Hòa Bình đang từng bước giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

Liên tục những năm trở lại đây, tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam tăng và tốc độ khó kiểm soát. Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 25/10/2017, Hội nghị lần thứ 6 BCH T.Ư Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới khẳng định mất cân bằng giới tính (MCBGTKS) tăng nhanh đã ở mức nghiêm trọng. Trong khi đó, tỉnh Hòa Bình là 1 trong 10 tỉnh có tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh cao nhất cả nước.

Với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở đã từng bước giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS). Trong 6 tháng đầu năm 2018, tỷ số giới tính khi sinh là 113,7 nam/100 nữ, giảm 2, 7 điểm % so với cùng kỳ (6 tháng đầu năm 2017 là 116,4%).

Tỷ lệ MCBGTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình có xu hướng giảm ở tất cả các huyện. Theo khảo sát tại một số huyện có tỷ lệ MCBGTKS cao của tỉnh 7 tháng năm nay đều giảm so với cùng kỳ năm 2017. Huyện Yên Thủy tỷ số giới tính khi sinh là 112 nam /100 nữ (cùng kỳ năm 2017 là 119 nam /100 nữ). Huyện Lương Sơn tỷ số giới tính khi sinh là 106 nam /100 nữ (cùng kỳ năm 2017 là 117 nam /100 nữ). Tỷ lệ MCBGTKS trên địa bàn tỉnh giảm góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dân số.

Chi Cục trưởng Chi cục DS /KHHGĐ tỉnh Nguyễn Thị Minh Phương cho biết: Tình trạng MCBGTKS năm 2017 trên địa bàn tỉnh giảm 0, 2 điểm % so với năm 2016 nhưng vẫn ở mức cao (cả nước là 112,2/100 trẻ). Trong 13.598 trẻ sinh ra có 7.267 trẻ trai, 6.322 trẻ gái. 

Nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng MCBGTKS trầm trọng do bất bình đẳng giới, quan niệm phải có con trai để "nối dõi tông đường”, thờ phụng tổ tiên, phụng dưỡng cha mẹ lúc về già. Do đó, bằng nhiều cách, các gia đình vẫn cố để có con trai, thậm chí gây áp lực giữa thế hệ trước với thế hệ sau, chồng với vợ... Khoa học công nghệ càng phát triển, sự lạm dụng trong việc lựa chọn giới tính thai nhi ngày càng lan rộng.

Nguyên nhân của tình trạng MCBGTKS là do một số huyện chưa quan tâm đúng mức, thiếu quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo về công tác DS / KHHGĐ; công tác tuyên truyền, giáo dục về MCBGTKS chưa tốt. Người dân còn ảnh hưởng tư tưởng "trọng nam, khinh nữ”. 

Nhiều cặp vợ chồng đã lạm dụng tiến bộ khoa học công nghệ như chọc ối, siêu âm, cấy phôi… Bên cạnh đó, nhiều dịch vụ tiên tiến tại các phòng khám sản khoa tư nhân vi phạm quy định đáp ứng chui nhu cầu lựa chọn giới tính thai nhi cho người dân. 

Những vấn đề nêu trên nếu không khắc phục kịp thời sẽ để lại những hậu quả lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số và phát triển KT -XH của tỉnh.

MCBGTKS sẽ dẫn đến tình trạng thừa nam, thiếu nữ trong tương lai. Nam giới khó lấy vợ, thậm chí không thể kết hôn, làm biến đổi chỉ số nhân khẩu học, tác động đến cuộc sống gia đình và xã hội. 

Lựa chọn giới tính thai nhi dẫn tới việc phá thai ảnh hưởng đến sức khỏe người phụ nữ; tăng bất bình đẳng giới. 

Thừa nam, thiếu nữ là nguyên nhân làm tăng tệ nạn xã hội như mại dâm, buôn bán phụ nữ và trẻ em. Chính vì vậy, tỉnh Hòa Bình tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các giải pháp giảm tỷ lệ MCBGTKS nhằm đưa tỷ lệ chênh lệch giữa nam và nữ về mức bình thường dao động từ 102 - 106 trai/100 gái.

Trước thực trạng trên, Đảng, Nhà nước đã có những giải pháp tích cực nhằm khắc phục tình trạng MCBGTKS. 

Ngày 23/3/2016, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 486/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Kiểm soát MCBGTKS giai đoạn 2016 - 2025. 

Nghị quyết Hội nghị T.ư 6, khóa XII (Nghị quyết số 21-NQ/TW) về công tác dân số trong tình hình mới chỉ rõ: Đẩy mạnh truyền thông giáo dục hành vi nhằm giảm thiểu MCBGTKS. Rà soát, bổ sung quy định của pháp luật về cấm lựa chọn thai nhi. Ngăn ngừa có hiệu quả việc lạm dụng khoa học, công nghệ để lựa chọn giới tính thai nhi. Đẩy mạnh công tác bình đẳng giới vì sự tiến bộ phụ nữ. Mục tiêu đến năm 2030, tỷ số giới tính khi sinh dưới 109 bé trai /100 bé gái sinh ra sống.

Chương trình hành động số 21-Ctr/TU của BCH Đảng bộ tỉnh khóa XVI thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của BCH T.Ư Đảng đặt mục tiêu: Giảm tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, tạo cơ sở thuận lợi để đưa tỷ số này trở lại mức cân bằng tự nhiên. Đến năm 2025, đạt tỷ lệ dưới 112 bé trai /100 bé gái sinh ra sống; phấn đấu chậm nhất đến năm 2030 đạt tỷ lệ 107 bé trai /100 bé gái.

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Phương, Chi Cục trưởng Chi cục DS /KHHGĐ cho biết: Trong thời gian tới, để tiếp tục triển khai thực hiện một cách toàn diện, đồng bộ các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác DS / KHHGĐ, kiểm soát có hiệu quả tình trạng MCBGTKS, nâng cao chất lượng dân số, tỉnh Hòa Bình cần thực hiện một số giải pháp sau: 

Tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 21, ngày 25/10/2017 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành T.ư khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Chương trình hành động số 21, ngày 24/4/2018 của Tỉnh ủy về việc thực hiện Nghị quyết số 21; Quyết định số 545, ngày 26/7/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc ban hành Đề án "Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng trong việc nâng cao hiệu quả công tác dân số tỉnh Hòa Bình”.

Tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong thực hiện giải pháp nhằm giảm tỷ lệ MCBGTKS. Các huyện cần đề ra giải pháp cụ thể phù hợp với từng địa phương. 

Đẩy mạnh, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới; tuyên truyền nhằm thay đổi hành vi giảm thiểu MCBGTKS. 

Cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng về xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ, triển khai giải pháp MCBGTKS; thực hiện chính sách ưu tiên nữ giới, ưu tiên gia đình sinh con một bề là gái thực hiện tốt chính sách DS /KHHGĐ. 

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về việc thực hiện nhiệm vụ giảm thiểu MCBGTKS.

M.A (th)