Ly hương đầu năm
GiadinhNet - Năm nào cũng vậy, cứ sau Tết là thanh niên ở các vùng quê của Nghệ An lại ly hương vào Nam, ra Bắc, thậm chí đi nước ngoài để kiếm sống.
Ngày Tết vui vẻ bao nhiêu thì sau Tết hiu quạnh bấy nhiêu. Trong nhiều ngôi nhà chỉ còn người già và trẻ nhỏ.
|
|
|
Sau Tết, nhiều thanh niên lại rời quê đi làm ăn xa. Ảnh: HH |
Ồ ạt Nam tiến
|
"Phải thừa nhận rằng sướng có, khổ có nhưng tâm lý thanh niên bây giờ không muốn làm ruộng nữa mà muốn tìm công việc ở các nhà máy, xí nghiệp nếu không có điều kiện học lên. Nhiều gia đình đẻ nhiều, có 5 đứa con thì 4 đứa vào Nam. Các phong trào đoàn đội tê liệt. Việc tìm được thanh niên ưu tú để đào tạo kết nạp Đảng hiện nay rất khó", ông Nguyễn Văn Hoàn, Bí thư xã Võ Liệt, huyện Thanh Chương cho biết. |
Nhiều năm nay thôn 12 xã Hưng Long, huyện Hưng Nguyên đã có "truyền thống" Nam tiến. Thôn có 156 hộ, 665 nhân khẩu, trong đó có tới 37 hộ nghèo, 10 hộ cận nghèo, khoảng 80% số hộ gia đình trong thôn có người ly hương vào Nam tìm kế sinh nhai. Không phải ngẫu nhiên họ muốn rời quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn của mình mà đối với những lao động tự do không có tay nghề như họ, miền Nam thực sự là "miền đất hứa". Đó là nơi giải quyết việc làm tạm thời trong suốt nhiều năm nay cho không biết bao nhiêu lao động của miền Trung.
Chị Nguyễn Thị Lý (27 tuổi), sau thời gian dài thất nghiệp, cuộc sống túng thiếu đã quyết định cùng chồng rời quê vào TP HCM làm ăn. Chưa đầy một năm làm thuê, buôn bán dạo trên đất Sài Gòn, Tết vừa rồi cuộc sống gia đình chị thay đổi hẳn. Vợ chồng chị đã "tậu" được chiếc xe máy, sắm được bộ sa lông, mua được một chiếc ti vi... "Làm ở Sài Gòn, mỗi tháng trung bình tôi được 3 triệu đồng. Sau một năm, hai vợ chồng cũng tích cóp được vài chục triệu đồng. Ở quê làm nông nghiệp, lũ lụt quanh năm, mất mùa liên miên biết đời nào mới thoát khỏi cảnh nghèo khó".
|
|
|
Đồng ruộng vắng bóng thanh niên. |
|
|
|
Thôn 12 xã Hưng Long những ngày sau Tết phần lớn chỉ còn lại người già và trẻ nhỏ. |
Dù vậy, vận may không phải mỉm cười với tất cả những người ly hương mưu sinh. Gia đình anh Trần Văn Hải, cũng ở thôn 12, dù đã vào TP HCM hơn 7 năm nhưng cuộc sống vẫn rất lam lũ vì cảnh đông con. Anh Hải tâm sự: "Vào Sài Gòn vợ chồng tôi cũng làm thuê đủ thứ, nhưng vợ tôi sinh tới 4 đứa con nên sức khỏe suy kiệt, lâm bệnh rồi chết ở đất khách quê người". Sau nhiều năm tha hương cầu thực, vừa rồi anh Hải mới ngậm ngùi đưa các con về quê ăn Tết. Anh dự tính, hết rằm tháng Giêng anh sẽ để các con ở nhà còn mình lại tiếp tục vào TP HCM kiếm sống.
Không riêng gì Hưng Long mà ở huyện Hưng Nguyên, mỗi năm có đến hàng ngàn người vào Nam mưu sinh, từ buôn bán lặt vặt đến làm công nhân, cuộc sống của họ khó khăn trăm bề. Nếu ai có dịp về các làng quê trong những ngày này chắc không khỏi chạnh lòng trước cảnh neo người của các gia đình ở miền quê nghèo này.
Không riêng gì Hưng Nguyên, tại Thanh Chương, một huyện nghèo của Nghệ An, đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn. Rất nhiều thanh niên sau khi học xong phổ thông không có điều kiện học lên đều chọn con đường vào các khu công nghiệp ở miền Nam để kiếm sống. Thậm chí nhiều em học sinh vì điều kiện gia đình quá khó khăn cũng đã bỏ học giữa chừng để theo chân các anh chị vào Nam. Em Nguyễn Thị Mai, thôn Lam Giang, xã Võ Liệt tâm sự: "Biết mần răng được, nghề ngỗng không có nên bọn em buộc chọn giải pháp ly hương thôi, chứ cũng chẳng thích thú gì".
Đó là một trong những cách để tự tạo công ăn việc làm và tăng thêm thu nhập cho gia đình. Quả thực với những vùng quê nghèo, cuộc sống càng trở nên khó khăn khi quanh năm luôn phải chịu cảnh mưa lụt "lút cả làng". Người dân tha hương với hy vọng cuộc sống bớt khó khăn hơn. Tuy nhiên, ly hương cũng có hai mặt. Có người trở về có thể mua sắm ti vi, tủ lạnh, xe máy, nhưng cũng có nhiều người trở về không đồng xu dính túi, thậm chí rơi vào bi kịch. Có cô gái khi đi thì mơn mởn xanh tươi, nhưng khi về thì kèm theo đứa con mà không biết cha nó là ai. Đàn ông thì mang theo bệnh tật trở về thành gánh nặng cho bố mẹ già...
Xuất ngoại mưu sinh
Không chỉ vào Nam, thanh niên ở nhiều làng quê của Nghệ An còn có xu hướng "xuất ngoại" làm công nhân. Sau rằm tháng Giêng, các chuyến xe khách chạy đi các tỉnh luôn chật ních khách. Nhiều thanh niên cho biết, vào Nam làm thuê chỉ đủ tiền nhậu nhẹt, mấy năm nay, lao động trẻ bắt đầu chuyển hướng sang Trung Quốc, Lào, Thái Lan làm công nhân để kiếm sống. "Làm công nhân nhựa ở Trung Quốc, nếu tăng ca cật lực cũng được khoảng 5 đến 6 triệu đồng/tháng, nhiều hơn chút ít so với làm ở miền Nam, nhưng được cái không phải tụ tập nhậu nhẹt nên tiết kiệm được nhiều hơn. Chúng tôi đi làm ở miền Nam hai năm mà không tích cóp được đồng nào vì tối ngày "trăm phần trăm". Tất nhiên làm nhựa ở Trung Quốc rất độc hại, mệt nhọc nhưng vẫn còn hơn ở nhà đi đốt rẫy", chàng trai trẻ Nguyễn Văn Hiếu ( 23 tuổi ) quê ở Anh Sơn cho biết.
Cùng chung tâm lý như Hiếu, không ít thanh niên sau khi đã bôn ba hết các khu công nghiệp ở Bình Dương, Đồng Nai, TP HCM... nay đều tính đường rủ nhau sang Lào, để làm ăn. "Ở Lào dễ làm kinh tế hơn ở nhà, chúng tôi sang đó làm cho các đồn điền cao su của những ông chủ người Việt, được trả lương cao hơn ở miền Nam, lại tích trữ được tiền vì không phải chi vào những cuộc nhậu nhẹt, cưới hỏi. Mặc dù rất nhớ nhà nhưng vì cuộc sống mưu sinh nên ai cũng cố gắng", anh Nguyễn Cảnh Hưng, một thanh niên đang bắt xe xuống thành phố Vinh để đi Lào chia sẻ.
Anh Hưng cho biết, sau một thời gian vào miền Nam rồi đi xuất khẩu lao động sang Nga nhưng vẫn không kiếm đủ vốn làm ăn, anh đã sang Lào. Thấy ở đây làm ăn được, Hưng đã đưa theo hai đứa em của mình xuất ngoại kiếm sống.
Khan hiếm lao động nông thôn
Tỏa đi các tỉnh hay xuất ngoại mưu sinh đang là một "làn sóng" ở các làng quê xứ Nghệ, khiến lực lượng lao động ở địa phương ngày càng khan hiếm. Vào mùa thu hoạch nông sản, tìm đỏ mắt cũng khó kiếm được lao động trẻ. Trong khi đó, các cơ sở đào tạo nghề cho lao động ở địa phương trên địa bàn Nghệ An vẫn chưa đáp ứng được cả về số lượng lẫn chất lượng.
Không thể phủ nhận là việc ly hương đã góp phần giải quyết công ăn việc làm cho thanh niên, tăng thêm thu nhập cho các gia đình, góp phần làm thay đổi bộ mặt các làng quê nghèo miền Trung. Thế nhưng, làn sóng ly hương cũng đang khiến các làng quê cạn kiệt nguồn lao động trẻ, khỏe. Tại nhiều địa phương, trên các cánh đồng bây giờ chủ yếu còn lại các chị, các mẹ, trong mỗi ngôi nhà chỉ hầu hết là người già và trẻ nhỏ. Đây là hiện trạng rất đáng phải suy nghĩ...
|
|
|
Lực lượng lao động trẻ ồ ạt ly hương sau Tết không những dẫn đến cảnh "cung không đủ cầu" tại các bến xe, ga tàu mà ngay phòng Xuất nhập cảnh cũng quá tải, do nhiều lao động đổ xô đến làm hộ chiếu. Trung bình mỗi ngày đã có khoảng 1.000 người đổ về đổi, đăng ký hộ chiếu và giấy thông hành mới. |
Hồ Hà