Giá điện sẽ tiếp tục “leo cao” với các khoản bù lỗ của EVN. Ảnh: Võ Hải

 

Khoản lỗ tỷ giá tính đến 31/12/2010 là 26.000 tỷ đồng của EVN đã được Thủ tướng cho phép phân bố dần đến năm 2015, trung bình mỗi năm gần 6.600 tỷ đồng. EVN sẽ cân nhắc để phân bổ dần dần vào giá điện.

 

Không thích cụ thể!

“Phần tăng giá điện ngoài bù đắp do tăng giá than là 400 tỷ, còn hơn 3.000 tỷ chính là để trừ vào lỗ do chênh tỷ giá nhằm giảm trừ dần khoản bù tỷ giá này xuống. Hiện EVN vay đến 7,4 tỷ USD, nếu chênh lệch tỷ giá mà không có nguồn bù thì Chính phủ lấy đâu ra? Toàn bộ chi phí đó phải phân bổ vào giá, người tiêu dùng phải chịu”. Ông Đinh Quang Tri Phó tổng Giám đốc EVN

Chiều 20/7, trong buổi tọa đàm về Quyết định 854 của Thủ tướng Chính phủ và cơ chế giá điện mới, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực VN (EVN) Đinh Quang Tri đã phấn khởi tuyên bố, vì những sửa đổi mới đây của Luật Giá, cơ chế giá điện sẽ phải có những điều chỉnh nhất định.

Theo Quyết định 24/2011 của Thủ tướng Chính phủ, trong trường hợp tăng giá điện trên 5% EVN phải xin ý kiến phê duyệt của Thủ tướng. Trường hợp tăng giá từ 5% trở xuống, “thì EVN được phép điều chỉnh tăng giá bán điện ở mức tương ứng sau khi đăng ký và được Bộ Công Thương chấp thuận. Trong thời gian 5 ngày làm việc, Bộ Công Thương có trách nhiệm trả lời để EVN triển khai thực hiện. Trường hợp sau 5 ngày làm việc mà Bộ Công Thương chưa có ý kiến trả lời, EVN được phép điều chỉnh tăng giá bán điện 5% và báo cáo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính để giám sát”.

Ông Tri cũng cho biết, thời gian tới giá điện sẽ được điều chỉnh theo Quyết định 24 của Thủ tướng, còn về những điều chỉnh mới về cơ chế thì ông Tri nói “không thể trả lời cụ thể”. PV Báo GĐ&XH đã đặt câu hỏi về khả năng cơ chế sửa đổi sẽ bỏ ngưỡng trên 5% phải xin phép Thủ tướng, vì theo Luật Giá mới, “Thủ tướng Chính phủ định khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân, cơ chế điều chỉnh giá và cơ cấu biểu giá bán lẻ điện”. Phó Tổng giám đốc EVN đã không bác bỏ khả năng sẽ “xóa ngưỡng 5%”, nhưng ông cũng từ chối trả lời cụ thể(?!). Ông nói: “Luật Giá mới được Chủ tịch nước ký ban hành nên giờ chưa thể nói gì. Tất nhiên chúng tôi là đơn vị trực tiếp thực hiện, EVN sẽ có trách nhiệm tham mưu trong việc điều chỉnh cơ chế giá”.

Luật Giá cũ và Luật Điện lực hiện hành quy định thẩm quyền quyết định “Biểu giá bán lẻ điện do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt”. Căn cứ vào quy định này của Luật Giá cũ và Luật Điện lực, Quyết định 24/2011 quy định trong trường hợp tăng giá điện trên 5%, EVN phải trình Bộ Công Thương và Bộ Tài chính để trình xin ý kiến Thủ tướng. Nhưng với Luật Giá mới được sửa đổi, Thủ tướng sẽ chỉ quyết định khung giá và cơ cấu biểu giá điện, hạn mức 5% được coi là “cửa chặn” sự tùy tiện của doanh nghiệp và cơ quan giám sát, có thể sẽ được bãi bỏ.

 

Không thích rõ ràng?

Tại Quyết định số 854 của Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng cho phép EVN phân bổ các khoản lỗ do sản xuất kinh doanh điện chưa tính hết vào giá điện từ trước năm 2011 cho các năm 2012 và 2013. Phân bổ các khoản chênh lệch tỷ giá trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2015 theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Tại buổi Tọa đàm, ông Đinh Quang Tri cho biết, khoản lỗ tỷ giá tính đến 31/12/2011 là khoảng 26.000 tỷ đồng. Thủ tướng đã cho phép EVN phân bổ dần từ 2012 đến 2015 vào giá điện, trung bình mỗi năm gần 6.600 tỷ.

Tuy nhiên, khi PV Báo GĐ&XH đặt câu hỏi về tính toán của EVN trong việc phân bổ các khoản lỗ này vào giá điện sẽ làm giá điện tăng bao nhiêu phần trăm hoặc bao nhiêu đồng/kWh trong năm 2012 thì ông Đinh Quang Tri cho biết, khoản 26.000 tỷ đồng này được phân bổ dần cho các năm từ 2012 đến 2015, việc tính trung bình 6.600 tỷ đồng mỗi năm chỉ là con số tương đối(?!). Ngoài ra còn khoản lỗ 11.000 tỷ đồng do sản xuất kinh doanh điện (phải dùng dầu chạy máy phát) chưa tính vào giá điện từ trước năm 2011. “Nhưng không thể chỉ ra cụ thể là làm tăng giá bao nhiêu phần trăm hay bao nhiêu tiền/kWh vì tùy thuộc vào tình hình kinh tế - xã hội và cách tăng”, ông Tri nói.

Cũng theo ông Tri ngay trong đợt tăng giá ngày 1/7, nhiều người nói EVN “đánh úp” tăng giá nhưng nói như vậy không đúng. Vì EVN phải xin ý kiến và được chấp thuận của Bộ Công Thương mới có thể tăng giá. Trước chất vấn về việc tại sao trong 3 yếu tố đầu vào lấy làm cơ sở điều chỉnh giá điện là “Tỷ giá; Cơ cấu sản lượng nguồn phát và Giá nhiên liệu” thì thời gian qua chỉ có giá than là tăng, còn tỷ giá ổn định, thủy điện dồi dào, vậy tại sao EVN vẫn tăng giá điện ngày 1/7. Ông Tri trả lời rằng: “Nhìn bề ngoài thì đúng là trời mát, nguồn thủy điện dồi dào nên đáng ra phải giảm giá. Nhưng nếu chỉ nhìn đơn lẻ như thế thì không xử lý được. Hiện còn 26.000 tỷ do lỗ tỷ giá vẫn còn treo, nếu không xử lý thì đến một lúc nào đó không xử lý được. Vấn đề giá than, chúng tôi đề nghị tăng giá”.

Không dễ để hiểu lời giải thích của ông phó Tổng giám đốc EVN. Cuối cùng thì người ta vẫn không hiểu là EVN tăng giá điện ngày 1/7 vì 3 yếu tố đầu vào cơ bản theo Quyết định 24 hay vì mục đích bù đắp các khoản lỗ. Sự mập mờ này còn có nguy cơ tiếp diễn khi khoản 26.000 tỷ đồng lỗ tỷ giá được cho phép phân bổ dần từ năm 2012 – 2015 và 11.000 tỷ đồng lỗ sản xuất kinh doanh còn treo.

 

Đắc Kiên