So với mục tiêu đề ra đến năm 2010 theo Nghị quyết Đại hội Đảng X là giảm nhanh tỷ lệ phát triển dân số của cả nước xuống còn 1,14% và qui mô dân số là 89 triệu người thì những kết quả đạt được còn cách xa mục tiêu. Vì vậy, việc nỗ lực phấn đấu để đạt được các mục tiêu giảm sinh ở mức 0,26 – 0,3%o hàng năm và duy trì mức sinh thay thế là rất quan trọng, đòi hỏi đội ngũ những người làm công tác dân số ở trung ương cũng như địa phương phải cố gắng hơn nữa trong công tác tuyên truyền vận động, cung cấp thật tốt các dịch vụ CSSKSS cho người dân
Sức ép của di dân tự do lên các các đô thị.
Tốc độ đô thị hoá trong những năm gần đây đã thu hút một lực lượng lớn lao động từ các vùng nông thôn đến các đô thị, các khu công nghiệp để tìm việc làm. Tình trạng này là một trong những nguyên nhân gây quá tải trong tham gia giao thông và trật tự an toàn xã hội ở các tụ điểm có đông lao động tự do, hoặc các khu công nghiệp. Các đối tượng này phần đông là nông dân, chỉ bán sức lao động cơ bắp, họ thiếu kỹ năng lao động và cả các kiến thức về pháp luật, học vấn nên ý thức chấp hành luật lệ kém, dẫn đến lộn xộn ở các nơi công cộng, gây khó khăn cho công tác quản lý dân cư...
Cơ cấu dân số trẻ là áp lực lớn đối với công tác dân số.
Cơ cấu dân số trẻ đang trở thành vấn đề lớn cho công tác dân số, điều này đồng nghĩa với số người bước vào độ tuổi lao động tăng nhanh, đòi hỏi lớn cho việc đào tạo nguồn nhân lực cũng như tạo công ăn việc làm. Mặt khác đối tượng này đang bước vào độ tuổi sinh đẻ, đây chính là thách thức cho các mục tiêu giảm sinh nếu chúng ta không có các giải pháp quyết liệt để tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức đồng thời cung cấp các dịch vụ CSSKSS một cách thuận tiện cho họ.
Chất lượng dân số là vấn đề cần phải được quan tâm.
Khi mức sinh đã tiệm cận hoặc đạt mức sinh thay thế thì nâng cao nhận thức và chất lượng cuộc sống của người dân là cơ sở để duy trì mức sinh thay thế một cách vững chắc. Vì quan niệm của phần đông người dân ở nông thôn từ lâu nay vẫn thích "đông con, đông của", nhưng thực tế thì ngược lại, không ít gia đình đông con đã không thể nuôi con một cách đầy đủ, chứ nói gì đến việc chăm sóc, học hành, vui chơi của các con. Do đó nâng cao nhận thức về chất lượng cuộc sống là để người dân tự thấy rõ về điều kiện sống và phát triển của họ, của con cái họ nếu ít con thì họ có nhiều điều kiện hơn trong cuộc sống. Từ nhận thức đó, họ sẽ chuyển đổi hàng vi sinh sản để có cuộc sống tốt hơn.
Với những vấn đề đặt ra, công tác dân số trong thời gian tới cần tập trung thực hiện những giải pháp: Kiên trì thực hiện mục tiêu mỗi cặp vợ chồng có một hoặc hai con, duy trì vững chắc mức sinh thay thế, tạo cơ sở vững chắc để ổn định qui mô dân số; tiếp tục đưa các nội dung giáo dục dân số, SKSS, KHHGĐ, giới và giới tính vào các chương trình hoạt động dành cho vị thành niên, thanh niên…; nhanh chóng xây dựng các chỉ tiêu về chất lượng dân số; tiến hành nhân rộng một số mô hình can thiệp về kỹ thuật đã qua thử nghiệm, như sàng lọc trước sinh và sơ sinh để phát hiện sớm và điều trị một số bệnh bẩm sinh và dị tật sơ sinh; tăng cường đưa các dịch vụ chăm sóc SKSS đến các vùng sâu, vùng xa và vùng khó khăn có đông đồng bào dân tộc thiểu số; xây dựng qui hoạch, kế hoạch phát triển dân số gắn với qui hoạch phát triển vùng, địa phương. Phát huy tính tự lực của người di cư, tôn trọng quyền tự do di cư, nhưng phải có sự quản lý tốt của chính quyền sở tại để họ được đảm bảo các quyền và nghĩa vụ tại nơi cư trú.
Theo Hồng Long
Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam