Nhận định về kinh tế Việt Nam 2010, TS Vũ Đình Ánh: Tăng trưởng có thể đạt 6,5%
GiadinhNet - Năm 2009, con thuyền kinh tế Việt Nam đã “vượt bão” ngoạn mục, với tốc độ tăng trưởng ở mức khá cao. Tuy nhiên bước sang 2010, việc khôi phục, phát triển nền kinh tế tiếp tục là một bài toán khó cần lời giải.
Dưới đây là ý kiến của Tiến sỹ Vũ Đình Ánh, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Khoa học Thị trường giá cả (Bộ Tài chính) về vấn đề này.
+ Nhìn lại bức tranh kinh tế năm 2009, cho đến lúc này có thể khẳng định chúng ta đã “vượt bão” thành công, thưa ông?
- Xét về các mục tiêu kinh tế, nếu so sánh với mục tiêu mà cuối tháng 11/2008 Quốc hội đặt ra thì chúng ta chưa đạt. Tuy nhiên, đó cũng là do diễn biến phức tạp của khủng hoảng, điều này khó tránh. Sau đó vào tháng 4 - 5 chúng ta đã điều chỉnh lại. Nếu so với cái mục tiêu đã điều chỉnh thì chúng ta cơ bản đạt, về tăng trưởng kinh tế và về lạm phát. Tuy vậy về xuất khẩu, vốn đầu tư nước ngoài, vốn thực hiện FDI, vốn giải ngân ODA... chúng ta chưa đạt.
|
Bên cạnh những thành tựu, Chính phủ thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế: Việc tổ chức, hướng dẫn, triển khai thực hiện một số cơ chế, chính sách chưa thật sự quyết liệt và kịp thời, làm cho chính sách và giải pháp chậm đi vào cuộc sống, hiệu quả thấp; điều hành tỷ giá, lãi suất, quản lý thị trường ngoại hối, thị trường vàng, bất động sản có lúc còn chậm; ô nhiễm môi trường, tai nạn, ùn tắc giao thông, tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra... |
+ Cuối năm 2009, nhiều chuyên gia đặt vấn đề về sự cần thiết cơ cấu lại nền kinh tế trong năm 2010, ý kiến của ông thế nào?
- Nhìn lại câu chuyện cơ cấu nền kinh tế, từ đổi mới đến nay cái rõ nhất là định hướng xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu những năm 1990 chỉ vài tỷ USD, giờ lên khoảng 60 tỷ USD. Với sức phát triển tự nhiên chúng ta cũng đạt một số thành tích, thu nhập bình quân đầu người khoảng 1000 USD/năm, vượt ngưỡng các nước thu nhập thấp, trung bình thấp. Mặt khác, nhờ phát triển tự nhiên nên chúng ta tận dụng được sự năng động linh hoạt của giới kinh doanh. Điều này hỗ trợ rất tốt trong trường hợp khủng hoảng.
Tuy nhiên, cũng phải nói rằng dù cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch nhưng trong một thời gian, chúng ta chưa đặt ra bài toán cơ cấu lại nền kinh tế. Cơ cấu lại nền kinh tế là bài toán rất lớn, nếu có thể trong năm 2010 ta cần tập trung trí tuệ bàn về vấn đề này, sau đó bắt đầu triển khai từ năm 2011. Chúng ta không thể phát triển kinh tế theo con đường của Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc hay một nước nào đó. Trước hết Việt Nam cần phải biết mình mạnh về cái gì, từ đó mới nói đến chuyện tái cơ cấu.
Theo tôi, ngay lập tức trả lời chúng ta đang có điểm mạnh gì cũng không đơn giản đâu. Ví dụ vấn đề xuất khẩu. Bây giờ chọn kích thích xuất khẩu như thế nào? Dựa vào nhập khẩu sau đó gia công rồi tái xuất khẩu hay thế nào? Hiện xuất khẩu của ta mới chỉ dựa vào gia công giá rẻ hoặc khai thác nhiên liệu thô. Chúng ta có mạnh dạn chỉ chọn xuất khẩu tập trung vào lĩnh vực là thế mạnh của ta không? Chọn những lĩnh vực người ta không làm được hoặc làm được nhưng chi phí cao hơn ta để đẩy mạnh sản xuất xuất khẩu không? Tôi lấy ví dụ vấn đề nguyên, vật liệu trong ngành da giày, dệt may chẳng hạn (đây là những ngành nhập nhiều nguyên, vật liệu). Máy móc thiết bị ta phải nhập cả dây chuyền rồi, nhưng sao cả nguyên vật liệu cũng nhập? Nếu không tìm được nguyên liệu trong nước thì có nên làm nữa không? Nếu chọn lĩnh vực mà nguyên liệu trong nước có sẵn, chắc chắn sẽ hay hơn. Đơn cử như gạo, cà phê – cũng coi như nguồn nguyên liệu, là những thứ trong nước sản xuất được. Nhưng nếu chỉ xuất thô, không tập trung vào chế biến thì giá trị sẽ không cao.
Tái cơ cấu, nói cho dễ hiểu chính là giải quyết những bài toán như thế. Lời giải từ những bài toán như thế, kèm theo là các chính sách vĩ mô, doanh nghiệp sẽ nhìn vào để làm theo.
+ Có vẻ như “cơn bão” khủng hoảng kinh tế đang dần qua, nhưng nhiều nước trên thế vẫn tuyên bố là sẽ tiếp tục các biện pháp kích thích kinh tế trong năm 2010. Với Việt Nam, theo ông thì nên thế nào?
- Tôi cho rằng năm 2010 ta nên tập trung cơ cấu lại nền kinh tế, chứ không phải vì mục tiêu tăng trưởng. Thực ra để dự đoán bây giờ thì hơi khó vì chưa đủ căn cứ, nhưng có thể Việt Nam tăng trưởng khoảng 6,5%, lạm phát khoảng 10% là cao.
Vào đầu năm 2009 chúng ta dự đoán sẽ thâm hụt ngân sách nặng ở chỗ mình sẽ bị thất thu. Nhưng theo kết quả báo cáo thu ngân sách thì thu không những không giảm, mà còn tăng hơn dự toán khoảng 1%. Trong bối cảnh thu như thế, thâm hụt ngân sách khoảng 6,9%, chứng tỏ là chi nhiều. Đó là riêng chi trong ngân sách, ngoài ra còn một khoản chi nữa là các dự án đi vay. Trong vòng hai năm 2008 - 2009 nhiều dự án quy mô lớn được khởi động, trong đó chủ yếu là vốn vay. Nó làm nảy sinh những gánh nặng nợ lớn. Tôi cho rằng đây cũng là vấn đề cần lưu tâm trong năm 2010.
+ Xin cảm ơn ông!
|
Chuyên gia kinh tế cao cấp Bùi Kiến Thành: Khoan ngừng chính sách hỗ trợ kinh tế
Các doanh nghiệp hiện được hỗ trợ hoạt động với lãi suất 6,5%. Tuy nhiên, họ vẫn gặp khó khăn, sản xuất thì chưa bán được, hàng tồn kho nhiều. Chưa bán được thì không có tiền trả cho ngân hàng đúng hạn. Chưa có tiền thì phải đi vay nợ mới để trả nợ cũ. Không vay được để trả nợ thì thành nợ khó đòi và có thể không được vay nữa. Điều này cũng là do hệ thống ngân hàng thương mại không huy động được vốn để cho vay mới. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, trong năm 2009 quý 2 huy động được 10,65%, quý 3 chỉ khoảng 4,50%, quý 4 trong 7-8 tuần lễ đầu tiên chỉ huy động được hơn 1%. Ngân hàng không huy động được tiền cho vay thì doanh nghiệp sẽ không có nguồn để vay, buộc phải đi vay ngoài với lãi suất cao. Bên cạnh đó, kể cả trong trường hợp vay được ngân hàng thì bây giờ lãi suất cơ bản đã lên 8%, ngân hàng cho vay 12% không bù lãi suất. Doanh nghiệp đang “ốm” nhảy từ 6,5% lên 12 % là cả một vấn đề. Quản lý chính sách tiền tệ trong năm tới cần chú trọng vấn đề này. Nếu không dự báo tốt lưu lượng tiền cần thiết để cho doanh nghiệp ổn định, phát triển bền vững thì sẽ rất khó cho họ. Đây là vai trò của Ngân hàng Nhà nước. Các nước khác có chính sách hỗ trợ sau khủng hoảng, khối G20 cũng đã khuyến cáo khoan ngừng chính sách hỗ trợ kinh tế, trong bối cảnh đó Việt Nam cũng không phải ngoại lệ.
|
Đắc Kiên (Thực hiện)
Báo Gia đình & Xã hội Xuân Canh dần