Của cho là “của nợ”

Số là đầu tháng 7 vừa rồi, 80 hộ dân ở xã Tân Lập nhận được 437 con vịt giống thuộc diện hỗ trợ hộ nghèo. Đối tượng nhận hỗ trợ được xét duyệt rất căn cơ, cẩn thận. Theo chính sách, mỗi khẩu được 1 con, bình quân nhà 4 nhân khẩu được 4 con vịt giống.

Phải nói rõ ra như vậy, để thấy rằng việc hỗ trợ là rất nhỏ so với đàn gia cầm vài trăm con mà người dân vay tiền ngân hàng chính sách để nuôi. Song cái “hỗ trợ nhỏ” ấy đã giết chết đàn nuôi lớn có được từ tiền vay ngân hàng. Bởi vì, vịt giống nhận về hôm trước hôm sau lăn đùng ra chết, đến hơn 90% trong số 437 con được hỗ trợ. Rủi thay, đàn gia cầm nuôi trước đó - đa phần sắp đến lúc được thu hoạch - cũng lăn ra chết theo. Nhà ít chết vài chục con, nhà nhiều thì vài trăm con mắc nạn, thiệt hại cả trăm triệu đồng.

Dân được cho vịt giống sợ quá, chỉ biết đi báo chính quyền, nhưng lúc ấy, chính quyền chẳng đến nên dân lại đem gà, vịt chết ra.... suối vứt. Đến khi chính quyền vào kiểm tra thì sự đã rồi và đưa ra kết luận, vịt giống chết là do thời tiết, thức ăn không phù hợp chứ chẳng có bệnh. Người dân phản ứng gay gắt, bởi trước khi được cho vịt, gia cầm của họ sống khỏe mạnh, có con nào chết đâu! Hơn nữa, vịt được cho chết trước, rồi gà, vịt của họ mới chết, chẳng phải là lỗi của vịt được cho là gì. Người nông dân chẳng hiểu biết khoa học sâu sắc, nhưng cuộc sống, kinh nghiệm chăn nuôi đã dạy họ và nhận thức của họ trong trường hợp này rất đáng tin.

Nói chẳng sai, của cho là của nợ. Vậy nhưng người nông dân trên khắp cả nước cứ thỉnh thoảng lại được hỗ trợ kiểu “của nợ” như thế. Nhiều nhất là hỗ trợ giống lúa, trên khắp cả nước, rất nhiều nơi lúa không có hạt. Hay chuyện hỗ trợ giống ngô, cũng chẳng đơm bông. Rồi cho giống bò sữa, nhưng nuôi mãi bò cũng chỉ to xác, nhất định không cho sữa.

Nói đến những chuyện này để nhắc nhớ rằng, người được cho rõ ràng đã mắc ...nợ. Nợ ở đây chẳng phải ân tình, mà là nợ tiền, nợ bạc, nợ ngân hàng một cách rất thật. Vấn đề là phải tính đến “của cho”, nhất là lại từ các chương trình hỗ trợ mang đầy tính nhân văn của cấp nhà nước thì càng phải thận trọng.
 
Sông Hồng