Công tác DS-KHHGĐ tại Thừa Thiên Huế-Quảng Trị-Quảng Bình (cuối): Thách thức kép

Ngày 22 Tháng 4, 2011 | 08:42 AM

Công tác DS-KHHGĐ tại Thừa Thiên Huế-Quảng Trị-Quảng Bình (cuối): Thách thức kép

GiadinhNet - Mặc dù thời gian qua đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận nhưng công tác dân số của các tỉnh Bắc Trung bộ vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải có sự nỗ lực hết mình của toàn xã hội.

 
Dân số vừa già vừa trẻ

Tại 7 Trung tâm DS-KHHGĐ của tỉnh Quảng Bình hiện chỉ có 28 cán bộ viên chức đảm nhiệm toàn bộ công việc. So với mức chung của cả nước, con số này rất khiêm tốn. Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Quảng Bình, đến nay vẫn chưa tuyển được cán bộ chuyên trách trở thành viên chức trạm y tế xã.

Tổng tỷ suất sinh (TFR) của Quảng Trị theo Tổng điều tra dân số và nhà ở (1/4/2009) là 2,9 con, thuộc nhóm các tỉnh có TFR cao nhất cả nước. Tại Quảng Bình, con số này là 2,3, cao hơn mức chung của cả nước (2,03 con). Tỷ lệ sinh, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên tại cả 3 tỉnh có giảm nhưng vẫn ở mức cao và không bền vững. Tại Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế lần lượt tỷ lệ này trong năm 2010 đạt 16,7% - 19,65% - 18,1%. 3 tháng đầu năm 2011, tỷ lệ này có giảm nhưng vẫn rất cao. Một số xã, huyện tại Quảng Bình tỷ lệ sinh con thứ 3 tăng đột biến như xã Trọng Hóa - Minh Hóa: 39,13%; xã Quảng Thuận - Quảng Trạch: 36,11%...
 

Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng tặng quà cho cán bộ chuyên trách dân số huyện Hải Lăng - Quảng Trị. Ảnh: Võ Thu

Chị Trương Thị Hiệp - cán bộ chuyên trách dân số xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình chia sẻ: "Năm 2010, tỷ lệ sinh con thứ 3 của xã là 13,8% nhưng không thể khẳng định được tính ổn định của tỷ lệ này, do năm ngoái là năm Dần, người dân ngại sinh. Quý 1/2011, xã Nhân Trạch đã có 18 trẻ được sinh ra, 1 cháu trong đó là con thứ 3".

Một vấn đề mới xuất hiện nhưng rất nan giải tại 3 tỉnh Bắc Trung bộ là mức chênh lệch giới tính khi sinh đang ngày càng có xu hướng gia tăng. Tại Quảng Trị, tỷ lệ này là 108 bé trai/100 bé gái, tại Huế là 110/100, tại Quảng Bình, theo báo cáo của Trung tâm DS - KHHGĐ 7 huyện, thành phố, năm 2010 là 129,6 bé trai/100 bé gái. Cá biệt một số huyện có mức chênh lệch cao như thành phố Đồng Hới: 139,3/100; Bố Trạch: 140/100... Ông Trần Đình Dinh - Chủ tịch UBND thành phố Đồng Hới bày tỏ quan điểm: "Càng đô thị hóa bao nhiêu thì tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh càng cao bấy nhiêu. Thậm chí, trong tư tưởng của người dân đã có sự tính toán trong việc lựa chọn giới tính khi sinh".

Tại Quảng Bình, Quảng Trị, dân số vừa trẻ lại vừa già, tỷ lệ phụ thuộc 2 đầu khá lớn. Trong khi tỷ lệ trẻ em dưới 15 tuổi của cả nước là 25%, thì Quảng Trị cao tới 29,9% và Quảng Bình đạt 27%, gần bằng trung bình chung của cả nước cách đây 10 năm. Điều này báo hiệu trong 10 năm tới, số lượng bước vào độ tuổi sinh đẻ rất cao. Trong khi đó, tỷ lệ người cao tuổi (trên 65 tuổi) của Quảng Trị chiếm 8,4% dân số toàn tỉnh, Quảng Bình là 7,6%, trong khi chung cả nước là 6%. Nguyên nhân của tình trạng này đồng thời đã gây nên thách thức mới cho 2 tỉnh Quảng Bình - Quảng Trị là do số người trong độ tuổi lao động đã di chuyển sang các tỉnh khác. 

Một thách thức kép khác, đó là chất lượng dân số ở các tỉnh Bắc Trung bộ còn ở mức rất khiêm tốn. Tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi còn cao, trong khi cả nước tỷ lệ này là 16%o thì ở Quảng Trị, tỷ lệ này đạt 38%o, cao hơn mức trung bình của cả nước cách đây 10 năm (37%o); ở Huế là 26%o. Thách thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản còn rất lớn.

Chạy đua nước rút
 

"Trong năm 2011, Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ dành một phần kinh phí sự nghiệp hỗ trợ cho các Trung tâm DS-KHHGĐ trong cả nước bị bão lụt vừa qua, trong đó có 3 tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế" - Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng chia sẻ.

Tại các buổi làm việc với ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ các tỉnh và 3 huyện (Phong Điền - Thừa Thiên Huế; Hải Lăng - Quảng Trị; Bố Trạch - Quảng Bình), TS. Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ đánh giá cao sự tham gia, vào cuộc tích cực của Thường trực Tỉnh ủy, HĐND, UBND các địa phương đối với công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua, thể hiện qua việc ban hành các văn bản, chỉ thị, nghị quyết, việc hỗ trợ nguồn lực... cho công tác DS-KHHGĐ.

Đối với ngành Dân số các tỉnh, Tổng cục trưởng chia sẻ: Chất lượng dân số của các tỉnh miền Trung vẫn còn ở mức rất khiêm tốn, một phần do hệ quả của chiến tranh. "Cùng với các tỉnh miền Trung nói chung, chỉ số già hóa tại Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế cao hơn các tỉnh khác. Điều đó nói lên rằng trong thời gian tới, chúng ta phải tính đến phép giải bài toán để đáp ứng nhu cầu của nhóm dân số này. Bởi chăm sóc 1 đồng cho trẻ em thì chăm sóc cho người già cần đến 8 đồng" - Tổng cục trưởng nhấn mạnh.

Đối với Thừa Thiên Huế, Tổng cục trưởng chia sẻ: Tỷ suất sinh thô của tỉnh ở mức thấp nhưng tổng tỷ suất sinh lại cao. Tỷ số giới tính khi sinh năm 2010 đạt 110 bé trai/100 bé gái - giới hạn chung về tỉnh có tỷ số giới tính cao. Trong thời gian tới không được để con số này tăng lên, tránh ảnh hưởng đến chất lượng giống nòi trong tương lai. Cần có những chính sách thích hợp để tận dụng cơ cấu dân số vàng, nâng cao chất lượng dân số, chất lượng nguồn lực.

Thời gian tới, công tác dân số sẽ có sự chuyển biến rất căn bản, chuyển đổi từ số lượng sang chất lượng. Tuy nhiên, tùy từng địa phương cụ thể lại có những định hướng khác nhau. Đối với Quảng Trị, Quảng Bình, Thừa Thiên  Huế, Tổng cục trưởng nhấn mạnh việc kiên trì và giảm nhanh tổng tỷ suất sinh, đồng thời phải đi đôi với nâng cao chất lượng dân số ngay từ đầu vào của quá trình dân số để sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh nhất, việc đó phải được chuẩn bị từ trước khi các cặp vợ chồng kết hôn.
 
"Việc nâng cao chất lượng dân số bao gồm cả giảm tỷ lệ trẻ em chết dưới 1 tuổi, trẻ em chết sơ sinh, tỷ lệ suy dinh dưỡng, tỷ lệ khuyết tật trẻ em... Bên cạnh đó, cần có những phương án để thích ứng với những biến đổi mau lẹ của cơ cấu dân số như vấn đề di cư, chênh lệch giới tính khi sinh..." - TS. Dương Quốc Trọng khẳng định.

 Võ Thu

GỬI Ý KIẾN BẠN ĐỌC