Nỗi niềm những người đàn bà "cửu vạn" trong ngày 8/3

Có việc làm là có niềm vui

Mới sáng sớm, nhưng ở làng Mai Lộc (xã Hưng Lộc, Nghệ An) đã “cửa đóng then cài”… Trong làng dường như chỉ còn lại người già và trẻ nhỏ. Hơn 20 năm qua kể từ lúc nghề sông nước và dệt chiếu không còn lại không có đất để sản xuất, người dân làng Mai Lộc đã phải chuyển sang làm nghề cửu vạn kiếm tiền mưu sinh.

Đàn ông con trai có sức khỏe thì vay mượn mua cái xe máy cũ chạy xe ôm, người đi bốc vác ở Ga Vinh, đi thợ xây thợ hồ… Còn phụ nữ sắm đôi quang gánh, cái cuốc, vét rồi đạp xe lên các ngã tư đường ở TP.Vinh ngồi chờ người ta đến thuê việc để kiếm sống.

chờ người đến gọi việc là niềm vui của những nữ cửu vạn
chờ người đến gọi việc là niềm vui của những nữ cửu vạn

Đều đặn hàng ngày như thế từ 5h sáng đến tận đêm, hàng trăm phụ nữ ở đây lại gồng gánh cùng nhau vào trung tâm thành phố để mưu sinh.

Ai thuê gì làm nấy, miễn là có thu nhập chính đáng, nhưng cũng không dễ dàng gì khi nhiều ngày công cốc chờ đợi cả ngày không ai thuê.

Đối với họ, điều đặc biệt trong ngày lễ tôn vinh phụ nữ 8/3 là sẽ càng thêm khó khăn tìm việc hơn so với những ngày bình thường vì những ngày nghỉ như vậy ít mấy ai có nhu cầu tìm người làm việc.

Cũng như nhiều buổi sáng khác, bà Nguyễn Thị Tâm (SN 1955) lại không có cơ hội được làm làm việc khi không ai thuê bà...

Buồn và lo đó, nhưng cũng đành chấp nhận, bởi vì hơn 30 năm qua bà đã quá quen với nghề cửu vạn vốn đã bấp bênh như thế này.


Giấc ngủ trưa vội vàng ngay bên vỉa hè để tiếp tục chờ đợi công việc vào buổi chiều

Giấc ngủ trưa vội vàng ngay bên vỉa hè để tiếp tục chờ đợi công việc vào buổi chiều

Cơm đùm, cơm nắm đã có sẵn trên xe, sau bữa cơm trưa, bà sẽ hy vọng vào buổi chiều. Cái nghề này không những phụ thuộc vào thời tiết mà còn phải gặp may nữa, nhiều lúc ngồi cả ngày trời cũng chẳng ai them thuê mướn làm chi là về không.

Nhắc tới ngày lễ dành riêng cho những người phụ nữ, bà Tâm chặc lưỡi nói: “Cơm còn chẳng có mà ăn nói chi đến chuyện hoa với hòe gì chú. Đối với chúng tôi, những ngày thế này mà có người thuê làm việc gì là mừng hơn cả nhận được hoa ý chứ. Không có việc tối về lấy tiền mô mà mua gạo”.

Dáng người nhỏ nhắn, gầy gò, bị bệnh sỏi thận và huyết áp thấp, vậy nhưng chị Phan Thị Nguyệt vẫn đều đặn đi làm mỗi ngày. 5h sáng, người phụ nữ 2 mặt con này đã có mặt một công trường xây dựng để bốc vác gạch, nhiều hôm mệt mỏi, tưởng chừng không dậy được nhưng sợ mất việc chị lại phải đi làm.

Chị Nguyệt tâm sự: “Nếu có ruộng vườn, đồng áng thì tôi đã ở nhà trồng trọt, chăn nuôi chứ không làm nghề này, nó vừa mệt lại độc hại....mà chỉ biết ngày một ngày hai chứ cũng không có chi đảm bảo lâu dài cả”.

Theo chị Nguyệt, công việc không những vất vả mà không ít lần những nữ cửu vạn như chị bị chủ quỵt mất tiền công. Công việc làm theo ngày thì thường sẽ được trả ngay cuối buổi, còn đối với những công việc được thuê dài hạn như phụ hồ, bốc vác gạch thì thường được chủ trả theo từng tuần một. Nhiều lúc công trình xây dựng xong, đợi mãi không nhận được tiền, đi hỏi mới tá hỏa biết chủ thầu đã bỏ đi nơi khác.

Mong con được đổi thay

Làng Mai Lộc có 260 hộ với hơn 1.000 nhân khẩu, nhưng không ai có nghề nghiệp gì ổn định, ruộng đồng không có nên đa số người dân trong làng đều chấp nhận đi làm cái nghề này kiếm tiền mưu sinh. P

hụ nữ của làng chủ yếu đi bốc vác hàng tại các chợ, phụ hồ tại các công trường xây dựng…Môi trường làm việc phải hít không ít bụi bẩn trong thời gian dài nên hầu hết chị em thường bị bệnh phổi, người gầy gò.


Công việc dù vất vả nhưng ai cũng vui vì có thêm thu nhập

Công việc dù vất vả nhưng ai cũng vui vì có thêm thu nhập

Mấy năm gần đây, thu nhập từ nghề cửu vạn cũng bấp bênh khiến cuộc sống của không ít gia đình đang ngày một khó khăn. Nhắc đến câu chuyện vào nghề của mình, chị Trần Thị Hạnh chỉ mỉm cười cho rằng đây là công việc “cha truyền con nối”.

Năm 16 tuổi, hoàn cảnh gia đình khó khăn, chị phải làm đủ nghề từ giúp việc nhà, phụ bán quán ăn,… Nhưng dù có làm thường xuyên cũng không đủ ăn nên chị quay về đi làm cửu vạn cùng mọi nguời trong làng.

Khi được hỏi điều gì níu giữ chị với nghề nhất, chị Thúy chỉ trả lời ngắn gọn: “gia đình”. Cũng vì hoàn cảnh éo le, cơ cực khiến chị làm nghề này. Và cũng vì chính gia đình đã níu giữ chị sống tiếp với nghề.

Công việc phụ hồ của chồng chị Thúy cũng bấp bênh, thu nhập chẳng bao nhiêu cho cả gia đình với 4 miệng ăn. Hai con đang tuổi ăn, tuổi học đó là điều khiến chị nhiều đêm trăn trở, gánh nặng thêm lên đôi vài gầy guộc của người phụ nữ này.

“Nhiều khi Tết đến, muốn mua vài bộ đồ mới cho chồng, con mà không có tiền thì tủi lắm. Nên đối với tôi, ngày nào có việc mà làm rồi cầm tiền về mua gạo đó chính là ngày 8/3 rồi”, chị Thúy ngậm ngùi cho biết.

Lo cho cuộc sống, lo cho miếng ăn của gia đình là điểm chung nhất của những người phụ nữ làm nghề bốc vác ở đây.

“Có những khi về nhà, hay tin con cần tiền đóng học là mình có động lực để cố gắng vác nhiều hơn, kiếm thêm đồng tiền về để lo cho con ăn học. Chỉ mong sao các con có thể học hành tới nơi tới chốn để sau này chúng có được một công việc ổn đình hơn chứ đừng theo cha mẹ của nó”, chị Thúy chia sẻ.

Hồ Hà – Phan Ngọc/Báo Gia đình & Xã hội