân - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ làm việc tại Hội nghị.

8h05’ - 8h15’: Thay mặt lãnh đạo Bộ Y tế, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến phát biểu khai mạc Hội nghị.  

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 5

Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến phát biểu khai mạc Hội nghị

Thứ trưởng nhấn mạnh: Công tác DS-KHHGĐ luôn được Đảng và Nhà nước xác định là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội, là yếu tố cơ bản nâng cao chất lượng cuộc sống của con người. Trải qua 50 năm thực hiện công tác DS-KHHGĐ, dân số Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong visinh đẻ, từ việc sinh đẻ mang tính tự nhiên, bản năng sang việc sinh đẻ có tính chủ động, có kế hoạch. Từ việc sinh nhiều con, chất lượng thấp sang việc sinh ít con, chất lượng ngày càng cao. Số con trung bình một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ từ 6,3 con (1960) xuống còn 2,05 (2012). Tuổi thọ bình quân tăng từ 40 tuổi (1960) lên 73 tuổi (2012); tỷ lệ tăng dân số giảm từ 3,5% (1960) xuống chỉ còn 1,06% (2012).

Những thành tựu của công tác DS-KHHGĐ góp phần to lớn vào sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, góp phần đáng kể vào việc tăng thu nhập bình quân đầu người, cải thiện đời sống nhân dân, giảm tình trạng đói nghèo, tăng cường bình đẳng giới. Đóng góp cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Để đạt được kết quả trên, Chính phủ Việt Nam đã có những chính sách phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước, từng bước được điều chỉnh theo hướng bao quát, toàn diện hơn, chú trọng nâng cao chất lượng dân số thích ứng với những biến đổi về cơ cấu dân số. Pháp lệnh Dân số (2003) và Pháp lệnh sửa đổi điều 10 PLDS (2008) là văn bản pháp lý cao nhất trong lĩnh vực Dân số. PLDS đã góp phần thể chế hóa quan điểm, đường lối, chính sách dân số phù hợp với xu thế cải cách hành chính, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến khẳng định: “Kể từ ngày có hiệu lực đến nay, PLDS đã góp phần quan trọng vào việc thực hiện thành công các mục tiêu hàng năm và dài hạn về Dân số, nâng cao trách nhiệm của công dân trong việc kiểm soát sinh sản, thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng dân số, nâng cao hiệu lực quản lý của nhà nước về dân số và pháp luật".
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 6
TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ tại Hội nghị
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 7 
Hàng đầu tiên từ trái qua: các Tổng Cục phó Tổng cục DS-KHHGĐ, ông Hồ Chí Hùng, ông Lê Cảnh Nhạc và ông Nguyễn Văn Tân.
 
Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến cũng chỉ rõ, mặc dù đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận song trong công tác DS-KHHGĐ đã bộc lộ khó khăn, thách thức. Hiện nay, quy mô dân số nước ta đã gần 89 triệu người, là quốc gia đông dân thứ 13 trên thế giới, và thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á, tốc độ tăng dân số tuy đã giảm nhiều song do quy mô dân số khá lớn, mỗi năm nước ta tăng 1 triệu người, mật độ dân số 267 người/km2, là nước nằm trong nhóm các nước có mật độ cao nhất thế giới. Chất lượng dân số thấp, tốc độ già hóa dân số nhanh, mất cân bằng giới tính khi sinh là vấn đề nóng và tiếp tục tăng cao nếu không được xử lý kiên quyết ngay bây giờ sẽ để lại những hệ lụy rất nặng nề về mặt xã hội, kinh tế thậm chí an ninh chính trị. Đầu tư đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho hơn 1 triệu người gia nhập lực lượng lao động hàng năm cũng là vấn đề lớn đòi hỏi sự phấn đấu, nỗ lực của các ngành, các cấp và xã hội.
 
BÁO GIA ĐÌNH VÀ XÃ HỘI
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN HỘI NGHỊ NÀY
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ GIADINH.NET.VN.

Để giải quyết các khó khăn, thách thức trong công tác DS-KHHGĐ, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến đề nghị trong thời gian tới, toàn ngành cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện công tác DS-KHHGĐ trên tất cả các mặt quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số, trong đó, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Toàn bộ hệ thống cán bộ công tác DS-KHHGĐ từ Trung ương đến địa phương cần tiếp tục làm tốt công tác tham mưu cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương; tiếp tục giữ vững cam kết quán triệt quan điểm công tác DS-KHHGĐ là một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội

Tập trung mọi nỗ lực phấn đấu, tạo đà cho việc hoàn thành các mục tiêu giai đoạn 1 của Chiến lược DS-SKSS Việt Nam và chương trình mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ giai đoạn 2011-2015. Tập trung và ưu tiên cho vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, đẩy mạnh công tác tuyền thông chuyển đổi hành vi kết hợp với cung cấp các dịch vụ chăm sóc SKSS/KJHHGĐ thuận lợi cho người dân, nhằm thu hẹp khoảng cách mức sinh giữa các vùng trong cả nước, nhằm duy trì mức sinh thay thế trong cả nước.

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các giải pháp can thiệp nhằm nâng cao chất lượng dân số, chủ động điều chỉnh tốc độ gia tăng dân số, kiểm soát mức chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh. Đề xuất những giải pháp kéo dài và phát huy, tận dụng lợi thế cơ cấu dân số vàng hiện nay.

> CHUYÊN ĐỀ: SỰ CẦN THIẾT RA ĐỜI LUẬT DÂN SỐ
Phối hợp với các cơ quan liên quan đẩy nhanh tiến độ xây dựng Luật Dân số và các văn bản hướng dẫn trình các cấp có thẩm quyền ban hành nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về DS-KHHGĐ đáp ứng yêu cầu quản lý và giải quyết các vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn.

Tiếp tục củng cố, kiện toàn hệ thống bộ máy cán bộ làm công tác DS – KHHGĐ từ Trung ương đến địa phương đảm bảo đủ mạnh, hoạt động có hiệu quả nhằm đáp ứng đủ yêu cầu của quốc gia.

Nhân dịp này, thay mặt lãnh đạo Bộ Y tế, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến chân thành cảm ơn và mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đảng, Quốc hội, Nhà nước, chính quyền các cấp về sự lãnh đạo, chỉ đạo và mong tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, tham gia tích cực của các ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, các quốc gia, các tổ chức phi chính phủ trong công tác DS-KHHGĐ Việt Nam.

8h15’ - 8h25: Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNFPA), ông Arthur Erken - Trưởng đại diện cho hay, ông rất vui mừng được có mặt tại sự kiện Hội nghị quan trọng này để cùng nhau rà soát việc thực hiện Pháp lệnh Dân số được xây dựng năm 2003 cũng như đưa ra các bài học kinh nghiệm giúp định hướng xây dựng Luật Dân số.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 8

"Tôi tin tưởng rằng Luật Dân số của Việt Nam sẽ được xây dựng dựa trên bằng chứng khoa học và thích ứng với các cơ hội và thách thức của tình hình dân số mới, cũng như đáp ứng được những mong muốn và khát vọng của người dân Việt Nam về một tương lai tươi sáng và thịnh vượng".

Ông Arthur Erken

Theo ông Arthur Erken, hội nghị quan trọng này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng pháp luật về dân số của Việt Nam. Việt Nam đang xây dựng Luật Dân số dựa trên các bài học và kinh nghiệm từ việc thực hiện Pháp lệnh Dân số cũng như các bài học từ các quốc gia khác về những ảnh hưởng của thời kỳ quá độ dân số, mức sinh thấp và đáp ứng chính sách. Ông Arthur Erken cũng chia sẻ 4 thông điệp chính mà UNFPA và cộng đồng quốc tế đang hướng tới, khuyến nghị cho việc xây dựng Luật Dân số ở Việt Nam.

Đó là, Luật Dân số cần giúp Việt Nam giải quyết các vấn đề dân số  trong 20 tới 30 năm nữa –giai đoạn chuyển dịch nhân khẩu học quan trọng; Luật Dân số nên dựa trên các nguyên tắc của Chương trình Hành động ICPD năm 1994 mà Việt Nam đã tham gia ký kết. Luật Dân số cũng cần đảm bảo rằng tất cả các nhóm dân số, bất kể tuổi tác, giới tính, tình trạng hôn nhân, thu nhập hay vị trí địa lý hoặc dân tộc đều được tiếp cận bình đẳng tới các dịch vụ và thông tin về sức khỏe tình dục và sức khỏe sinh sản, bao gồm cả KHHGĐ. Đặc biệt, thông điệp cuối cùng mà ông Arthur Erken muốn chuyển tải tới là Luật Dân số cần tạo nền tảng pháp lý cho việc thể chế hoá công tác lồng ghép biến số dân số vào việc xây dựng chính sách và lập kế hoạch của tất cả các ngành để đảm bảo rằng các nhu cầu của các nhóm dân số khác nhau, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương phải được giải quyết ở tất cả các lĩnh vực phát triển.

Ông Arthur Erken cũng chia sẻ, UNFPA rất vui được hỗ trợ Chính phủ Việt Nam xây dựng chính sách dân số như là một phần cốt yếu trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của quốc gia, và tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc của Chương trình hành động của Hội nghị quốc tế về dân số và phát triển cũng như các cam kết quốc tế khác mà Việt Nam là thành viên.
 
> Đọc toàn văn báo cáo của ông Arthur Erken TẠI ĐÂY.
 

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 9

Các đại biểu tham dự Hội nghị
 
8h25 – 8h45: GS.TS Nguyễn Đình Cử - nguyên Viện trưởng Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, Trường ĐH Kinh tế Quốc dân trình bày báo cáo "Rà soát, phân tích, đánh giá văn bản Pháp lệnh Dân số và khuyến nghị cho dự án Luật Dân số".
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 10
 

"Đối với tôi, ấn tượng nhất là 10 năm qua (2003 – 2012), trong hoàn cảnh có nhiều khó khăn, Việt Nam vẫn đạt và giữ vững được mức sinh thay thế trên phạm vi cả nước và mức sinh vẫn tiếp tục giảm sâu dần xuống dưới mức thay thế. Kết quả cung cấp thông tin và dịch vụ kế hoạch hóa gia đình được người dân và cán bộ cung cấp dịch vụ đánh giá rất cao".

Giáo sư Nguyễn Đình Cử

Thay mặt cho nhóm nghiên cứu, đánh giá, GS Nguyễn Đình Cử chỉ rõ: Pháp lệnh Dân số có 4 điểm mạnh, đó là: (1) Lần đầu tiên đặt vấn đề điều chỉnh toàn diện và hệ thống các hành vi dân số, công tác dân số bằng Luật pháp; (2) Quy định quyền và nghĩa vụ của Nhà nước, đoàn thể xã hội, công dân đối với công tác dân số; (3) Mở đường cho việc xây dựng hệ thống văn bản pháp luật từ Trung ương đến các địa phương điều chỉnh hành vi dân số; (4) Nhạy bén điều chỉnh những hành vi dân số mới xuất hiện hoặc mới được quan tâm, như: Mất cân bằng giới tính khi sinh, chất lượng dân số, già hóa dân số, đăng ký dân số và hệ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân số, lồng ghép biến dân số vào các kế hoạch phát triển…

Tuy nhiên, Giáo sư cũng chỉ rõ những hạn chế của PLDS ở một số điểm như phạm vi điều chỉnh quá rộng, bao gồm cả quy mô, cơ cấu, phân bố, chất lượng dân số, các biện pháp của công tác dân số và quản lý nhà nước về dân số nên việc điều chỉnh thiếu triệt để, PLDS mang nặng tính "luật ống, luật khung"…

Báo cáo đánh giá của Giáo sư Nguyễn Đình Cử và cộng sự đã nêu 6 bài học kinh nghiệm từ việc xây dựng và thực hiện Pháp lệnh Dân số; từ đó đề xuất 6 khuyến nghị đối với Ban soạn thảo Luật Dân số.
 
8h45 – 9h15: TS Dương Quốc Trọng – Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế Báo cáo "Kết quả 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 11

TS Dương Quốc Trọng báo cáo kết quả 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số tại Hội nghị

 
Báo cáo khẳng định: Trải qua 52 năm (kể từ năm 1961) xây dựng và trưởng thành, công tác DS-KHHGĐ Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, được Đảng và Nhà nước ghi nhận với phần thưởng cao quý là Huân chương Độc lập hạng Nhất, được bạn bè và cộng đồng quốc tế thừa nhận thông qua Giải thưởng Dân số của Liên Hợp Quốc. Những thành tựu đó tạo nền tảng vững chắc để toàn thể đội ngũ những người làm công tác DS-KHHGĐ Việt Nam bước vào thời kỳ mới với nhiều vận hội mới.
 
> Đọc bài viết của TS Dương Quốc Trọng về Kết quả thực hiện Pháp lệnh Dân số TẠI ĐÂY. 

Pháp lệnh Dân số được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XI ban hành ngày 09/01/2003 và có hiệu lực từ ngày 01/5/2003. Cho đến nay, PLDS vẫn là văn bản pháp lý cao nhất của nước ta, điều chỉnh các quan hệ pháp luật giữa các chủ thể trong lĩnh vực dân số. Với 7 Chương, 40 Điều, PLDS đã điều chỉnh các vấn đề liên quan đến kết quả của dân số (quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số, phân bố và quản lý dân cư), đến quá trình dân số (quá trình sinh, tử, di cư) và quy định các biện pháp thực hiện công tác dân số...

Sau khi PLDS được ban hành đã có 23 Luật và Dự luật có những nội dung liên quan gần gũi, nhiều nội dung đã được “gợi mở” từ PLDS như: Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Luật Bình đẳng giới, Luật Cư trú, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Người cao tuổi, Dự luật Hộ tịch….

TS Dương Quốc Trọng cho biết: 10 năm thực hiện PLDS đã mang lại những thành quả hết sức đáng trân trọng và tự hào.

Về mức sinh, nếu như năm 2002, số con trung bình/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ở nước ta là 2,28 con thì năm 2012 còn 2,05 con. Việt Nam đã nhanh chóng đạt được mức sinh thay thế vào năm 2006 (2,09 con/phụ nữ), 3 năm sau khi Pháp lệnh ra đời và từ đó đến nay, liên tục dưới mức sinh thay thế. Tỷ lệ gia tăng dân số cũng giảm từ 1,17% (2002) xuống còn 1,06% (2012). Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên đã giảm mạnh từ 21,7% (2002) xuống còn 14,2% (2012).

Quy mô dân số nước ta năm 2002 là 79,54 triệu người, năm 2010 là 86,93 triệu người (thấp hơn so với mục tiêu của Chiến lược dân số Việt Nam 2001-2010 do Chính phủ đặt ra là không vượt quá 89 triệu người). Đến 1/4/2012, quy mô dân số nước ta là 88,78 triệu người và chắc chắn đạt được mục tiêu Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản của Chính phủ đặt ra đến năm 2015 (quy mô không vượt quá 93 triệu người), bình quân mỗi năm tăng thêm 924.000 người. Điều đó đã minh chứng, PLDS đã đặt nền tảng cho sự thành công đó.

Về cơ cấu dân số, nhờ những thành công của chương trình DS-KHHGĐ trước đó, sau 4 năm thực hiện PLDS, chúng ta đã bước vào "kỷ nguyên vàng", đó chính là thời kỳ cơ cấu "dân số vàng", một thời kỳ chỉ có duy nhất một lần trong lịch sử phát triển nhân khẩu học của bất cứ quốc gia nào trên thế giới. Hiểu một cách đơn giản là cứ 2 người trong độ tuổi lao động (từ 15 - 64 tuổi) mới phải “gánh” một người trong độ tuổi phụ thuộc (trẻ em - dưới 15 tuổi và người cao tuổi - trên 64 tuổi). Hơn 61 triệu người (chiếm 69% tổng dân số) đang ở độ tuổi lao động là một nguồn nhân lực khổng lồ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 12

Theo TS Dương Quốc Trọng, thành công trong lĩnh vực dân số đã mở ra một vận hội vô cùng lớn lao cho Tổ quốc, dân tộc. Các con rồng, con hổ kinh tế ở Đông Á, Đông Nam Á cất cánh bay lên cũng nhờ thời kỳ này. Chúng ta có thể trở thành con hổ, con rồng, có thể "sánh vai các cường quốc" như tâm nguyện của Bác hay không là ở thời kỳ này, khi chúng ta biết tận dụng "vận hội vàng", "kỷ nguyên vàng" này vào công cuộc xây dựng phát triển đất nước, dân tộc.

Tổng cục trưởng cũng cho biết: Sau 10 năm thực hiện PLDS, bức tranh dân số nước ta hiện nay đã có nhiều thay đổi căn bản so với trước đây: Mức sinh đã giảm rõ rệt nhưng còn rất khác biệt giữa các vùng miền, tỉnh, thành; vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn tiếp tục gia tăng; làm thế nào để tận dụng cơ hội cơ cấu “dân số vàng"? chăm sóc và phát huy người cao tuổi khi Việt Nam đang “già hóa dân số" rất nhanh; phân bố, quản lý dân cư; di cư và đô thị hóa diễn ra ngày càng mạnh như một quy luật tất yếu trong quá trình phát triển; nâng cao chất lượng dân số, hôn nhân đồng tính, mang thai hộ... là những vấn đề rất mới, cần được điều chỉnh.

TS Dương Quốc Trọng cho rằng: Với sự phát triển mạnh mẽ của đời sống kinh tế xã hội hiện nay; ý thức và hành vi của người dân về dân số đã có những thay đổi sâu sắc. Những tiến bộ như vũ bão về khoa học công nghệ nói chung, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ, y tế nói riêng đã tác động tới các quá trình dân số (như thụ tinh trong ống nghiệm, sàng lọc và chẩn đoán trước sinh, việc lạm dụng tiến bộ KHCN để lựa chọn giới tính trước sinh...). Điều đó đòi hỏi cần có sự điều chỉnh hợp lý của pháp luật.

Trước bối cảnh mới, vấn đề mới, việc nâng cấp từ PLDS lên Luật Dân số là hết sức cần thiết tại nước ta. Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Ban soạn thảo dự án Luật Dân số đã được Bộ Y tế thành lập. Vấn đề nào sẽ được điều chỉnh bởi quy phạm pháp luật? vấn đề nào sẽ được điều chỉnh bởi các quy phạm xã hội? Điều đó sẽ được ban soạn thảo dự luật Dân số lựa chọn trên cơ sở những đóng góp của các nhà lập pháp, nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và nhân dân cả nước.

9h30: Tiếp theo chương trình, đồng chí Dương Văn An – Bí thư Trung ương Đoàn TNCSHCM lên trình bày Báo cáo tham luận của Trung ương Đoàn TNCSHCM về "Sự tham gia và vai trò của Đoàn Thanh niên các cấp trong việc triển khai, thực hiện Pháp lệnh Dân số".

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 13
 
Theo đồng chí Dương Văn An, công tác tuyên truyền giáo dục vận động thanh niên thực hiện PLDS, thực hiện công tác DS-KHHGĐ được Trung ương Đoàn xác định là một trong những nội dung quan trọng nhằm chuyển đổi nhận thức, thái độ và hành vi của thanh niên, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của thanh niên và nhân dân. Hình thức tuyên truyền, giáo dục được TƯ Đoàn thông qua các tài liệu truyền thông như tờ rơi, sách nhỏ, áp phích, bản tin với hàng trăm ngàn bản đã phát hành đến các cơ sở Đoàn, cán bộ, đoàn viên, thanh niên và nhân dân; đồng thời các cấp bộ Đoàn đã đưa nội dung giáo dục về dân số trở thành nội dung rất được quan tâm trong sinh hoạt thường kỳ của các chi Đoàn, chi Hội, chi Đội.

Hằng năm các tỉnh, thành Đoàn đã xây dựng kế hoạch triển khai các chương trình phối hợp và kế hoạch hành động tới các cơ sở Đoàn và phối hợp với các ngành tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên và nhân dân về công tác Dân số - KHHGĐ.

Công tác tuyên truyền giáo dục vận động thanh niên thực hiện Pháp lệnh dân số, thực hiện công tác dân số, kế hoạch hóa gia đình được xác định là một trong những nội dung quan trọng nhằm chuyển đổi nhận thức, thái độ và hành vi của thanh niên, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của thanh niên và nhân dân.

Ông Dương Văn An, Bí thư Trung ương Đoàn TNCSHCM

Trong các hoạt động nhân Ngày Dân số Thế giới (11/7), Ngày Dân số Việt Nam (26/12), các cấp bộ Đoàn đã chú trọng tổ chức các hoạt động truyền thông về DS-KHHGĐ, sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên (SKSS VTN/TN) bằng các hình thức như: Tổ chức các chiến dịch truyền thông; các đội thanh niên tình nguyện; tuyên truyền cổ động; diễn đàn thanh niên; tọa đàm, hội thảo, thi tìm hiểu; thi giao lưu nhằm tạo ra ngày hội của thanh thiếu niên và nhân dân tuyên truyền về những nội dung cơ bản của Pháp lệnh dân số, Luật hôn nhân và Gia đình, Luật Bình đẳng giới, Luật phòng chống bạo lực gia đình; vận động các gia đình trẻ không sinh con thứ 3; vị thành niên không kết hôn sớm....

TƯ Đoàn đã tổ chức phổ biến PLDS qua các hoạt động truyền thông cung cấp thông tin và dịch vụ tư vấn trên sóng phát thanh VOV chương trình Cửa sổ Tình yêu; mở chuyên mục trên Báo Tiền phong mang tên Diễn đàn Tuổi TEEN. Thông qua báo chí của Đoàn, nội dung thông tin về PLDS; về chăm sóc SKSS VTN đã tác động đến hàng chục triệu lượt thanh niên và nhân dân qua theo dõi trên đài và các báo, tạo được sự chú ý, quan tâm của các bậc cha mẹ, các tầng lớp nhân dân trong xã hội, có tác dụng tốt tạo thuận lợi cho việc triển khai các mô hình và giải pháp kỹ thuật thực hiện bảo vệ chăm sóc SKSS VTN.

Tại Hội nghị, ông Dương Văn An cũng đề nghị Quốc hội sớm thông qua Luật Dân số.
 
> Đọc toàn văn báo cáo của Trung ương Đoàn TNCSHCM TẠI ĐÂY.

10h15 – 10h30: Phát biểu tham luận tại hội nghị, ông Trần Hữu Phước – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh Long An chia sẻ một số kết quả đạt được và kinh nghiệm của Long An trong thực hiện PLDS thời gian qua.

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 14
 
Ông Trần Hữu Phước cho biết, thời gian qua các chiến lược, chương trình, mục tiêu phát triển DS-KHHGĐ luôn được quán triệt sâu rộng trong lãnh đạo các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở; đặc biệt là các nội dung được đề cập trong PLDS. Nhờ đó, qua 10 năm triển khai thực hiện PLDS, tỉnh Long An đã đạt được một số kết quả bước đầu trong công tác DS-KHHGĐ. Năm 2013 là năm thứ 3 tỉnh triển khai các hoạt động làm nền tảng quyết định thành công cho giai đoạn 2011-2015 và giai đoạn tiếp theo.

Kinh nghiệm của tỉnh Long An rút ra được thông qua việc thực hiện công tác DS-KHHGĐ thời gian qua đó là: Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền có ý nghĩa quyết định trong thực hiện mục tiêu DS-KHHGĐ. Do đó, địa phương nào thực hiện tốt công tác này thì nơi đó các hoạt động diễn ra sôi nổi, mang lại hiệu quả cao; công tác truyền thông, vận động là một trong những nội dung cơ bản trong thực hiện công tác DS-KHHGĐ.
 
Ông Trần Hữu Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An
Tuy nhiên, Long An cũng sớm nhìn thấy những khó khăn, thách thức của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới. Đó là, số cặp vợ chồng bước vào độ tuổi sinh đẻ tiếp tục tăng; tỷ số giới tính khi sinh là 110 nam/100 nữ và có xu hướng tăng cao ở các huyện có điều kiện kinh tế-xã hội phát triển; tâm lý thích có con trai vẫn còn có trên 20% cặp vợ chồng; tình trạng nạo phá thai, nhất là nạo phá thai ở tuổi vị thành niên thanh niên tiếp tục gia tăng. Mạng lưới dịch vụ KHHGĐ còn thiếu về trang thiết bị, nhân lực, đặc biệt ở các khu vực vùng sâu, vùng xa. Kết quả thực hiện các chỉ tiêu về nâng cao chất lượng dân số như mô hình tư vấn khám sức khỏe tiền hôn nhân và sàng lọc trước sinh, sơ sinh vẫn còn thấp so với mục tiêu đề ra. Đội ngũ cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ các cấp còn yếu về khả năng tham mưu, phối hợp cũng như kỹ năng tác nghiệp và chế độ đãi ngộ cho đội ngũ này còn nhiều bất cập.

Trước những khó khăn trên, tỉnh luôn quan tâm chỉ đạo các cấp, các ngành, đặc biệt là ngành Y tế không thỏa mãn, chủ quan với thành tích đã đạt được, đồng thời thấy được những thách thức, khó khăn của công tác DS-KHHGĐ để tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện hiệu quả và đồng bộ các giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả các mục tiêu về DS-KHHGĐ.
 
> Đọc toàn văn báo cáo tham luận của tỉnh Long An TẠI ĐÂY.
 
10h15: Hội nghị giải lao và trở lại làm việc sau 5 phút.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 15

Phóng viên các báo đài phỏng vấn TS Dương Quốc Trọng, Tổng Cục trưởng Tổng cục DS-KHH trong giờ giải lao.

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 16

Có mặt từ sáng sớm tại Hội trường, bà Vi Thị Hoa – Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Điện Biên cho hay: Đoàn đã đến Hà Nội từ ngày 23/9, với sự tham dự của Phó chủ tịch UBND tỉnh – Trưởng ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh, đồng chí Phó Trưởng ban Tuyên giáo tỉnh ủy Điện Biên (đơn vị phối hợp chặt chẽ với ngành dân số trong thời gian qua để thực hiện công tác DS-KHHGĐ). Bà Hoa cũng cho biết: Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện PLDS cấp tỉnh Điện Biên được triển khai từ cuối tháng 4, sau khi 9/9 huyện, thị triển khai đánh giá 10 năm thực hiện 10 PLDS. Theo lãnh đạo ngành Dân số tỉnh miền núi còn rất nhiều khó khăn này, đây là dịp sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn ngành. Bà Hoa cũng hi vọng, Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện PLDS ngày 24/9 này sẽ là cõ hội để Trung ương lắng nghe thêm một lần nữa tiếng nói địa phương – những người làm công tác dân số tại cõ sở để có thể bổ sung, điều chỉnh những nội dung phù hợp trong dự thảo Luật Dân số.

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 17

Cũng có mặt từ rất sớm, bà Châu Tuyết Ngọc – Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Bạc Liêu rất hồ hởi và tràn đầy hi vọng với Hội nghị mà Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế tổ chức lần này. Theo bà Ngọc, đây là cơ hội để những người làm công tác dân số, những người gắn bó với sự nghiệp “vác tù và hàng tổng” cơ sở được nói tiếng nói của mình, đóng góp vào dự luật Dân số, văn bản quy phạm pháp luật sẽ tạo hành lang pháp lý quan trọng cho cán bộ dân số yên tâm thực hiện nhiệm vụ của mình.

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 18
Ê-kíp tường thuật trực tuyến của báo Giadinh.net.vn, báo Gia đình và Xã hội tác nghiệp tại Hội nghị.

10h20: Tiếp nối chương trình, bà Trịnh Thị Hằng - Ủy viên thường vụ BCH Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trưởng ban Nữ công báo cáo tham luận về “Triển khai PLDS trong công nhân lao động”.

TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 19
 
Bà Hằng cho biết: Cả nước hiện có khoảng 15 triệu công nhân viên chức lao động, khối doanh nghiệp thu hút 10,9 triệu lao động (trong đó DNNN gần 1,59 triệu lao động, DN ngoài nhà nước trên 6,75 triệu lao động và DN FDI gần 2,56 triệu lao động), khối cơ quan hành chính nhà nước, đảng, đoàn thể có trên 1,25 triệu lao động, khu vực sự nghiệp công lập có trên 2,15 triệu lao động, lao động nữ chiếm 42%, phân bổ không đều, tập trung đông nhất trong các khu công nghiệp tập trung (Hà Nội gần 60%, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương là trên 70%). Từ năm 2007 đến nay, bình quân hàng năm tăng thêm trên 1 triệu công nhân viên chức lao động (khoảng 10,7%).

Thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác DS-KHHGĐ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của tổ chức công đoàn, do đó công tác này đã được đưa vào Nghị quyết Đại hội IX, Đại hội X và Đại hội XI Công đoàn Việt Nam; Trên cơ sở đó Tổng Liên đoàn đã chỉ đạo củng cố ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ từ Trung ương đến công đoàn cơ sở. Chỉ đạo các Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố, công đoàn ngành cử đại diện lãnh đạo công đoàn tham gia ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ các tỉnh, thành phố, ngành. Ban Nữ công công đoàn các cấp là đầu mối tham mưu với Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Công đoàn về công tác DS - KHHGĐ.

Tại cấp Tổng Liên đoàn đã thành lập Trung tâm DS - SKSS và tạo điều kiện thuận lợi để Trung tâm phát huy vai trò nòng cốt, tham mưu cho Tổng Liên đoàn thực hiện các chương trình phối hợp với Tổng cục DS-KHHGĐ và các bộ ngành liên quan trong công tác dân số, gia đình và trẻ em. Hoạt động tại Trung tâm DS- Sức khỏe sinh sản của Tổng Liên đoàn, trong 10 năm qua đã tổ chức triển khai 50 lớp truyền thông về DS/SKSS/KHHGĐ trong công nhân lao động, có hơn 7.500 người đã tham dự. Phối hợp tổ chức mít tinh kỷ niệm Tháng hành động quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam tại Khu công nghiệp lớn như Bắc Thăng Long Hà Nội, tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Thực hiện các mô hình điểm tại một số tỉnh như Thanh Hóa, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kom Tum, Vĩnh Phúc, lựa chọn những doanh nghiệp có đông lao động nữ trong độ tuổi sinh đẻ với những hoạt động cụ thể là trang bị tủ sách kiến thức pháp luật, cung cấp tờ gấp truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản, đưa kiến thức về chăm sóc SKSS vào sinh hoạt công đoàn bộ phận hàng tháng, hàng quí.

Bà Trịnh Thị Hằng cũng đưa ra 5 kiến nghị cụ thể: (1) Các hình thức vận động, truyền thông, giáo dục về công tác DS-KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe sinh sản cần phải được tiếp tục thực hiện và có kế hoạch, kinh phí lâu dài, qui định rõ trong Luật để làm cơ sở thực hiện; (2) Đưa Chương trình di dân Quốc gia gắn với điều khoản, nội dung qui định trong Luật Dân số. (3) Cần có cơ chế, chính sách quy định rõ trách nhiệm của lãnh đạo các cơ quan, đơn vị doanh nghiệp đối với công tác DS-KHHGĐ/chăm sóc SKSS, quy định dành một phần kinh phí cụ thể hỗ trợ cho cán bộ, đoàn viên và người lao động được chăm sóc SKSS hàng năm. (4) Tiếp tục chỉ đạo phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội từ trung ương đến địa phương để tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, đoàn viên và người lao động thực hiện kế hoạch mục tiêu, chương trình đề ra hàng năm. (5) Sớm nghiên cứu ban hành Luật Dân số làm cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện công tác dân số trong nhân dân nói chung và công nhân viên chức lao động nói riêng.
 
10h35: Đại diện cho Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh Nghệ An, bà Nguyễn Thị Hồng Hoa – Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ, thành viên Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: Trong 10 năm thực hiện PLDS, Tỉnh ủy, HĐND, UBND Nghệ An và các ban ngành liên quan đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quyết định và các văn bản quan trọng để chỉ đạo triển khai công tác DS-KHHGĐ trên địa bàn tỉnh như: Tỉnh ủy ban hành 1 nghị quyết, 2 chỉ thị, 1 quyết định, 1 thông tri và 1 hướng dẫn; HĐND tỉnh ban hành 5 nghị quyết; UBND tỉnh ban hành 6 quyết định, 2 chương trình hành động và nhiều kế hoạch, công văn,...
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 20

Bên cạnh việc ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và cụ thể hóa một số chính sách DS-KHHGĐ, Tỉnh Nghệ An đã tổ chức nhiều hội nghị triển khai cũng như tổng kết, sơ kết định kỳ đánh giá các chủ trương, chính sách, quy định về công tác DS-KHHGĐ. Huyện uỷ, HĐND, UBND các huyện, thị xã, thành phố đã quan tâm ban hành nhiều văn bản để chỉ đạo, cụ thể hóa các văn bản của cấp trên đồng thời các ngành phối hợp với Ngành Dân số để triển khai tuyên truyền vận động thực hiện công tác DS- KHHGĐ đạt kết quả quan trọng.

Nổi bật là việc ban hành 1 hệ thống chính sách khá đồng bộ, phù hợp với đặc thù, điều kiện cụ thể của công tác DS-KHHGĐ. Cụ thể như chính sách khuyến khích, khen thưởng đối với các xã, phường, thị trấn. Cộng tác viên DS-KHHGĐ kiêm nhiệm ở xóm, khối, bản được hỗ trợ hàng tháng bằng 0,1 mức lương tối thiểu từ ngân sách tỉnh (ngoài mức thù lao theo quy định của Trung ương).

Đặc biệt, tỉnh đã bố trí đội ngũ cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ thành viên chức dân số cấp xã để đội ngũ này yên tâm công tác. Bên cạnh chính sách khuyến khích, khen thưởng; Tỉnh cũng đề ra các chính sách xử lý kỷ luật những trường hợp vi phạm chính sách DS-KHHGĐ. 
 

Cần ưu tiên đầu tư các nguồn cho công tác truyền thông

"Kính đề nghị Quốc hội sớm ban hành Luật Dân số để điều chỉnh một cách toàn diện hơn về quản lý nhà nước lĩnh vực DS-KHHGĐ, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật của Nhà nước đáp ứng yêu cầu thời kỳ hội nhập và phát triển... Chính phủ cần tiếp tục duy trì quản lý công tác dân số theo Chương trình mục tiêu Quốc gia trong giai đoạn tới. Trong đó cần ưu tiên đầu tư các nguồn cho công tác truyền thông để nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi nhân dân, đề cao trách nhiệm đối với việc thực hiện chính sách DS-KHHGĐ".

Nguyễn Thị Hồng Hoa, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Nghệ An

 
 
10h45: Kết thúc phần báo cáo của Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Nghệ An, TS Dương Quốc Trọng trân trọng kính mời ông Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ lên phát biểu ý kiến chỉ đạo

Trước khi Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân phát biểu ý kiến, TS Dương Quốc Trọng chia sẻ: "Sự có mặt của đồng chí Nguyễn Thiện Nhân thể hiện sự quan tâm lớn lao của Đảng, Nhà nước đối với công tác dân số, là nguồn động viên đối với những người tham dự Hội nghị nói riêng và toàn thể những người làm công tác dân số nói chung".

Thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân thể hiện sự vui mừng khi đến dự Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện PLDS. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Vấn đề dân số vô cùng quan trọng, không chỉ có ý nghĩa tác động đến ngày hôm nay mà có ý nghĩa cho sự phát triển của đất nước tới 30 - 50 năm nữa.

Năm 1961, Việt Nam có quyết định số 216/CP do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký về việc "sinh đẻ có hướng dẫn". Trải qua 52 năm, với nhiều giai đoạn, nhân dân cả nước đã coi việc sinh đẻ là vấn đề của quốc gia, là sự tồn vong của đất nước chứ không chỉ là câu chuyện của một gia đình riêng lẻ.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh về 5 thành tựu nổi bật của công tác DS-KHHGĐ: (1) Việt Nam đã duy trì được tỷ suất sinh, đã đạt và giữ vững mức sinh thay thế trong nhiều năm. Từ năm 1960, số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 6,3 – 6,4 con, đến năm 2012, con số này giảm xuống, chỉ còn 2,05 con. (2) Duy trì mức sinh hợp lý, giúp Việt Nam có được cơ cấu dân số “vàng" và sẽ kéo dài đến năm 2049. (3) Mặc dù chưa giàu về kinh tế, nhưng tuổi thọ người Việt Nam đã cao hơn. Nếu năm 1961, tuổi thọ trung bình là 40 tuổi thì năm 2012, con số này tăng lên 73 tuổi… (4) Tỷ suất chết của trẻ dưới 1 tuổi ngày càng giảm, từ 51%o (phần nghìn) xuống còn 15%o. (5) Tỷ suất chết mẹ cũng giảm mạnh…

"Đây là những thành tựu hết sức tự hào. Để đạt được thành tựu trên đây, ngoài sự cố gắng, nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền, nhân dân cả nước, còn có sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, các nước trên thế giới" – Phó Thủ tướng nói.

Cùng với những thành tựu đạt được, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cũng chỉ rõ những khó khăn, thách thức của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới. Đó là, dù tổng tỷ suất sinh của Việt Nam đã đạt mức sinh 2 con nhưng xét từng địa phương, vùng miền thì có nơi rất cao, nhưng có nơi lại rất thấp như TP HCM và các tỉnh lân cận vùng Đông Nam bộ. Phải tính toán để kéo mức sinh các địa phương này lên, nếu không sẽ rất đáng lo ngại. Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh còn cao, cả nước hiện nay ở mức 112,3 bé trai/100 bé gái và xu hướng còn tăng lên trong thời gian tới; Tỷ suất chết trẻ dưới 5 tuổi không đồng đều, vùng miền núi con số này rất cao; Vấn đề chăm sóc người cao tuổi không đồng đều, hầu như chỉ mới tập trung tại các thành phố lớn, nơi có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội…

Từ những khó khăn, thách thức trên, Phó Thủ tướng đề nghị ngành Dân số khi xây dựng chính sách phải có tầm nhìn xa và phải có sự tính toán cho phù hợp. "Bài học của chúng ta là: Chuyện sinh đẻ không phải là vấn đề riêng của gia đình mà chính là tương lai, sự tồn vong của đất nước".

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo: "Chúng ta đang xây dựng Luật Dân số, đề nghị các đồng chí khi xây dựng dự luật quan trọng này tiếp thu các bài học trong 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số, hơn 50 năm thực hiện chính sách dân số của Việt Nam, các bài học quốc tế, cả bài học thành công cũng như chưa thành công… để có được một bộ luật tốt nhất, phù hợp, thúc đẩy công tác dân số nói riêng, sự phát triển của đất nước nói chung”.
 
Với những nhiệm vụ sắp tới của ngành Dân số, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo:
Chúng ta làm chính sách dân số cần quan tâm tới các bài học quốc tế, như ở Phần Lan, Nhật Bản, Trung Quốc…Những nước này hiện đã và đang rất thiếu lao động. Nếu chính sách về dân số không hợp lý, kịp thời thì sau này rất khó thay đổi tình thế. Do đó, duy trì đội ngũ lao động ở một quy mô ổn định là điều rất cần thiết, cũng là một lợi thế trong toàn cầu hóa.
Theo truyền thống của người Việt Nam, con cái sẽ là người chăm sóc cha mẹ lúc tuổi già. Vì vậy, sắp tới ngành dân số cần phối hợp cùng ngành giáo dục, khi dạy về giáo dục công dân, phải dạy về hạnh phúc gia đình để các em có ý thức, ngay từ bậc học phổ thông, phấn đấu làm một công dân tốt, làm bố mẹ tốt sau này… Giáo dục Dân số cũng cần phải thấy rằng, đất nước bền vững thì dân số phải bền vững. Về mặt quản lý, rất mong ngành Y tế, Dân số thiết kế các chương trình dân số, làm sao để duy trì và kéo dài thời kỳ cơ cấu "dân số vàng" ít nhất đến năm 2061. Bên cạnh đó, cần phối hợp với Bộ LĐ- TB & XH quy định tuổi về hưu sao cho hợp lý để phát huy lợi thế cơ cấu "dân số vàng".
Phải xây dựng hệ thống chính sách để người có gia đình, có hai con được chăm sóc nâng cao chất lượng dân số. Theo tôi, trong mọi chính sách dân số, cần hướng đến việc có đủ 2 con là có lợi nhất. Cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư phải có nội dung gia đình hai con, hạnh phúc để đây trở thành tập quán, thói quen của người dân.
 
Thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cảm ơn lãnh đạo các bộ ngành, địa phương, đặc biệt là các đồng chí làm công tác DS-KHHGĐ đã có đóng góp rất quan trọng trong công tác DS-KHHGĐ. Phó Thủ tướng cũng cảm ơn các tổ chức quốc tế đã giúp Việt Nam trong công tác dân số suốt thời gian qua và mong sẽ tiếp tục nhận được sự hợp tác, hỗ trợ quý báu này trong thời gian tới. "Tôi cũng rất mong không chỉ ngành Y tế, ngành Giáo dục, văn hóa, truyền thông, tất cả các ban ngành cùng vào cuộc để công tác dân số thành công, để làm sao chúng ta đạt được yêu cầu toàn dân, toàn hệ thống chính trị làm công tác dân số và xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc" – Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh. 

Sau ý kiến phát biểu, chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến trân trọng cảm ơn những ý kiến chỉ đạo sâu sắc của Phó Thủ tướng và hứa sẽ thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo để phát huy những thành quả đã đạt được và nỗ lực vượt qua thách thức, hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao cho ngành Y tế, Dân số.

11h30: Hội nghị giải lao và trở lại làm việc vào 14h.
 
Đúng 14h: Hội nghị bắt đầu làm việc trở lại. Mở đầu chương trình, ông Nguyễn Đình Anh, Phó Vụ trưởng Vụ thi đua khen thưởng Bộ Y tế lên công bố Quyết định khen thưởng của Bộ trưởng Bộ Y tế. Theo Quyết định số 3484/QĐ-BYT, có 95 tập thể và 159 cá nhân thuộc các bộ, ngành, đoàn thể, Tổng cục DS-KHHGĐ và các Chi cục DS-KHHGĐ được tặng Bằng khen Bộ trưởng Bộ Y tế vì đã có thành tích thực hiện PLDS giai đoạn 2003 – 2013.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 21
Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến trao bằng khen cho đại diện các đơn vị tập thể ...
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 22
và đại diện các cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện Pháp lệnh Dân số trong 10 năm qua.
 
14h15: Để tiếp nối chương trình, thay mặt Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ TP Hồ Chí Minh, bà Tô Thị Kim Hoa – Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ thành phố, thành viên Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ cho biết: Kết quả công tác DS-KHHGĐ đã góp phần tích cực vào kết quả phát triển kinh tế -xã hội trên địa bàn Thành phố.
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 23
 
Trong những năm gần đây, nhịp độ tăng trưởng kinh tế của thành phố ngày càng cao, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm là 11%, GDP bình quân đầu người năm 2012 đạt 3.600 USD tăng 28% so năm 2010 (2.800 USD), cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, các ngành có giá trị gia tăng; hàm lượng khoa học - công nghệ cao chiếm tỉ trọng ngày càng lớn, các nguồn lực xã hội được phát huy; quy mô kinh tế tiếp tục được mở rộng; vị trí, vai trò của thành phố đối với vùng và cả nước ngày càng được khẳng định. Chất lượng công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch được nâng lên; đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, phát triển các khu đô thị mới, chỉnh trang các khu đô thị theo hướng văn minh, hiện đại; di dời hệ thống cảng biển đạt kết quả tích cực; công tác quản lý, bảo vệ và xử lý ô nhiễm môi trường có tiến bộ.

Việc tổng kết 10 năm thực hiện PLDS là dịp lĩnh hội ý kiến chỉ đạo, trao đổi tiếp thu kinh nghiệm triển khai giữa các địa phương, đề xuất bổ sung chính sách, qua đó củng cố quyết tâm, giải pháp phấn đấu và phát triển tiếp theo, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển thành phố theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 16 "Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hoá, giáo dục và đào tạo, khoa học - công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, động lực, có sức thu hút và sức lan toả lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước”.

Tô Thị Kim Hoa, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh

Văn hóa, xã hội, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực có bước tiến tích cực; hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ đã góp phần thiết thực hơn vào quá trình phát triển; chính sách xã hội được quan tâm thực hiện có hiệu quả, hộ nghèo giảm rõ rệt (năm 2012 tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chí thu nhập dưới 12 triệu đồng/người/năm của thành phố duy trì ở mức dưới 2,21%). Chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân được nâng lên, đời sống vật chất và tinh thần không ngừng nâng cao (tuổi thọ bình quân ở mức khá cao 75,1 tuổi, chỉ số phát triển con người thời điểm năm 2009 được xếp thứ 3/63 tỉnh, thành phố).

Kết quả 10 năm triển khai thực hiện PLDS đã góp phần quan trọng trong việc phấn đấu xây dựng phát triển kinh tế - xã hội Thành phố. Tuy nhiên, TP Hồ Chí Minh cũng còn đối diện khó khăn thách thức nhiều mặt trong đó có các vấn đề về Dân số và Phát triển, cần nỗ lực phấn đấu cao hơn nữa cho việc hoàn thành mục tiêu nhiệm vụ chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020.

14h30 – 14h45: Đại diện Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh Bắc Giang, bà Ngô Thị Lương – Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ đã báo cáo "Kết quả thực hiện giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn tỉnh Bắc Giang và khuyến nghị hoàn thiện PLDS".  
 
TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN: Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số 24

Theo kết quả Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2009, TSGTKS tỉnh Bắc Giang là 116,8 nam/100 nữ, cao hơn 6,3 điểm so với bình quân cả nước (110,5/100) và là 1 trong 4 tỉnh có tỷ lệ MCBGTKS cao nhất cả nước.

So sánh kết quả Tổng điều tra Dân số và Nhà ở tỉnh Bắc Giang năm 1999 và 2009, thấy qua 10 năm, tỷ số giới tính (TSGT) của nhóm trẻ dưới 1 tuổi tỉnh Bắc Giang tăng 13 điểm (101,8 năm 1999 tăng lên 114,8 năm 2009), TSGT của nhóm trẻ từ 1 đến 4 tuổi tăng 6,6 điểm (105 năm 1999 tăng lên 111,6 năm 2009). Nếu so sánh với mức chung của cả nước năm 2009, TSGT của nhóm trẻ dưới 1 tuổi tỉnh Bắc Giang cao hơn 5,2 điểm và TSGT của nhóm trẻ từ 1 đến 5 tuổi cao hơn 3,2 điểm.

Theo kết quả tổng hợp báo cáo của ngành DS - KHHGĐ, TSGTKS tỉnh Bắc Giang đã có sự không cân bằng không chỉ từ năm 2009 mà trong khoảng thời gian 4 năm trước đó, từ những năm 2004-2005. Năm 2004, tỷ số này là 108 và không ngừng tăng nhanh qua các năm: năm 2007 là 121, năm 2009 là 122, năm 2010 là 118,7/100, năm 2011 là 119,7, năm 2012 là 118,5 và 8 tháng đầu năm 2013 tỷ số này là 118,2 giảm 2,1 điểm so cùng kỳ năm 2012. Nếu như năm 2004 toàn tỉnh có 05 huyện thì năm 2007, 2008, toàn tỉnh có 9/10 huyện, thành phố có TSGTKS ở mức 108 trở lên, đến năm 2011 đã tăng lên 10/10 huyện, thành phố.

Đứng trước thực trạng MCBGTKS đang diễn ra ở địa phương, nhận thức được nguy cơ và hệ lụy MCBGT; trong thời gian qua Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành nhiều văn bản, chính sách nhằm giải quyết tình trạng này.
 
15h: Phát biểu kết thúc Hội nghị, TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ nhấn mạnh, thực hiện Nghị quyết Quốc hội khóa XIII, trong nhiệm kỳ này, Bộ Y tế mà trực tiếp là Tổng cục DS-KHHGĐ soạn thảo Dự luật Dân số để trình Quốc hội. Trong khuôn khổ Hội nghị hôm nay, chúng tôi đưa ra các định hướng lớn cho công tác dân số thời gian tới. Sau Hội nghị này, chúng tôi tiếp tục lắng nghe ý kiến đa chiều của các Bộ, Ban, ngành, đoàn thể, các nhà khoa học, ý kiến của các địa phương để chúng tôi xây dựng Luật Dân số trong thời gian sớm nhất, chất lượng nhất, khả thi nhất.
 
TS Dương Quốc Trọng một lần nữa cảm ơn sự hiện diện của đại diện Lãnh đạo các Bộ, ban, ngành, đoàn thể, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân, Sở Y tế, Chi cục DS. Thay mặt ngành dân số, TS Dương Quốc Trọng hy vọng tiếp tục nhận được sự hợp tác, giúp đỡ, hỗ trợ quý báu này để công tác dân số ngày càng tốt hơn như lời Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân đã nói: LÀM DÂN SỐ CHÍNH LÀ LÀM KINH TẾ. ĐẤT NƯỚC BỀN VỮNG THÌ DÂN SỐ PHẢI BỀN VỮNG.
 
Sau phát biểu của TS Dương Quốc Trọng, Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số bế mạc.
 
NHÓM TƯỜNG THUẬT TRỰC TUYẾN
ẢNH: CHÍ CƯỜNG
 

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC